Μάλαμας και φωνές διαμαρτυρίας...

Μάλαμας και φωνές διαμαρτυρίας...

Από τη Φανή Πλατσατούρα

Tέχνη για την Τέχνη ή Τέχνη για την κοινωνία; Ερώτημα που πλανάται αναπάντητο στους κύκλους της καλλιτεχνικής πραγματικότητας, με τις απόψεις να διίστανται. Οφείλει ο καλλιτέχνης να τίθεται μαχητικά στο πλευρό του πολίτη ή είναι προτιμότερο να τηρεί αποστάσεις, εξασφαλίζοντας έτσι την εικονική ασφάλεια μιας ομφαλοσκοπημένης Τέχνης;

Όταν γεννήθηκε το κίνημα των «Αγανακτισμένων» τον Μάιο του '11 και το Σύνταγμα γέμισε διαμαρτυρόμενους, οι Έλληνες καλλιτέχνες ένωσαν τις φωνές τους με εκείνους και πορεύτηκαν μαζί. Το ίδιο συνέβη και με την ΕΡΤ και τις συναυλίες συμπαράστασης που δόθηκαν για να μην μπει φίμωτρο στη δημόσια φωνή, μην πεταχτούν 2.000 και, άνθρωποι στον δρόμο. Ο Σωκράτης Μάλαμας είχε δώσει και εκείνος το παρών στο Ραδιομέγαρο, δηλώνοντας αντίθετος στο λουκέτο της Δημόσιας Τηλόρασης και αποσπώντας τον θαυμασμό και την θερμή αποδοχή του κόσμου.

Το Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου πραγματοποίησε μια συναυλία στο θέατρο Πέτρας, στα πλαίσια της καλοκαιρινής του περιοδείας. Ήμουν εκεί να νιώσω και εγώ βράχους και ψυχές να πάλλονται με τις μελωδίες και τους στίχους των τραγουδιών του. Εκείνος ερμήνευε με μάτια κλειστά για πάνω από 3 ώρες. Το χειροκρότημα ζεστό, η βραδιά είχε μια δόση μαγείας...

Στα μεσαία καθίσματα του θεάτρου πράγματι ήταν σηκωμένο ένα πανό, το οποίο ανέγραφε: «Η παιδεία δεν βολεύεται με λιγότερο ουρανό. Κανείς δεν περισσεύει». Επρόκειτο για μία συμβολική κίνηση διαμαρτυρίας από εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που άνηκαν στην Ένωση Γονέων της Πετρούπολης. (Η αλήθεια είναι πως δεν ήταν πάνω από δέκα άτομα).

Την επόμενη μέρα πληροφορήθηκα από διάφορα sites και την δημοσιευμένη επιστολή της κα. Ρούλας Τζιωρτζιώτη - Αλατζάκη, Γραμματέα της Ένωσης Γονέων Πετρούπολης, ότι σκοπός των παρευρισκόμενων στη συναυλία εκπαιδευτικών ήταν να περάσουν ένα μήνυμα αλληλεγγύης στους συναδέλφους τους, να δηλώσουν την αντίθεσή τους στην κατάργηση ορισμένων ειδικοτήτων της τεχνικής εκπαίδευσης, να αγωνιστούν για την υπεράσπιση και λειτουργία των δημόσιων σχολείων. Ζήτησαν ευγενικά τόσο από τον ίδιο τον ερμηνευτή όσο και από την υπεύθυνη παραγωγής να ανεβάσουν το πανό πάνω στη σκηνή, να εκφράσουν εν συντομία τις θέσεις τους.Το αίτημά τους δεν έγινε δεκτό. Η επίσημη απάντηση δεν χωρούσε αντιρρήσεις: «Ο Σωκράτης Μάλαμας δεν επιτρέπει διαμαρτυρίες οποιουδήποτε φορέα στις συναυλίες του».

Eν μέρει κατανοώ την -ασφαλή- τακτική του τραγουδιστή και ο λόγος είναι απλός: Αν επιτρέψεις να ανέβει το Χ πανό του Ψ φορέα πάνω στη σκηνή, στις επόμενες συναυλίες θα πρέπει να δώσεις την ίδια δυνατότητα και σε άλλες ομάδες ή συνδικαλιστικές οργανώσεις. Και ο κίνδυνος να ακουστούν από μικροφώνου ακραίες -στα όρια της επικινδυνότητας- θέσεις που ενδεχομένως στιγματίσουν τον καλλιτέχνη ή δυσαρεστήσουν το κοινό που κατέβαλε το αντίτιμο για να ακούσει μουσική και όχι θέσεις, υπαρκτός και σχεδόν προβλέψιμος.

Ας επισημάνουμε ωστόσο, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν επρόκειτο για παραθρησκευτικές οργανώσεις ή ακραίων ιδεολογιών πολιτικά κινήματα, αλλά για δασκάλους, ανθρώπους φωτισμένους, που πασχίζουν να διασφαλίσουν το αγαθό της δημόσιας παιδείας. Εκπαιδευτικούς που χαρακτηρίζονται από αγαθές προθέσεις και παλεύουν καθημερινά - συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες και πενιχρούς μισθούς- για το μέλλον της νέας γενιάς ανθρώπων.

Σίγουρα ο καλλιτέχνης και ο χώρος που αυτός επιλέγει να τραγουδήσει δεν είναι κτήμα κανενός. Από την άλλη πλευρά όμως, όποιος θέλει να φέρει και να δικαιολογεί τον τίτλο του καλλιτέχνη οφείλει και πολιτική άποψη να έχει, και να την εκφράζει δημόσια, και να καυτηριάζει τα κακώς κείμενα και να ασκεί έλεγχο στην εκάστοτε εξουσία από το μικρόφωνό του. Αλλιώς θέτει εαυτόν στην κατηγορία του απλού διασκεδαστή. Το αποτέλεσμα; Ο Μάλαμας απαγόρευσε, το κοινό ξεσηκώθηκε, η γενική κατακραυγή -στα όρια της ανθρωποφαγίας- δεν άργησε να έρθει...

Θα μπορούσε να «σώσει» την κατάσταση έξυπνα: Να ανέβαινε πάνω στη σκηνή, να καλωσόριζε τους διαμαρτυρόμενους εκπαιδευτικούς και να εξηγούσε πως για «λόγους αρχής» δεν μπορεί να τους δώσει τον λόγο, κάνοντας συγχρόνως ένα σχόλιο για την ελληνική παιδεία ή απλά ευχόμενος καλή δύναμη στον δύσκολο αγώνα τους. Δεν το σκέφτηκε; Δεν το θεώρησε απαραίτητο; Δεν έδωσε την πρέπουσα σημασία; Ένιωσε λανθασμένα πως δεν τον αφορά οτιδήποτε μη αυστηρά καλλιτεχνικό...;

(Στις 31 Αυγούστου παίχτηκε στο θέατρο Πέτρας η παράσταση - αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη "Ποιος τη ζωή μου". Εκεί ανέβηκαν πανό, ακούστηκαν φωνές διαμαρτυρίας, μοιράστηκαν φυλλάδια ενημέρωσης). Ίσως φταίει που ο Θεοδωράκης πέρασε και από εξορία και οι μνήμες ακόμη ποτίζουν...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο