Μεγάλης στρατηγικής σημασίας, σε πολλαπλα επίπεδα, είναι το πενθήμερο ταξίδι του προέδρου του Ιράν, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, σε τέσσερις χώρες της Λατινικής Αμερικής, την ώρα που ΗΠΑ και Ευρώπη είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε κυρώσεις κατά της Τεχεράνης. Ο ιρανός πρόεδρος επισκέφθηκε την Κυριακή τη Βενεζουέλα όπου συνάντησε τον πρόεδρο Ούγκο Τσάβες, ενώ επόμενοί του σταθμοί είναι ο Ισημερινός, η Νικαράγουα και η Κούβα, με σαφέστατο στόχο τη σύσφιξη πολιτικών και οικονομικών σχέσεων. Ενδεικτικό της σημασίας που δίνει στην περιοχή είναι ότι η τελευταία του περιοδεία αποτελεί την έκτη συνολικά, από τη μέρα που ανέλαβε την εξουσία.

Ο κλοιός γύρω από την Τεχεράνη έχει στενέψει αφού οι ΗΠΑ έχουν ήδη προχωρήσει σε οικονομικές κυρώσεις -αφού μπλόκαραν τις συναλλαγές της Κεντρικής Τράπεζας με εταιρείες του εξωτερικού- ενώ η Ε.Ε. εξετάζει την επιβολή πετρελαϊκού εμπάργκο.

Το Ιράν έχει προϊστορία σχέσεων με αρκετές χώρες της Νότιας Αμερικής, μετον Αχμαντινετζάντ να προσπαθεί μέσω της περιοδείας του να τις ενισχύσει. Η ασιατική χώρα έχει πραγματοποιήσει κατά καιρούς εκατοντάδες συμφωνίες δισεκατομμυρίων με χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η περιοδεία του Αχμαντινετζάντ έχει και σημαντικούς επικοινωνιακούς σκοπούς αφού θέλει να δείξει ότι η Τεχεράνη δεν είναι μόνη της, αλλά μπορεί να έχει συμμάχους ακόμα και στην «πίσω αυλή» των ΗΠΑ. Παράλληλα, στόχος είναι και η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων στο οικονομικό κομμάτι, ως ασπίδα στις κυρώσεις από ΗΠΑ και Ε.Ε.

Σύμφωνα με τους αναλυτές το Ιράν χτίζει τις σχέσεις του με της χώρες της Νότιας Αμερικής εδώ και δεκαετίες. Η Κούβα για παράδειγμα, ήταν από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν την κυβέρνηση της Τεχεράνης έπειτα από την επανάσταση τολυ 1979. Ο Φιντέλ Κάστρο έκανε την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στο Ιράν το 2001.

Η Τεχεράνη πήγε ακόμα πιο κοντά στη Λατινική Αμερική, όμως, σε οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο με την παρουσία του Αχμαντινετζάντ. Το γεγονός ότι η Βενεζουέλα του Τσάβες ήταν ο πρώτος σταθμός της περιοδείας του ιρανού προέδρου δεν ήταν τυχαίο, αφού οι δύο χώρες, παρά τις πολιτιστικές τους διαφορές έχουν πολλά κοινά: Είναι ανάμεσα στους σημαντικότερους εξαγωγείς πετρελαίου ενώ οι δύο ηγέτες τους αντιστέκονται σθεναρά ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Καράκας και Τεχεράνη έχουν ήδη υπογράψει 270 συμφωνίες σε πολλούς τομείς.

Η αμερικανική πλευρά όπως είναι φυσιολογικό, κατηγορεί το Ιράν ότι συνάπτει ενεργειακές συμφωνίες και επιχειρηματικά σχέδια με λατινοαμερικάνικες χώρες για να τις χρησιμοποιήσει ως κάλυψη για παράνομες δραστηριότητες, όπως η κατασκευή πυρηνικών όπλων ή η εκπαίδευση στρατιωτών της Χεζμπολάχ. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής τονίζουν από την πλευρά τους ότι οι συμμαχίες με το Ιράν έχουν ειρηνικό σκοπό.


Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Με πληροφορίες από Al Jazeera/CNN