O Χρήστος Λούλης στο Νewpost: «Είχα μεταφυσική εμπειρία πάνω στη σκηνή»!

O Χρήστος Λούλης στο Νewpost: «Είχα μεταφυσική εμπειρία πάνω στη σκηνή»!

Από τη Φανή Πλατσατούρα

Ο Ελύτης σε μια απόπειρα ορισμού της επιτυχίας είχε δώσει τρία βασικά της στοιχεία: Ταλέντο, Τόλμη, Τύχη. Στην περίπτωση του Χρήστου Λούλη, το ταλέντο είναι αυταπόδεικτη αλήθεια και η τόλμη μαζί με την τύχη σίγουρα με το μέρος του. Στην χρυσή τριάδα που τον αφορά όμως, θα πρόσθετε κανείς και τη σκληρή δουλειά. Μερόνυχτα ολόκληρα πάνω στη σκηνή να δίνει την ψυχή του, να ξεπερνά εαυτούς, να την κατακτά με πάθος. Είναι άλλωστε στη φύση του καλλιτέχνη να σπάει όρια, να αναζητά ερεθίσματα και στιγμές, να φλερτάρει συχνά με την παράνοια, όπως παραδέχεται ο ίδιος...

- Θεατρικά βραβεία, πρωταγωνιστικοί ρόλοι, εγκωμιαστικές κριτικές για τις ερμηνείες σου. Πιστεύει στο ταλέντο του ο Χρήστος Λούλης; Και αν ναι, πώς θα όριζες την δυσερμήνευτη αυτή έννοια;

«Πιστεύω στο ταλέντο μου αλλά περισσότερο πιστεύω στο ότι είμαι διατεθειμένος να δουλεύω πάρα μα πάρα πολύ. Χωρίς βέβαια να παραγνωρίζω ότι έχω υπάρξει τυχερός. Επέλεξα ένα επάγγελμα που είναι δύσκολο: Ψάχνεις τρεις φορές τον χρόνο για δουλειά, έρχεσαι αντιμέτωπος με τους βαθύτερους φόβους σου. Νιώθω όμως, πραγματικά δημιουργικός και ναι, κάνω το επάγγελμα που γουστάρω. Όσο για το ταλέντο ως έννοια; Για ΄μενα είναι η ατελείωτη περιέργεια, να μην είσαι σίγουρος για τίποτα, ούτε καν γι΄ αυτό που ονειρεύεσαι...»

- Ποια είναι η ειδοποιός διαφορά μεταξύ θεάτρου και τηλεόρασης; Συνειδητή επιλογή η αποχή σου από το Μέσο;

«Στο θέατρο υπάρχει ένα κοινό το οποίο είναι εκπαιδευμένο σε πολύ υψηλότερης αισθητικής θέαμα απ΄ ότι στην τηλεόραση. Όλα τα προηγούμενα χρόνια μπορούσαμε να ζήσουμε αξιοπρεπώς και από το θέατρο, την τηλεόραση την είχαμε ως ένα οικονομικό άλμα. Προσωπικά, έχω σταματήσει να κάνω τηλεόραση εδώ και έξι χρόνια. Ασφαλώς θα ήμουν πολύ ικανοποιημένος αν έπαιζα σε μία καλή σειρά αντίστοιχη του "Νησιού" ή του "Δέκα". Θα ήταν χαρά μου να συμμετέχω σε κάτι που θα ανέτρεπε τα ήθη της τηλεόρασης -εγχείρημα δύσκολο-, καθώς μπλοκάρει στην ελληνική πραγματικότητα. Δεν μπορούν τα ελληνικά κανάλια να ρισκάρουν για κάτι τόσο ριξηκέλευθο, όπως έγινε στην Αμερική. Στην Ελλάδα οι τηλεοπτικές σειρές θέλουν να βαδίζουν στο σίγουρο. Ότιδήποτε διαφορετικό, έμεινε μισό ή κόπηκε. Άλλωστε, πολλές σπουδαίες ελληνικές σειρές δεν είχαμε ποτέ, ούτε πριν ούτε μετά κρίσης».

- Πιστεύεις πως είμαστε πολιτισμένοι ως άτομα και οργανωμένα σύνολα;

«Δεν είμαστε πολιτισμένοι οι Έλληνες. Πολιτισμός για 'μενα σημαίνει να έχεις πεζοδρόμια, να σέβεσαι τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Παρατηρώ τελευταία ότι λόγω κρίσης δεν μπορείς να εκφέρεις διαφορετική άποψη από την επικρατούσα. Αμέσως ονομάζεσαι φασίστας. Αυτό είναι ένα δείγμα της μη ύπαρξης πολιτισμού στη χώρα μας. Δεν είναι εξοικειωμένος ο Έλληνας στο να ακούει και έχω την εντύπωση πως η κρίση έχει ουσιαστικά φέρει στην επιφάνεια τον χειρότερο εαυτό μας. Όταν δουλεύεις 40 ολόκληρα χρόνια και τελικά κάποιος αποφασίζει να μην πάρεις σύνταξη, τότε σαφώς και δεν υπάρχει πολιτισμός, διότι πολύ απλά δεν τελούνται τα κοινωνικά συμβόλαια. Βέβαια άλλο πολιτισμός και άλλο κουλτούρα. Οι Τέχνες ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία και ναι, από αυτή διαθέτουμε: Τη δική μας και την ξένη, αυτή που πιθηκίζει. Κυρίως αυτήν που πιθηκίζει». 

- Επειδή τα όρια συχνά συγχέονται, πού τελειώνει ο διασκεδαστής και πού αρχίζει ο καλλιτέχνης; 

«Έχουμε εκπαιδευτεί σε μία λαϊκοπόπ μουσική, η οποία έχει ξένες ρίζες. Αστακoμακαρονάδες, Ψαρρού και Ρέμος. Πρόκειται για μία εκτόνωση βάρβαρη από ανθρώπους που κατά βάση είναι δυσαρεστημένοι με τη δουλειά που κάνουν. Εμείς οι Έλληνες περιμένουμε την Παρασκευή το βράδυ να πάμε στα μπουζούκια. Το "κάλλιο μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή" εμείς το ΄ χουμε κάνει υβρίδιο: "Ζούμε σε σκλαβιά και φυλακή για μια ώρα ελεύθερης ζωής"...

... Καλλιτέχνης μπορεί να είναι οποιοσδήποτε κάνει τη δουλειά του με μια αίσθηση καθήκοντος απέναντι στην κοινωνία. Όχι για να την ευχαριστήσει αλλά για να χρησιμεύσει σε αυτήν, συχνά δυσαρεστώντας την. Προσωπικά πιστεύω, ότι δεν μπορεί να ονομαστεί καλλιτέχνης κάποιος που δεν έχει πολιτική άποψη. Σίγουρα όχι αυτός που τους λέει "ελάτε, σηκωθείτε στα τραπέζια και χορέψτε". Αυτό είναι εκτόνωση, όχι Τέχνη, διότι η Τέχνη είναι κυρίως διαπαιδαγωγική. Είναι χρέος του καλλιτέχνη να αμφισβητεί μέσω του έργου του το κανονικό πλαίσιο στο οποίο όλοι κινούνται, να εμπνέει, να γαργαλάει το μέσα σου. Όλα αυτά θέλω να επισημάνω πως είναι η δική μου καθαρά υποκειμενική άποψη, με τον κίνδυνο μάλιστα να γίνω αφοριστικός. Δεν είναι αυτή η πρόθεσή μου απλά έχω την αίσθηση ότι οι πιο πολλοί καλλιτέχνες στην Ελλάδα -βάζοντας και τον εαυτό μου μέσα- έχουμε απλά καπαρώσει μια θεσούλα και διατρανώνουμε ότι είμαστε καλλιτέχνες». 

- Το φετινό καλοκαίρι είδαμε τον Σάκη Ρουβά να ενσαρκώνει τον θεό Διόνυσο στις Βάκχες του Ευριπίδη και τον Τάκη Ζαχαράτο να παίζει στην Επίδαυρο ως κορυφαίος του χορού στις «Σφήκες» του Αριστοφάνη. Τελικά, υπάρχουν στεγανά στην Τέχνη; Και δεν μπορώ να μην σε ρωτήσω, αν θα αποδεχόσουν πρόταση να παίξεις δίπλα στα συγκεκριμένα ονόματα.

«H Eπίδαυρος δεν είναι το άβατο. Έχει ο καθένας δικαίωμα να παίξει σ΄ αυτήν. Συγκεκριμένα για τον Τάκη, θέλω να πω πως είναι πάρα πολύ ταλαντούχος, είναι δαίμονας. Τον εκτιμώ πολύ σαν καλλιτέχνη και η φωτιά μέσα από την οποία έχει περάσει για να τα καταφέρει, είναι μεγαλύτερη και πιο καυτή από τη φωτιά που έχουμε περάσει οι πιο πολλοί του λεγόμενου επιχορηγούμενου θεάτρου, που υποτίθεται κάναμε πείραμα και πρωτοπορία. Όσο για τον Ρουβά; Εδώ τόλμησε ο Λιγνάδης με την Πατεράκη να συνεργαστούν μαζί του -τους οποίους εκτιμώ απεριόριστα- εγώ θα έλεγα όχι; Απλά πρέπει να βρεθεί ένας χώρος στον οποίον να χωρούν όλοι, να αναζητηθεί μια κοινή συνισταμένη».

- Έχεις πρωταγωνιστήσει -ομολογουμένως με επιτυχία- σε πολλές παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου. Η θεατρική αυτή στέγη σου παρέχει την ασφάλεια που αναζητάς;

«Δεν λειτούργησε έτσι στη δική μου περίπτωση. Και μην φανταστείς ότι παίρνουμε πολλά χρήματα, έναν μισθό της πλάκας παίρνω από το Εθνικό. Επί διεύθυνσης του Χουβαρδά δούλεψαν άνθρωποι που θαυμάζω απεριόριστα, έτσι και αποφάσισα να συνεργαστώ αρκετές φορές μαζί τους. Και μάλιστα κατηγορήθηκα γι΄ αυτό. Πώς μπορείς όμως, να πεις όχι στον Μοσχόπουλο, τον Καραθάνο ή την Κονιόρδου»;  

- Έχεις συνεργαστεί με σπουδαίους καλλιτέχνες. Ποιος σου άφησε ένα σημάδι στην ψυχή;

«Ο Λευτέρης Βογιατζής και ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Ο πρώτος με άγγιξε ψυχικά. Νιώθω ότι τον κουβαλάω ακόμη μέσα μου, παρά τον θάνατό του. Ο Λευτέρης είχε μια ατελείωτη περιέργεια για τους ανθρώπους, τα κείμενα, τη ζωή. Ο δεύτερος με έμαθε να είμαι ψύχραιμος. Το ιδανικό θα ήταν να μπορέσω να συνδυάσω κάποια στιγμή αυτές τις δύο αρετές».

- Από τη 14χρονη θεατρική σου πορεία ποια καλλιτεχνική στιγμή ξεχωρίζεις;

«Όλοι oι ηθοποιοί μια στιγμή πάνω στη σκηνή που να είναι αληθινή ζωή, αναζητάμε. Εκείνη τη μαγική στιγμή που θα θυμάσαι για πάντα. Είμαι τυχερός λοιπόν, γιατί έζησα τέτοιες στιγμές. Μέχρι και μια μεταφυσική εμπειρία είχα πάνω στη σκηνή. Ήταν στον "Ίωνα" που είχα κάνει πριν δέκα χρόνια με τη Λυδία Κονιόρδου στην Επίδαυρο. Θυμάμαι την ώρα της παράστασης -για μια μονάχα στιγμή- μπορούσα και έβλεπα από πάνω ό, τι διαδραματιζόταν στη σκηνή. Έβλεπα εμένα πάνω στη σκηνή να παίζω. Ήταν μάλλον ένα παιχνίδι του μυαλού. Επειδή είχα απορροφηθεί τόσο πολύ και είχα μπει βαθιά μέσα στη στιγμή, είχα έτσι την ψευδαίσθηση ότι με έβλεπα από πάνω. Όσο και αν ξέρω πως επρόκειτο για μια ψευδαίσθηση, το συναίσθημα ήταν πολύ έντονο και θα ήθελα να το ξαναζήσω. Εμείς οι ηθοποιοί γενικότερα φλερτάρουμε λίγο με την παράνοια».

- Θεωρείς ότι η Τέχνη σηκώνει συμβιβασμούς; Καμιά φορά ενδεχομένως τους χρειάζεται;

«Και βέβαια. Η ίδια η Τέχνη είναι ένας συμβιβασμός. Μέσα από τον συμβιβασμό βγαίνει η ελευθερία. Πιστεύω ότι αν δεν μπορείς να συμβιβαστείς, δεν μπορείς και να δημιουργήσεις. Γι΄ αυτό και είμαι πολύ επιφυλακτικός όταν ακούω κάποιον να λέει "είμαι ασυμβίβαστος". Δεν γουστάρω τους ασυμβίβαστους, γιατί είναι εκτός ζωής. Πριν κάποια χρόνια είχα πάει στο Άγιον Όρος και είδα ότι ακόμη και οι μοναχοί είναι άνθρωποι συμβιβασμένοι. Έχουν συμβιβαστεί με την ανθρώπινη φύση τους».

- Μίλησέ μου για την εμπειρία σου στο Άγιον Όρος. Τι σε οδήγησε εκεί, τι ανθρώπους συνάντησες, ποιες εικόνες σου αποτυπώθηκαν;

«Το Άγιον Όρος είναι μια μικρογραφία της καθημερινής ζωής. Υπάρχουν και εκεί άνθρωποι άγιοι και άνθρωποι δαίμονες. Προσωπικά, πιστεύω πως το Άγιον Όρος πρέπει να ανοίξει και για τις γυναίκες, να καταργηθεί το άβατο. Όταν μια κοινωνία περιχαρακώνεται και δεν αφήνει γυναίκες, δείχνει ότι είναι μια κοινωνία στην οποία κυριαρχεί ο φόβος... Μια εσωτερική ανάγκη, μια δύσκολη φάση που περνούσα στη ζωή μου και μια μεγάλη περιέργεια με οδήγησαν στο Άγιον Όρος. Έκατσα συνολικά πέντε ημέρες. Είδα ανθρώπους πολύ ταπεινούς και άλλους καθόλου. Ήταν πολύ ωραία εμπειρία και θα ξαναπάω. Δεν σου κρύβω όμως, πως υπήρξαν πράγματα που με έκαναν και φοβήθηκα».

- Τι σου δημιούργησε φόβο;

«Με φόβισε το γεγονός πως παρόλο που κάποιοι άνθρωποι προσεύχονται μέρα νύχτα, είναι πολύ μικροί και πουλούν αυτόν τον φόβο τους. Άκουσα ατάκες μέσα στο Άγιον Όρος του τύπου "το dna του Έλληνα". Και μου έκανε εντύπωση πως ένας άνθρωπος που έχει απαρνηθεί την βιολογική του οικογένεια, είναι τόσο προσκολλημένος με το αίμα. Εντυπωσιάστηκα επίσης από τα ποσοστά που συγκεντρώνει η Χρυσή Αυγή στην Ουρανούπολη. Υπάρχουν πάρα πολλοί Χρυσαυγίτες ακόμη και μέσα στο Άγιον Όρος. Όχι με την έννοια του πατριώτη αλλά με την καθαρή έννοια του Χρυσαυγίτη».

*** Τον Νοέμβριο ο Χρήστος Λούλης θα πρωταγωνιστήσει στην παράσταση «Το Πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» στο Εθνικό θέατρο. Θα ακολουθήσουν οι «Παραλλαγές θανάτου» του Jon Fosse στο θέατρο Πορεία σε συνεργασία με τον Γιάννη Χουβαρδά, ενώ τον προσεχή Μάρτιο θα παίξει στο Εθνικό θέατρο στο «Δεκαήμερο» του Βοκάκιου σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο