Από τη Φανή Πλατσατούρα

Ο Γιάννης Μπέζος βρέθηκε το τελευταίο διάστημα στην κόψη του ξυραφιού των ΜΜΕ. Η ανάμειξή του με τα πολιτικά δρώμενα, η απόφασή του να δώσει τον ρόλο της Αντιγόνης του Ζαν Ανούιγ στην κόρη του Ηρώ, η κατάθεση υποψηφιότητας για τη διεύθυνση του Εθνικού θεάτρου και η μετέπειτα απόσυρση της πρότασης, η συνειδητή επιλογή του να απέχει από την τηλεόραση. Ο ίδιος δίνει τις δικές του απαντήσεις, δανειζόμενος μια φράση του σπουδαίου Χορν: «Ξέρουν τα πάντα. Τα πάντα και τίποτα άλλο...»

- 35 χρόνια ενεργούς παρουσίας σε θέατρο και τηλεόραση, σημειώνοντας επιτυχίες και εισπράττοντας ειλικρινές χειροκρότημα. Αποτυχίες υπήρξαν κ. Μπέζο; Κούραση; Κάποια απωθημένα;

«Όχι, δεν έχω κανένα απωθημένο διότι τα τελευταία χρόνια οργανώνω μόνος τις δουλειές μου και θα ήμουν τουλάχιστον αγνώμων αν έλεγα «ήθελα να κάνω κάτι και τελικά δεν το έκανα», ουτε έχω μετανιώσει για κάποια από τις δουλειές μου. Μπορεί κάποιες από αυτές να ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένες και άλλες όχι την ευθύνη της αποτυχίας όμως, τη φέρω αποκλειστικά εγώ και κανείς άλλος. Πάντως αυτό το επάγγελμα δεν με κούρασε ποτέ. Ενδεχομένως να συμβεί στο μέλλον, γιατί τα χρόνια περνούν και οι δυνάμεις μας εγκαταλείπουν...»

- Πολλοί συνάδελφοί σας - γνήσιοι θεατρίνοι «έσβησαν» πάνω στο σανίδι. Θα επιθυμούσατε η τελευταία «πράξη» του έργου ζωής σας να γραφθεί πάνω στη σκηνή;

«Δεν πιστεύω ότι οι ηθοποιοί πρέπει να πεθαίνουν πάνω στο σανίδι, δεν μου αρέσει σαν ιδέα. Το θέατρο είναι εσωτερική ανάγκη αλλά πολλές φορές η ανάγκη αυτή πρέπει να συμβαδίζει και με βιολογικές αντοχές. Δεν μπορείς για παράδειγμα να είσαι 90 χρονών και να καταπιάνεσαι ακόμη με θεατρικές παραστάσεις. Δεν είναι αντάξιο του κοινού που σε παρακολουθεί».

- Οι καλοί ηθοποιοί λιγοστεύουν, οι θεατρικές σχολές αυξάνονται. Τελικά τέτοιου είδους χώροι θεατρικής εκπαίδευσης παράγουν ουσιαστικό έργο;

«Αυτή η υπερφόρτωση, η υπερπληθώρα θεατρικών σχολών περισσότερο κακό κάνει, παρά καλό. Δήθεν παράγουν ένα πνευματικό έργο και μεταδίδουν μια γνώση. Η δουλειά η δική μας δεν έχει να κάνει τόσο με την ακαδημαϊκή παιδεία. Είναι πιο πολύ καφενειακή δουλειά, μια προσωπική περιπέτεια. Δεν μαθαίνεται η δουλειά του ηθοποιού, μόνο βιώνεται. Θα ήταν προτιμότερο κάποιοι που ενδιαφέρονται πραγματικά γι΄ αυτό το επάγγελμα να παρακολουθήσουν μια πρόβα σε ένα θέατρο ή ακόμη και να μεταφέρουν θεατρικές καρέκλες, παρά να πάνε σε σχολές. Θα έρθει η στιγμή που θα τους δοθεί η ευκαιρία».

- Πόσο πολιτισμένοι είμαστε κ. Μπέζο ως άνθρωποι και έθνος;

«Δεν έχουμε κουλτούρα σαν λαός. Είμαστε μπερδεμένοι γιατί δεν ξέρουμε την Ιστορία μας. Την φοβόμαστε την Ιστορία μας. Το Διαδίκτυο με τη σωρεία πληροφοριών σε συνδυασμό με την τηλεόραση και το εύκολο πρόγραμμά της, δημιουργούν αυτόν τον αχταρμά. Επικαλούμαστε συνέχεια τους αρχαίους πρόγονούς μας, δίχως να τους γνωρίζουμε καθόλου. Λέμε πως είμαστε στη χώρα του Αισχύλου, αλλά δεν ξέρουμε τι είναι ο Αισχύλος. Και το χειρότερο είναι πως δεν κάναμε και ποτέ τον κόπο να μάθουμε. Η πολιτισμική κρίση είναι αποτέλεσμα μιας γενικότερης κρίσης που υπάρχει στην Παιδεία μας. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να ξεκινήσουν από το Δημοτικό γιατί εκεί είναι οι βάσεις των παιδιών και όχι από τα Πανεπιστήμια επειδή εκεί βρίσκει κανείς «πολιτικές ψήφους». Δεν είδα ποτέ να γίνει μία διαδήλωση, που τόσο της μόδας έχουν γίνει, για την ποιότητα της παιδείας. Αντ΄ αυτού είδα πάρα πολλές ογκώδεις διαδηλώσεις μόλις κατέβηκαν οι μισθοί».

- Πρόσφατα δηλώσατε πως επιθυμείτε να αποσυρθείτε από την τηλεόραση. Θεωρείτε πώς ολοκληρώσατε τον κύκλο σας σ΄αυτήν; Πληρώνει η τηλεόραση τώρα ενδεχόμενα λάθη του παρελθόντος της;

«Σειρά ολοκληρωμένη με μεγάλο ρόλο δεν έχω σκοπό να ξανακάνω στην τηλεόραση, γιατί θεωρώ πως η παρουσία μου σ' αυτήν είναι ήδη υπεραρκετή. Αν μου προταθεί κάτι πιο μικρό σε έκταση, πιο μοιρασμένο και με ερεθίσει εσωτερικά, ενδεχομένως να πω το "ναι". Όλοι λένε πως η τηλεόραση περνά κρίση. Όχι τώρα είναι κανονική. Πριν ζούσε σε κρίση, που βλέπαμε όλες αυτές τις σαχλαμάρες, τα ανόητα προγράμματα και τους αγράμματους παρουσιαστές».

- Είστε ένας από τους πιο ακριβοπληρωμένους ηθοποιούς της ελληνικής τηλεόρασης. Τι θα απαντούσατε σε όσους βιάστηκαν να σας δείξουν με το δάχτυλο και να πουν «γιατί ο Μπέζος και όχι εγώ»;

«Ξέρετε, έχουμε μία οικονομία ελεύθερη. Εγώ εκθέτω τον εαυτό μου, ρισκάρω την προσωπικότητά μου και το είναι μου κάθε μέρα. Ναι ο Μπέζος τα παίρνει τα λεφτά τώρα. Κανείς όμως δεν ρωτά τι έκανε ο Μπέζος πριν, πόσο κόπιασε για να φτάσει μέχρι εδώ, πόσες ώρες δουλεύει καθημερινά, πόσα λεφτά έχει χάσει στο θέατρο. Μονίμως ασχολούνται όλοι με το πόσα χρήματα παίρνω ή καλύτερα έπαιρνα, γιατί τώρα πια δεν υπάρχουν αυτά τα ποσά. Ναι, φυσικά και έβγαζα αρκετά χρήματα γιατί οι αίθουσες ήταν γεμάτες, οι τηλεθεατές ήταν πολλοί. Για το συγκεκριμένο θέμα η απάντηση είναι μία: "τόσα έφερα, τόσα πήρα"». 

- Έχετε χάσει δηλαδή πολλά χρήματα στο θέατρο;

«Έχω πάρει χρήματα και έχω χάσει και αρκετά στο θέατρο γιατί ξέρετε, δεν είμαι ούτε επιχορηγούμενος ούτε κρατικοδίαιτος»!

- Τον τελευταίο καιρό δεχτήκατε κάποιες επιθέσεις - στοχευμένες ή μη- από μερίδα του Τύπου. Θα ήθελα μία απάντησή σας για:

- την ανάμειξή σας με τη ΔΗΜΑΡ: «Ήταν καθαρά δική μου επιλογή να ασχοληθώ με τα πολιτικά και δεν έχω να λογοδοτήσω σε κανέναν γι΄ αυτό. Θέλω μόνο να τους απαντήσω με μια φράση του Δημήτρη Χορν: "Ξέρουν τα πάντα. Τα πάντα και τίποτα άλλο"».

- τη συνεργασία επί σκηνής με την κόρη σας: «"Η κόρη μου έχει όνομα δικό της και πολύ δυνατό μάλιστα". Αυτή είναι η απάντησή μου σε όσους βγήκαν να πουν ότι την έβαλα να παίξει μαζί μου».

- την εκδήλωση ενδιαφέροντος για τη διεύθυνση του Εθνικού θεάτρου: «Απέσυρα την πρότασή μου για το Εθνικό, γιατί δεν μπορούσα να περιμένω, είχα κανονίσει ήδη τις επόμενες δουλειές μου. Όπως είδατε, η οριστική απόφαση βγήκε μόλις πριν από 15 ημέρες. Επίσης, ήταν μια ολόκληρη διαδικασία στην οποία τελικά δεν ήθελα να εμπλακώ και καλά έκανα, όπως αποδείχτηκε. Η συγκεκριμένη θέση φέρει μεγάλη ευθύνη, δεν παίρνουμε μόνον τον τίτλο αλλά και τις υποχρεώσεις. Δεν ήμουν έτοιμος σε εκείνη τη φάση λοιπόν, να ανταποκριθώ με καθαρό μυαλό. Αν η διαδοχή γινόταν πιο πριν, θα το έκανα με πολύ μεγάλη χαρά. Η αλήθεια είναι πως όταν κατέθεσα την υποψηφιότητά μου για το Εθνικό, το υπουργείο Πολιτισμού δεν ήρθε σε καμία επαφή μαζί μου. Μίλησα με τον κύριο Τζαβάρα μία και μόνη φορά. Αυτό βέβαια ήταν θέμα επιλογής του υπουργού, όχι δικό μου. Δεν το λέω σαν παράπονο, κοινοποιώ απλά το γεγονός. Δεν είμαι συνηθισμένος να λειτουργώ έτσι και γι΄ όλους αυτούς τους λόγους θεώρησα καλό να αποσυρθώ».

- Κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό μια είδηση που ήθελε τον κ. Πέτρο Φιλιππίδη να αποχωρεί από την παράσταση που πρωταγωνιστούσε, επειδή ένας θεατής έτρωγε πατατάκια. Ποια είναι η δική σας άποψη; Σε ποιες περιπτώσεις δικαιούται ένας ηθοποιός να εγκαταλείψει τη σκηνή;

«Αν όντως αποχώρησε γι΄ αυτόν τον λόγο, καλά έκανε. Εγώ αν έβλεπα θεατή να τρώει πατατάκια την ώρα που παίζω, θα τον πετούσα έξω με τις κλωτσιές. Πρέπει κάποτε να καταλάβουμε ότι το θέατρο είναι δημόσιος τόπος και δεν μπορεί ο καθένας να φέρεται λες και είναι σπίτι του. Ο θεατής είναι υποχρεωμένος να σεβαστεί τον χώρο και τους ηθοποιούς. Το πρόβλημα ξέρετε, δεν είναι σ΄ αυτόν που τρώει. Είναι στους διπλανούς του, που δεν ενοχλούνται. Αυτοί είναι ακόμη χειρότεροι... Δεν τους αξίζει η παράσταση που βλέπουν, να φύγουν λοιπόν και να πάνε σπίτι τους. Αυτή είναι η θέση η δική μου για να τελειώνουμε με αυτό το παραμύθι του αν σέβεσαι ή όχι το κοινό. Σε λίγο δηλαδή θα βλέπουμε μάνες να θηλάζουν τα παιδιά τους την ώρα της παράστασης και θα το επιτρέπουμε; Προσωπικά δεν αφήνω ποτέ παιδιά να μπουν μέσα σε παράστασή μου, δεν είναι χώρος για παιδιά το θέατρο. Κάποιοι έρχονται για να δουν τη δουλειά μου. Τη δουλειά μου λοιπόν, θα την δουν με τους όρους που θέλω εγώ».

- Με αυτά που δηλώνετε ενδεχομένως να κατηγορηθείτε για ακόμη μία φορά κ. Μπέζο.

«Ίσα ίσα που θα έλεγα πως γι' αυτό με αγαπάει ο κόσμος. Βαρέθηκαν να βλέπουν παντού γύρω τους ανθρώπους να λαϊκίζουν. Αν λαϊκίσουμε και εμείς, καήκαμε. Και όσοι μας κατηγορούν ξέρουν κατά βάθος πως έχουμε δίκιο, απλά δεν τους αφήνει ο εγωισμός τους να το παραδεχτούν. Πρέπει κάποιος να γίνει ο κακός της ιστορίας, ας γίνω λοιπόν εγώ. Δεν με πειράζει καθόλου». 

- Πολιτικοί και πολίτες. Τι μερίδιο ευθύνης έχει ο καθένας για όσα δεινά περνά η χώρα μας σήμερα;

«Οι πολιτικοί πάντα έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης γιατί αυτή είναι η δουλειά τους. Δεν τους βάζουμε στη Βουλή των Ελλήνων για να τους βλέπουμε, αλλά γιατί έχουμε κάποιες απαιτήσεις απ΄ αυτούς. Το λάθος μας ως πολίτες είναι ότι εκλέγουμε κάποιον για να μας κάνει το χατίρι, διότι θέλουμε να τον έχουμε υποχείριό μας. Η κοινή γνώμη είναι πολύ εύκολο να σε φέρει στην εποχή των σπηλαίων. Μόνο το Διαδίκτυο αν ανοίξεις και δεις τι λέγεται εκεί μέσα, φρίττεις. Η βλακεία του Διαδικτύου είναι ασύλληπτη στις μέρες μας. Ο σωστός πολιτικός λοιπόν, πρέπει να είναι ηγέτης, να γίνεται κακός και μη αρεστός, να ακούει το μέλλον. 

Εδώ στην Ελλάδα βέβαια, πρέπει να μάθουμε κάποια στιγμή τι σημαίνει και πολίτης, ποιες είναι οι υποχρεώσεις του και πως πρέπει να σεβόμαστε τον συμπολίτη μας. Να μην λειτουργούμε μαφιόζικα. Βλέπετε το χαμηλό επίπεδο που έχει αυτή τη στιγμή η Βουλή των Ελλήνων, που αποτελεί τον καθρέπτη της κοινωνίας μας; Δυστυχώς, δεν έχουμε αποτινάξει πλήρως την οθωμανική αυτοκρατορία από πάνω μας, δεν πολιτευόμαστε σύμφωνα με τις αρχές του Διαφωτισμού. Ενώ τον ιδιωτικό μας χώρο τον φροντίζουμε, τον δημόσιο τον καταστρέφουμε. Ο νόμος στην Ελλάδα είναι στην διακριτική ευχέρεια του καθενός. Είμαστε λαός που λειτουργεί με το συναίσθημα, με το συναίσθημα όμως, Δημοκρατία δεν γίνεται. Tόσα χρόνια ξοδεύαμε περισσότερα απ' αυτά που μπορούσαμε να καταναλώσουμε. Ζούσαμε μονίμως με δανεικά. Ήρθε η ώρα να τα αποπληρώσουμε. Βλέπαμε μία υποκατάσταση των πραγματικών αξιών από το χρήμα, με το λεγόμενο life&style. Ήμασταν ο λαός της σαχλαμάρας και παραμένουμε. Και αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό, αρκεί να μην σε χαρακτηρίζει από το πρωί μέχρι το βράδυ».

- Σχεδόν όλοι οι Έλληνες ηθοποιοί σας βάζουν στη λεγόμενη «χρυσή τριάδα των καλύτερων ηθοποιών». Εσείς ποιους θα ξεχωρίζατε από τη γενιά σας;

«Η δουλειά η δική μας δεν βαθμολογείται. Είναι πολύ τιμητικό που συνάδελφοί μου με χαρακτηρίζουν ως έναν από τους καλύτερους. Εγώ δεν θα ήθελα να κάνω βαθμολογήσεις. Αυτό που έχω μόνο να πω είναι πως σε αυτή τη δουλειά υπάρχουν πολλοί νέοι ταλαντούχοι ηθοποιοί και προς αυτούς θα πρέπει να κατευθυνθούμε. Υπάρχει μια παρελθοντολαγνεία στη χώρα μας. Οι περισσότερες από τις παλιές ταινίες για παράδειγμα, είναι για πέταμα τις θεωρούμε όμως, ακόμη καλές γιατί αναπολούμε τα νιάτα μας. Όσα από τα παλιά τα έργα ήταν καλά, παραμένουν στον χρόνο. Τα υπόλοιπα ας τα πάρει η λήθη. Ας στραφούμε λοιπόν, στους νέους θοποιούς, στους νέους ανθρώπους. Οι παλιοί έχουν ένα κακό: είναι μόνο απαντήσεις. Οι νέοι έχουν το ερωτηματικό. Και στη δουλειά τη δική μας πρέπει να διατηρείς τα ερωτηματικά σου. Εγώ νιώθω πως ακόμη δεν έχω μάθει τίποτα. Και αυτό είναι που με κρατάει και συνεχίζω και κάνω αυτή τη δουλειά...»

- Επαγγελματικά, τι ετοιμάζετε για καλοκαίρι και χειμώνα; 

«Για καλοκαίρι θα ανεβάσω την κωμωδία του Σακελλάριου - Γιαννακόπουλου «Υπάρχει και  Φιλότιμο» σε παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κρήτης. Έχω αναλάβει τη σκηνοθεσία της παράστασης. Για Χειμώνα ετοιμάζομαι για τον «Φιλάργυρο» του Μολιέρου σε σκηνοθεσία και απόδοση δική μου. Βρίσκομαι ακόμη σε συζητήσεις για τον θεατρικό χώρο που θα ανέβει η παράσταση καθώς και για τον τελικό θίασο».