Ένα στα τρία μαγαζιά στους λιγότερο εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας είναι άδειο παρά το γεγονός ότι τα ενοίκια έχουν ήδη υποχωρήσει πάνω από 25%. Ακόμη και στα κεντρικότερα και εμπορικότερα σημεία της πόλης, ταμπέλες «ενοικιάζεται» έχει αναρτηθεί τουλάχιστον στο 15% των καταστημάτων.  «Κραταιές» αλυσίδες στον χώρο του λιανεμπορίου –μεταξύ των οποίων η Carrefour, η Κωτσόβολος, η Praktiker και η Media Markt- μπήκαν ή μπαίνουν σε διαδικασία να κουρέψουν τα μισθώματα που πληρώνουν ακόμη και κατά 30%. Εκατοντάδες καταστήματα σε όλες τις «πιάτσες» παραμένουν ξενοίκιαστα για περισσότερους από 12 μήνες. Κι ακόμη η πτώση της κατανάλωσης δεν έχει σταματήσει.  

Σε πρόσφατο συνέδριο για την ελληνική κτηματαγορά, εκπρόσωπος της Savills περιέγραψε με τα μελανότερα χρήματα την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το επαγγελματικό real estate. Τα μαγαζιά έχουν να αντιμετωπίσουν το -5,6% στο όγκο των λιανικών πωλήσεων του 2010, ένα πρόσθετο -12% που ήρθε το 2011 και ένα εφιαλτικό, όπως κυλάει μέχρι στιγμής, πρώτο τρίμηνο του 2012. 
 

Οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων, είναι πλέον πρόθυμοι να ρίξουν όσο νερό χρειάζεται στο κρασί τους προκειμένου να ξεκρεμάσουν την ταμπέλα «ενοικιάζεται» η οποία σε πολλές περιπτώσεις, παραμένει κολλημένη ακόμη και πάνω από έναν χρόνο. Τα στοιχεία της Savills για την πορεία των ενοικίων είναι εντυπωσιακά: 
 

-Στους εμπορικότερους δρόμους του κέντρου, στο τέλος του 2008 (τότε που άρχισε να πρωτοφαίνεται η ύφεση) ένα τετραγωνικό μέτρο εμπορικού καταστήματος ενοικιαζόταν ακόμη και για 3000-3500 ευρώ το τετραγωνικό ετησίως (περίπου 250 ευρώ τον μήνα κάτι που σημαίνει ότι για ένα κατάστημα 20 τετραγωνικών στο Κολωνάκι ή στην Ερμού, πλήρωνες ακόμη και 5000 ευρώ τον μήνα). Τώρα, αυτές οι τιμές δεν υπάρχουν ούτε στα πιο τρελά όνειρα των ιδιοκτητών. Τα ενοίκια έχουν υποχωρήσει στο 1/3 και δύσκολα ενοικιάζεται μαγαζί με ετήσιο ενοίκιο άνω των 1000 ευρώ τον χρόνο ανά τετραγωνικό μέτρο

 
-Στις λιγότερο εμπορικές ζώνες, η πτώση είναι αντίστοιχη αν όχι μεγαλύτερη. Στις καλές εποχές του 2007 και του 2008, ακόμη και οι «μέσα» δρόμοι απέφεραν ενοίκια 1500 ευρώ τον χρόνο. Τώρα, έχουμε πέσει στα 500 ευρώ και η πτώση συνεχίζεται. 

Ακόμη και στα εμπορικά κέντρα, τα οποία κατά κανόνα αντέχουν περισσότερο στην κρίση, έχουν αρχίσει οι «προσφορές». Εκτός από τις πτώσεις των ενοικίων που κυμαίνονται από 10-20% τον τελευταίο χρόνο, κλείνουν 
συμφωνίες που επιτρέπουν στους καταστηματάρχες να πληρώνουν ενοίκιο βάσει τζίρου. Άλλοι αναλαμβάνουν να πληρώνουν τα κοινόχρηστα για λογαριασμό των εμπόρων (σε κάποιες περιπτώσεις αυτό αποτελεί πολύ σημαντικό έξοδο) ενώ η ελληνική αγορά έχει αρχίσει να μαθαίνει και την έννοια του “rent free” (σ.σ. ο καταστηματάρχης, παραμένει για ένα διάστημα στο μαγαζί χωρίς να πληρώνει προκειμένου να μην αποχωρήσει οριστικά καθώς η αντικατάστασή του είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση).  

Τι έκανε η ελληνική κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση; 
 

Πέρασε έναν νόμο που έδινε το δικαίωμα διακοπής ακόμη και των εγγυημένων μισθώσεων «χτύπησε» με έναν ακόμη φόρο κατοχής, το χαράτσι της ΔΕΗ ενώ αύξησε και τη φορολογία εισοδήματος για τους ιδιοκτήτες-φυσικά πρόσωπα. Η Ελλάδα, όπως αναφέρει στην έκθεσή της η Savills δεν είναι αυτή τη στιγμή μέσα στα επενδυτικά πλάνα των ξένων. 


Γιώργος Παλαιολόγος