Αποκαλυπτικά στοιχεία για τη στάση αλλά και τα σημεία που επικεντρώνεται το ενδιαφέρον των ΗΠΑ σε σχέση με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της Κύπρου, αλλά και τη στάση τους στις απειλές της Τουρκίας και τις αντιδράσεις των κατεχομένων για το θέμα, περιέχουν επτά μέχρι στιγμής διαβαθμισμένα έγγραφα από τις πρεσβείες των ΗΠΑ σε Λευκωσία και Άγκυρα, που φέρνει στο φως, σύμφωνα με την εφημερίδα "Φιλελεύθερος", η ιστοσελίδα Wikileaks.
Τα απόρρητα (τα έξι από τα εφτά) έγγραφα, αφορούν την περίοδο από τον Αύγουστο του 2008 με την προκήρυξη διαγωνισμού αδειοδότησης για τα κυπριακά "Οικόπεδα" και φτάνουν μέχρι και τον Ιούλιο του 2009, με πληροφόρηση σε σχέση με τις τελευταίες ενέργειες της Νoble Εnergy.

Σε αυτά είναι διακριτές κατ' αρχήν οι διαφορές αντιμετώπισης των ζητημάτων αυτών, μεταξύ του προηγούμενου πρέσβη των ΗΠΑ στη Λευκωσία Ρόναλντ Σλίκερ, σε σχέση με την αντιμετώπιση των ίδιων ζητημάτων από το διάδοχό του και μέχρι πρόσφατα πρέσβη στην Κύπρο Φρανκ Ούρμπανσικ.

Ο Ρόναλντ Σλίκερ εκφράζεται με μεγάλη δυσπιστία ως προς την προώθηση διαδικασιών έρευνας και εξόρυξης κοιτασμάτων από την Κύπρο και στα χρονοδιαγράμματα, σε αντίθεση με τον δεύτερο, όμως πρέπει να σημειωθεί ότι στο μεταξύ υπήρξε και η εμπλοκή της Αμερικανικής Νoble. Κοινό σημείο, το ενδιαφέρον και των δύο να μην επηρεαστούν οι συνομιλίες από τις διαδικασίες για το φυσικό αέριο.

Ιδιαίτερη προσοχή, προκαλεί η επικέντρωση της προσοχής της πρεσβείας των ΗΠΑ κατά το 2008, στο ενδεχόμενο για αντίδραση της Βρετανίας λόγω των στρατιωτικών βάσεων στο νησί.

Τα 11 «Οικόπεδα»

Με το απόρρητο έγγραφο, ημερομηνίας 2 Αυγούστου 2008 - λίγο πριν τη διαδικασία αδειοδότησης "Οικοπέδων" - αποκαλύπτει μεταξύ άλλων ότι "η κυβέρνηση της Κύπρου σχεδιάζει να διαθέσει σε πλειστηριασμό 11 "Οικόπεδα" στη θάλασσα που βρίσκεται στα νότια και νοτιοδυτικά της Κύπρου στα όρια της Αποκλειστικής της Οικονομικής Ζώνης, όπως αυτή οριοθετείται στις συμφωνίες με την Αίγυπτο (2003), τον Λίβανο (2007) και το Ισραήλ (υπό διαπραγμάτευση). Κανένα από τα "Οικόπεδα" δεν εμπίπτει στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας ή στα ανοικτά της θάλασσας που "διαχειρίζονται" οι Τουρκοκύπριοι μεταξύ της Κύπρου και της Τουρκίας ή στα ανοικτά της Ακτής του χώρου που διαχειρίζεται.

Η αμερικανική πρεσβεία ενημερώνει επίσης ότι "μη τεκμηριωμένες πληροφορίες δείχνουν ότι ενδέχεται να υπάρχουν έξι με οκτώ δισεκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο (ή αντιστοιχία σε φυσικό αέριο) με μια συνολική αξία των 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και οι επικριτές θεωρούν ότι πρόκειται για ευσεβείς πόθους και σημειώστε ότι το βάθος των κοιτασμάτων καθιστά τις γεωτρήσεις πολύ πιο δαπανηρές, συμπληρώνει ο ίδιος.

Επίσης, θεωρεί ότι το χρονοδιάγραμμα για τον διαγωνισμό αδειοδότησης, αξιολόγησης των προτάσεων και υπογραφής συμφωνίας, δεν είναι άσχετο με την προεκλογική εκστρατεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό ήταν μεταξύ άλλων και επικοινωνιακό σχέδιο του Τάσσου Παπαδόπουλου για να στρέψει την κοινή γνώμη αλλού από την αποτυχία στο Κυπριακό και υποδεικνύει πως "οι συμφωνίες είναι πιθανό να υπογραφούν σύντομα πριν από τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2008". (σ.σ. Η συμφωνία υπεγράφη τον Οκτώβριο από την επόμενη κυβέρνηση).

Εκπρόσωποι του Ηνωμένου Βασιλείου μας είπαν ότι κανένα από τα Οικόπεδα, δεν καταπατά τα χωρικά ύδατα της περιοχής των κυρίαρχων βρετανικών Βάσεων ή την ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα", προσθέτει ο πρέσβης Ρόναλντ Σλίκερ.

Επίσης, σύμφωνα με τον πρέσβη οι Βρετανοί έκριναν ότι το να ανοίξουν θέμα ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας θα "ήταν πολιτικά επιζήμιο και θα υπονόμευε ακόμα περισσότερο τις Βάσεις στην ελληνοκυπριακή κοινή γνώμη".

"Ο εκπρόσωπος της Νoble Εnergy μας είπε ότι αποφάσισαν να κάνουν προσφορά μόνο την τελευταία στιγμή, κατά κύριο λόγο με παρότρυνση από τους Ισραηλινούς εταίρους τους", αποκαλύπτει ακόμα ο πρέσβης σε απόρρητο μήνυμά του προς την Ουάσιγκτον.

Οι τουρκικές απειλές

Τo 2008, σύμφωνα με τις απόρρητες αναφορές της Πρεσβείας των ΗΠΑ στη Λευκωσία, η Τουρκία είχε ασκήσει πιέσεις στο Λίβανο και την Αίγυπτο να μην επικυρώσουν τις συμφωνίες για καθορισμό Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών με την Κύπρο και πως θα απέστελλε σε (προγραμματισμένη) άσκηση, σκάφη του πολεμικού ναυτικού να περιπολούν στη θάλασσα νοτίως της Κύπρου. Επίσης, καλούσε τις εταιρείες να σεβαστούν τις τουρκικές ευαισθησίες και να αποφεύγουν να συμμετέχουν στις έρευνες της Κύπρου για πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με τον πρέσβη των ΗΠΑ, που ενημερώνει το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του πως θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη γραμμή ότι η Κύπρος έχει προφανώς το δικαίωμα να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες, αλλά, σημειώνει, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η σημασία τους στις διαδικασίες επανένωσης του νησιού.

Στον Τουρκοκύπριο (πρώην) ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, που έθετε έντονα το θέμα στην πρεσβεία των ΗΠΑ για αποτροπή των διαδικασιών, ο πρέσβης απαντούσε πως πρόκειται για καθαρά επιχειρηματικό θέμα της Νoble και όχι πολιτική των ΗΠΑ.

Σε ένα από τα έγγραφα, ο τέως πρέσβης Φρανκ Ούρμπανσικ αναφέρει ότι εκπρόσωποι του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας από το Προξενείο στο Τέξας επισκέφθηκαν τα κεντρικά γραφεία της Νoble Εnergy και την απείλησαν να αποχωρήσει από την Κύπρο