Συνεχίζει τις απειλές η Τουρκία σε μια κατα τα άλλα σκληροπυρηνική τακτική άτυπου εκφοβισμού κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, με αποκορύφωμα την πρόθεσή της να βγάλει ξανά στο Αιγαίο το διάσημο από τα γεγονότα του 1987 ερευνητικό σκάφος "Σισμίκ" για έρευνες για υποθαλάσσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μάλιστα, ο τούρκος υπουργός Ενέργειας μίλησε για «προβοκάτσια» εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναφερόμενος στη έναρξη των υποθαλάσσιων γεωτρήσεων στο οικόπεδο 12 της Κυπριακής ΑΟΖ, και απείλησε οτι το ερευνητικό σκάφος Σισμίκ της Τουρκίας θα συνοδεύεται από τουρκικά πολεμικά πλοία...

Και όλα αυτά ενώ στην Κύπρο ξεκίνησαν χτες οι πρώτες γεωτρήσεις σττην ΑΟΖ της Κύπρου. Από κοντά τις έρευνες ήδη παρακολουθεί, χωρίς να παρενοχλεί προς το παρόν, και τουρκικό πολεμικό πλοίο.

Ωστόσο, η στάση της Τουρκίας σε διπλωματικό επιπέδο χαρακτηρίζεται προκλητική αν αναλογιστεί κανείς τις δηλώσεις της τουρκικής κυβέρνησης. Ο υπουργός Ενέργειας Τανέρ Γιλντίζ , επανέλαβε για μια ακόμη φορά στην τουρική εφημερίδα Χουριέτ ότι σε περίπτωση που οι Ελληνοκύπριοι αρχίσουν γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία θα αρχίσει έρευνες για πετρέλαιο στην περιοχή.

 Επανέλαβε επίσης πως τα ερευνητικά σκάφη θα συνοδεύονται από πλοία του στόλου και επιβεβαίωσε την «επιστράτευση» του πλοίου Σισμίκ, πλοίο το οποίο είχε επιστρετεύσει στο Αιγαίο η Τουρκία πριν τρεις δεκαετίες φτάνοντας στα όρια ένποπλης αντιπαράθασρεσης με την χώρα μας. Φυσικά και τότε αφορμή ήταν η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ. Το επεισόδιο στο Αιγαίο με το Σισμίκ έμεινε στην ιστορία ως «η κρίση του Σισμίκ».

Με φόντο το ιστορικό γεγονός, ο τούρκος υπουργός απείλησε την ελληνική πλευρά διευκρινίζοντας πολλάκις στην συνεντευξή του στη Χουριέτ:  «Εάν οι Ελληνοκύπριοι εφαρμόσουν το ημερολόγιο που ανακοίνωσαν, και εμείς την επόμενη εβδομάδα θα αρχίσουμε την αναζήτηση πετρελαίου στην Μεσόγειο και στο... Αιγαίο».

Ο Γιλντίζ επεσήμανε ακόμη πως οι έρευνες των Ελληνοκυπρίων για πετρέλαιο στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούνε πρόκληση και προβοκάτσια και «θα ερευνήσουμε για πετρέλαιο γύρω από όλη την νήσο Κύπρο. Θα αναζητήσουμε και στα νερά νοτίως του νησιού».


Κρίση του Σισμίκ

Η διαμάχη Ελλάδας- Τουρκίας για την ηφαλοκρηπίδα ανάγεται από το Καλοκαίρι του 1973, μετά τη δημόσια δήλωση του τότε πρωθυπουργού και προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Γ. Παπαδόπουλου περί ύπαρξης κοιτασμάτων πετρελαίου στο Αιγαίο και εξόρυξης αυτών, όπου παράλληλα η Τουρκική Κυβέρνηση παραχώρησε άδεια διεξαγωγής ερευνών για πετρέλαιο σε υποθαλάσσιες περιοχές κοντά σε ελληνικά νησιά. Το 1974 και το 1976 πραγματοποιήθηκαν έρευνες στο Αιγαίο από τουρκικό ωκεανογραφικό σκάφος.

Η Ελλάδα αντέδρασε, θεώρησε τη διαμάχη νομική και ζήτησε την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο. Το ζήτημα περιπλέκεται από το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει κυρώσει ούτε τη Διεθνή Συνθήκη για την Υφαλοκρηπίδα του 1958 ούτε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, οι οποίες ορίζουν την υφαλοκρηπίδα και τρόπους οριοθέτησής της. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης πάντως έχει δεχτεί ότι τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους στην υφαλοκρηπίδα αποτελούν διεθνές εθιμικό δίκαιο και τα άρθρα 1-3 της Συνθήκης του 1958 ισχύουν για όλα τα κράτη, ανεξάρτητα από το αν την έχουν κυρώσει.

Λόγω της τουρκικής άρνησης να επιλύσει το θέμα με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, η εκκρεμότητα συνεχίστηκε ως το Μάρτιο του 1987, οπότε η κρίση έφθασε στα όρια ένοπλης αντιπαράθεσης, όταν το τουρκικό πλοίο Σισμίκ-1, συνοδευόμενο από τουρκικά πολεμικά, ξεκίνησε για να πραγματοποιήσει έρευνες έξω από την αιγιαλίτιδα ζώνη ελληνικών νησιών. Η κρίση εκτονώθηκε με την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των δύο Πρωθυπουργών (του Ανδρέα Παπανδρέου και του Τουργκούτ Οζάλ), οπότε η Ελλάδα επαναδιατύπωσε τη θέση της για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου, στην οποία εμμένει μέχρι σήμερα.

Αναστασία Γαλάνη