Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης πριν από δύο δεκαετίες απέτυχε να αλλάξει εντελώς τη σχέση ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, αφού οι εντάσεις κατά περιόδους δεν λείπουν, με τις δύο παγκόσμιες δυνάμεις να μην είναι διατεθειμένες να αφήσουν ανεκπλήρωτα τα στρατηγικά τους σχέδια. Παρά το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον απέχει οικονομικά κατά πολύ από τη Μόσχα, οι ΗΠΑ πλέον δεν είναι η μοναδική υπερδύναμη του κόσμου. Μπορεί το ΑΕΠ της Ρωσίας -σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας- να αντιπροσωπεύει μόλις το 10% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, όμως η Μόσχα προσπαθεί να εδραιωθεί ως ένας από τους πυλώνες ενός πολυπολικού κόσμου.

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έδωσε την ευκαιρία στις ΗΠΑ να εξαπλώσουν την επιρροή τους στα συντρίμμια της αυτοκρατορίας, με χαρακτηριστική ένδειξη αυτή του πρώην προέδρου Μπόρις Γέλτσιν. Την τελευταία δεκαετία, όμως, με την ανάληψη της εξουσίας από τον Βλάντιμιρ Πούτιν, η Ρωσία έχει μεγαλύτερη «αυτοπεποίθηση», έχοντας μετριάσει την επιρροή της Ουάσινγκτον.

Μετά τη διχόνοια που προκλήθηκε μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, η επέμβαση της Ρωσίας στη Γεωργία το 2008, στα τέλη της θητείας του Τζορτζ Μπους δημιούργησε ένα ψυχροπολεμικό κλίμα, ενώ την ίδια ώρα, η Μόσχα θεωρούσε το ΝΑΤΟ περισσότερο απειλή, παρά σύμμαχο.

Η ένταση των ετών της διακυβέρνησης Μπους εκτονώθηκε με την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία των ΗΠΑ που μεταφράστηκε στη Συνθήκη Μείωσης των Στρατηγικών Όπλων, στη συνεργασία στο Αφγανιστάν, στην επαναπροσέγγιση Μόσχας-ΝΑΤΟ και γενικότερα, στο πρόσφορο έδαφος για διάλογο.

Παρ' όλα αυτά, ο Λευκός Οίκος δεν κατάφερε να πείσει το Κρεμλίνο ότι η ανάπτυξη αντιπυραυλικής ασπίδας δεν απειλεί τη Ρωσία, παρά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ότι έχει στόχο την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης απειλής από το Ιράν.

Ο ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ ανακοίνωσε την Τρίτη ότι η χώρα του έχει ενεργοποιήσει σύστημα προειδοποίησης με ραντάρ για εισερχόμενους πυραύλους στον θύλακα του Καλίνινγκραντ, στα σύνορα με την Ε.Ε.

Σύμφωνα με αναλυτές, μπορεί ένταση να υπάρχει, αλλά η ρωσική ρητορική έχει υψώσει τους τόνους ενόψει και των προεδρικών εκλογών του 2012, με τον Πούτιν να θέλει να επανέλθει στον προεδρικό θώκο.

Από την άνοιξη, η Ρωσία έχει εκφράσει ανοιχτά τις διαφωνίες της με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, αφού ήταν αντίθετη με την επέμβαση στη Λιβύη, ενώ δεν συμφωνεί και με τις κυρώσεις κατά του Ιράν.

Παράλληλα, ο Πούτιν κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι είναι ένα «παράσιτο» της παγκόσμιας οικονομίας. Παρ' όλα αυτά, η παραμονή του Πούτιν στην εξουσία δεν πρόκειται να επιδεινώσει τις σχέσεις Ουάσινγκτον-Μόσχας.

Η ανάδυση νέων παγκόσμιων «παικτών» όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδία, η Νότια αφρική αλλάζουν το παγκόσμιο «παζλ», με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση να έχει επιταχύνει την αλλαγή του σκηνικού.

Μπορούν ΗΠΑ και Ρωσία να είναι σύμμαχοι σε ένα πολυπολικό παγκόσμιο περιβάλλον;

«Η ρωσική προσοχή στην "απειλή" των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ μετατοπίζεται» αναφέρει ο αναλυτής Andrew Kuchins. «Η Μόσχα θα πρέπει να στρέψει το βλέμμα της στην αυξανόμενη κινεζική ισχύ στην Ανατολή και κυρίως στον οικονομικό τομέα. Η λογική της επαναπροσέγγισης με τις ΗΠΑ πηγάζει μέσα από πλήθος αβεβαιοτήτων» καταλήγει.


Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Πηγή: Al Arabiya/AFP
TAGS