Δέκα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την έναρξη του αμερικανικού πολέμου στο Αφγανιστάν, ο οποίος αποτελεί και τον μεγαλύτερο σε διάρκεια στην ιστορία των ΗΠΑ. Ο περιβόητος «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» τον οποίο κήρυξε ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, φυσικά, έκρυβε κι άλλες πτυχές στρατηγικού χαρακτήρα για την Ουάσινγκτον και κυρίως επικερδείς. Οι στόχοι του πολέμου, μετά από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ήταν αφενός η αλ Κάιντα, ο Οσάμα μπιν Λάντεν και οι Ταλιμπάν, που κατά τους Αμερικανούς παρείχαν στήριξη στους πρώτους και αφετέρου η -διαχρονική και πολλάκις ειπωμένη πρόφαση για- προστασία του καταπιεσμένου λαού του Αφγανιστάν.

Ο μεγαλύτερος σε διάρκεια πόλεμος στην ιστορία των ΗΠΑ (ξεπέρασε πέρυσι αυτόν του Βιετνάμ ο οποίος διήρκεσε 103 μήνες) έχει στεφθεί από αποτυχία. Οι Ταλιμπάν δεν βρίσκονται πλέον στην εξουσία, ο Οσάμα μπιν Λάντεν είναι νεκρός (τουλάχιστον απ' όσο μπορούμε να ξέρουμε) και η αλ Κάιντα έχει αποδυναμωθεί σημαντικά. Παρ' όλα αυτά όμως η βία έχει κλιμακωθεί, η βυθισμένη στη διαφθορά κυβέρνηση του Χαμίντ Καρζάι δεν δείχνει ικανή να ελέγξει την κατάσταση μόνη της και όλο και περισσότεροι άμαχοι και αμερικανοί στρατιώτες (πάνω από 1.500) χάνουν τις ζωές τους. Παράλληλα, το κόστος για τη «λαβωμένη» αμερικανική οικονομια είναι δυσβάσταχτο.

Παρά τις αρνητικές πτυχές της εισβολής και της συνέχισης του πολέμου, υπάρχουν πλευρές που μόνο τυχαία δεν κάνουν την παραμονή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν. Ένα σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν οι καλλιέργιες οπίου (παπαρούνας). Από το Αφγανιστάν βγαίνει πάνω από το 90% της παγκόσμιας παραγωγής οπίου, που χρησιμοποιείται για την παρασκευή ηρωίνης, με τα κέρδη των παραγωγών να ανέρχονται σε δισ. δολάρια. Οι Αμερικανοί όταν εισέβαλαν στο Αφγανιστάν έθεσαν ως στόχο την εξάλειψη της παραγωγής όμως η πραγματικότητα έδειξε πολύ διαφορετικά πράγματα. Οι Ταλιμπάν είχαν στόχο να την εξαλείψουν εξοντώνοντας παραγωγούς και εμπόρους με τίμημα το λαϊκό τους έρεισμα. Από την επέμβαση των δυτικών δυνάμεων, η παραγωγή οπίου, αντί να μειωθεί αυξήθηκε κατακόρυφα, σπάζοντας κάθε ρεκόρ! Πολλοί αξιωματούχοι της αφγανικής κυβέρνησης πιστεύεται ότι συμμετέχουν στη ναρκο-βιομηχανία, με την αμερικανική πλευρά να σφυρίζει αδιάφορα, για ευνόητους λόγους.

Οι ΗΠΑ πάντως, μόνο αδιάφορες δεν θα μπορούσαν να παραμείνουν και στο πλούσιο υπέδαφος του Αφγανιστάν. Για του λόγου το αληθές, το καλοκαίρι του 2010, οι αρχές του Αφγανιστάν ανακοίνωσαν τον εντοπισμό κοιτάσματος πετρελαίου δυναμικού 1,8 δισεκατομμυρίων βαρελιών στο βόρειο τμήμα της χώρας. Παρά τη μικρή βιομηχανία του, εξάλλου, το κράτος είναι πλούσιο σε μεταλλεύματα και στο υπέδαφος του υπάρχουν πετρέλαιο, γαιάνθρακες, μεθάνιο, σίδηρος, μόλυβδος, θείο, ορυκτό αλάτι, χρυσός.

Παράλληλα, υπάρχει και η πτυχή της ανοικοδόμησης, με τις εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων -και όχι μόνο- να κάνουν συμφωνίες με παχυλά συμβόλαια, αφού 10 χρόνια πολέμου είναι πολλά.

Χαμένοι της όλης υπόθεσης; Μα φυσικά οι κατατρεγμένοι και διαρκώς απειλούμενοι αφγανοί πολίτες, οι οποίοι ζούσαν και ζουν υπό άθλιες συνθήκες, με το θάνατο να παραμονεύει, εν μέσω πυρών της Isaf (δυτικών δυνάμεων), συναλλαγών των παραγωγών και εμπόρων ναρκωτικών και έλλειψης ακόμα και βασικών αγαθών. Φυσικά, ακόμα περιμένουν την αμερικανική «σωτηρία»....


Βαγγέλης Βιτζηλαίος