ΔΙΕΘΝΗ

«Λίμνη υγρού νερού στον Άρη», πιθανώς η ανακάλυψη της δεκαετίας

του Βαγγέλη Πρατικάκη - Δημοσίευση 25 Ιουλίου 2018, 18:59 / Ανανεώθηκε 26 Ιουλίου 2018, 15:55
«Λίμνη υγρού νερού στον Άρη», πιθανώς η ανακάλυψη της δεκαετίας
Photo: Η λίμνη κρύβεται κάτω από το κάλυμμα πάγου στον νότιο πόλο του Άρη (ESA/DLR/FU)
Facebook Twitter Whatsapp

Οι ελπίδες για αρειανά μικρόβια αναζωπυρώνονται

Κοιτάξτε νότια στον νυχτερινό ουρανό μια από αυτές τις ημέρες, και θα  δείτε τον Άρη να λάμπει με το κοκκινωπό του φως στη μικρότερη απόστασή του από τη Γη εδώ και 15 χρόνια.

Σκεφτείτε ότι σε αυτή τη μακρινή κουκκίδα μπορεί να κρύβονται εξωγήινα μικρόβια –ένα σενάριο που γίνεται μακράν πιο πιθανό μετά την ανακοίνωση για  εντοπισμό υγρού νερού σε σημαντική ποσότητα.

Μέχρι σήμερα, νερό είχε ανακαλυφθεί μόνο στη μορφή πάγου στους πόλους και το υπέδαφος, αν και υπάρχουν ενδείξεις και για εποχική ροή υγρού νερού σε μικρές ποσότητες.

Γνωρίζουμε όμως ότι στο μακρινό παρελθόν ο Άρης ήταν θερμός, υγρός και φιλόξενος, όπως μαρτυρούν μεταξύ άλλων οι παραλίες με βότσαλα που έχει εντοπίσει ο ρομποτικός γεωλόγος Curiosity της NASA. Και ένα μέρος αυτού του νερού παραμένει σήμερα στον πλανήτη.

Η εντυπωσιακή νέα ανακάλυψη δεν δείχνει πείθει όλους τους πλανητολόγους, αν όμως επιβεβαιωθεί θα γραφτεί στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο κορυφαίο περιοδικό Science, περιγράφει μια λίμνη υγρού νερού που κρύβεται κάτω από το κάλυμμα πάγου στον νότιο πόλο του πλανήτη.

Ερευνητές διαφόρων ιταλικών ιδρυμάτων ανέλυσαν δεδομένα από το ραντάρ Marsis του ευρωπαϊκού δορυφόρου Marx Express στον Άρη –το όργανο εκπέμπει παλμούς ραδιοκυμάτων και καταγράφει την ανάκλαση για να απεικονίσει το ανάγλυφο της επιφάνειας.

Το σήμα που λάμβανε το ραντάρ από τον πυθμένα της λίμνης ήταν ισχυρότερο από ό,τι το σήμα του επιφανειακού πάγου, ένδειξη ότι κάποια επίπεδη επιφάνεια κρύβεται από κάτω. Η ανάλυση του σήματος, σε συνδυασμό με έμμεσο υπολογισμό της ηλεκτρικής αγωγιμότητας του επίμαχου υλικού, υποδεικνύουν ότι πρόκειται για υγρό νερό.

«Πιθανότατα δεν πρόκειται για πολύ μεγάλη λίμνη» λέει ο Ρομπέρτο Οροσέι, καθηγητής του ιταλικού Εθνικού Ινστιτούτου Αστροφυσικής και επικεφαλής της μελέτης.

Η ομάδα του εκτιμά ότι η υποτιθέμενη λίμνη έχει διάμετρο γύρω στα 20 χιλιόμετρα και βάθος ένα μέτρο.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η αρειανή λίμνη παρουσιάζει ομοιότητες με «υπόγειες» λίμνες στην Ανταρκτική και τη Γροιλανδία, οι οποίες επίσης κρύβονται κάτω από ένα επιφανειακό στρώμα πάγου.

Τα τελευταία χρόνια οι λίμνες αυτές έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των αστροβιολόγων, οι οποίοι ελπίζουν να ανασύρουν δείγματα με εξωτικές μορφές ζωής, απομονωμένες από τον πλανήτη εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Την εποχή που εμφανίζονταν οι πρώτοι οργανισμοί στη Γη πριν από τουλάχιστον 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Άρης διέθετε θάλασσες και σχετικά πυκνή ατμόσφαιρα –συνθήκες που δυνητικά θα επέτρεπαν την εμφάνιση ζωής και σε αυτόν τον πλανήτη.

Και αν υπήρξαν ποτέ αρειανά μικρόβια, ένας πληθυσμός τους θα μπορούσε κάλλιστα να επιζήσει σε απομονωμένα περιβάλλοντα όπως η λίμνη στον νότιο πόλο.

Ο ενθουσιασμός, όμως, θα πρέπει να είναι συγκρατημένος: οι ερευνητές εκτιμούν ότι η θερμοκρασία της φερόμενης αρειανής λίμνης είναι -20 έως -30 βαθμούς Κελσίου.

Για να παραμείνει υγρό το νερό σε αυτή τη θερμοκρασία, θα πρέπει να περιέχει άλατα σε εξαιρετικά μεγάλες συγκεντρώσεις, πιθανώς απαγορευτικές για τη ζωή.

Όπως σχολιάζει στο δικτυακό τόπο του Science ο Τζέφρι Πλοτ, ερευνητής στο εργαστήριο JPL της NASA, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, «θα έλεγα ότι η ερμηνεία της λίμνης είναι ευλογοφανής, αλλά ακόμα δεν έχει μπει καλάθι».