Δέκα χρόνια μετά τα συγκλονιστικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, η αλ Κάιντα φαίνεται αποδυναμωμένη, υποστηρίζει σε άρθρο του στο Project Syndicate ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτζ, τονίζοντας όμως, ότι το τίμημα που πλήρωσαν οι ΗΠΑ ήταν πολύ ακριβό και μη αναγκαίο. Ο αμερικανός οικονομολόγος υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις της αλ Κάιντα είχαν στόχο να βλάψουν τις ΗΠΑ αλλά τελικά, το κατάφεραν με πολύ διαφορετικούς και αποροσδόκητους τρόπους: Η απάντηση του Τζορτζ Μπους στις επιθέσεις έθεσε σε κίνδυνο, ουσιαστικά τις ΗΠΑ, υπονομεύοντας την οικονομία και εξασθενώντας την ασφάλεια της χώρας.

Η επίθεση στο Αφγανιστάν ήταν κατανοητή, επισημαίνει, αλλά αυτή στο Ιράκ, την οποία ο Μπους προσπάθησε να συσχετίσει, ήταν άσχετη με την αλ Κάιντα.

Ο Στίγκλιτζ υπογραμμίζει το τεράστιο κόσμος των εκστρατειών των ΗΠΑ τόσο σε επίπεδο χρημάτων, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Από τη μία πλευρά, πριν από τρία χρόνια, είχε υπολογιστεί συντηρητικά σε 3-5 τρισ. δολάρια, με το ποσό να είναι πλέον πολύ υψηλότερο. Με την επιστροφή του 50% των στρατευμάτων θα χρειαστεί να πληρωθούν αναπηρικές συντάξεις, επιδόματα ύψους 600-900 δισ. δολαρίων, μαζί φυσικά με τη μέχρι τώρα περίθαλψη χιλιάδων στρατιωτών. Από την άλλη πλευρά το κοινωνικό κόστος, με τις αυτοκτονίες βετεράνων που φτάνουν τις 18 ανά ημέρα και τη διάλυση οικογενειών, είναι τεράστιο.

Παράλληλα, ο αμερικανός οικονομολόγος συμπληρώνει ότι ακόμα κι αν συγχωρεθεί ο Μπους για τη διενέργεια των πολέμων, δεν υπάρχει δικαιολογία για τον τρόπο που επέλεξε να τους χρηματοδοτήσει, αφού είναι ο πρώτος ιστορικά που πλήρωσε με... μετρητά, ενώ παράλληλα, μείωνε την φορολογία -με τα ελλέιμματα στο κόκκινο- των ευπόρων.

Σήμερα, η οικονομία των ΗΠΑ αντιμετωπίζει την όξυνση του ελλείμματος και της ανεργίας, με την «ευθύνη» των πολέμων σε Ιράκ και Αφγανιστάν να είναι μεγάλη. Παράλληλα, τώρα, όπως τότε, η αναταραχή στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε υψηλότερες τιμές στο πετρέλαιο, αναγκάζοντας τους Αμερικανούς να πληρώνουν ακριβότερες εισαγωγές, αντί να δαπανούν χρήματα για αγορά αγαθών που παράγονται στη χώρα τους.

Στη συνέχεια, επισημαίνει ο Στίγκλιτζ, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FED) έκρυψε τις αδυναμίες αυτές, προωθώντας τη φούσκα των ακινήτων που οδήγησε σε έκρηξη  της κατανάλωσης. Θα πάρει χρόνια για να ξεπεράσουν οι ΗΠΑ το υπερβολικό χρέος και το πρόβλημα στα ακίνητα που προέκυψε, σημείωσε.

Ο νομπελίστας οικονομολόγος εστιάζει, μεταξύ άλλων και στην υποχρηματοδότηση των αμερικανικών στρατευμάτων, με δικαστήριο των ΗΠΑ να αποφασίζει ότι όντως τα ανθρώπινα δικαιώματα των στρατιωτών παραβιάστηκαν, ενώ την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Ομπάμα ισχυρίζεται ότι το δικαίωμα των βετεράνων να προσφύγει στα δικαστήρια θα πρέπει να περιοριστεί!

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ οι ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν το ηθικό κίνητρο για τις εκστρατείες (τάχα για να απελευθερώσουν τους λαούς), οι βασανισμοί και η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έδιναν κι έπαιρναν. Σημειώνεται ότι περισσότερο από ένα εκατομμύριο Ιρακινοί πέθαναν, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, εξαιτίας  του πολέμου, ενώ ο αριθμός των προσφύγων πλησιάζει τα δύο εκατομμύρια.

Το τεράστιο κόστος για την αποδυνάμωση της αλ Κάιντα -η οποία δεν είναι και η απειλή που είχε παρουσιαστεί πριν 10 χρόνια- συμπεραίνει ο Στίγκλιτζ, «θα είναι μαζί μας για πολλά χρόνια. Πρέπει πρώτα να σκέφτεσαι και μετά να πράττεις...».

Βαγγέλης Βιτζηλαίος