Στα μεγάλα βρετανικά γραφεία στοιχημάτων γίνεται ήδη τζόγος. Ποιά θα είναι η επόμενη χώρα που θα προσφύγει στο μηχανισμό στήριξης; Δύο είναι οι υποψήφιοι. Η Ισπανία και η Κύπρος.

Οι Ισπανοί αντιμετωπίζουν μια κρίση τερατωδών διαστάσεων. Το πρώτο τρίμηνο του 2012 το ΑΕΠ υποχώρησε 0,3% , η χώρα βρίσκεται και επίσημα πια σε ύφεση. Η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ της τάξης του 24,4%. Η πιστοληπτική ικανότητα της Ισπανίας υποβαθμίστηκε πρόσφατα από την Standard & Poor’s.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι τράπεζες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ισπανικής κεντρικής Τράπεζας  μόνο εξ’ αιτίας των υψηλών επισφαλειών στα στεγαστικά δάνεια οι τράπεζες χρειάζεται για να αποκαταστήσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια 53,8 δις ευρώ. Η ύφεση πλήττει όμως κάθε είδους δάνεια και το ισπανικό τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Banco Espirito Santo μπορεί να χρειαστεί ως και 100 δις ευρώ.

Η υποβάθμιση από την Standard & Poor's, την οποία αναμένεται να ακολουθήσουν και οι άλλοι οίκοι δυσκολεύει και ακριβαίνει το δανεισμό της χώρας. Τα επιτόκια κινούνται σε επίπεδα άνω του 6% κάτι που σημαίνει ένα Spread άνω του 400. Στο παρασκήνιο διεξάγονται ήδη συζητήσεις για μια παρέμβαση της Ευρωζώνης. Είναι πιθανόν, εδώ η ενίσχυση όμως να πάει κατευθείαν στις ισπανικές τράπεζες για να μη βγάλει τη χώρα που είναι η τέταρτη μεγαλύτερη χώρα της Ευρωζώνης εντελώς έξω από τις αγορές. Αυτό βεβαίως θα πρέπει να συμφωνηθεί και το πώς θα γίνει δεν είναι σαφές. Για δάνεια απευθείας σε τράπεζες και όχι σε κράτη δεν υπάρχει ακόμα η νομική βάση.

Σε σύγκριση με το πρόβλημα που προκαλεί η Ισπανία στην Ευρωζώνη η Κύπρος είναι ασήμαντα μικρή και ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που δεν παράγει ειδήσεις. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση εδώ είναι χειρότερη από την Ισπανία. Τα κυπριακά ομόλογα έχουν υποβαθμιστεί σε καθεστώς junk, τα CDS έχουν ξεπεράσει τα ελληνικά, η χώρα βρίσκεται για δεύτερη χρονιά σε ύφεση, και το έλλειμμα σκαρφάλωσε το 2011 από το 5,3% στο 6,3% του ΑΕΠ και το χρέος ξεπέρασε το 70%. 

Το μεγάλο πρόβλημα της Κύπρου είναι η εμπλοκή των τραπεζών της στην Ελλάδα και ιδιαίτερα η ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης της Λαϊκής Τράπεζας (Marfin. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορεί να αντλήσει αυτά τα χρήματα από τις αγορές, το δάνειο ύψους 2,5 δις από τη Ρωσία όφειλε να καλύψει άλλες ανάγκες, οι ιδιώτες επενδυτές με τους οποίους ήρθε σε επαφή η κυπραική κυβέρνηση υπήρξαν απρόθυμοι και τα έσοδα από το αέριο θα περιμένουν για χρόνια. 

Η χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο που δεν επιτρέπει γενναίες περικοπές και διαρθρωτικές αλλαγές. Υπήρξε μια προσπάθεια ένταξης της Λαϊκής στο ελληνικό πρόγραμμα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, ωστόσο το ΔΝΤ αντέδρασε θεωρώντας την διάσωση της Λαϊκής μέσω Ελλάδος αδόκιμη. Σύμφωνα με το ΔΝΤ  οικονομικό περιβάλλον στην Κύπρο είναι εκτός ισορροπίας και το ΔΝΤ έχει την πάγια τακτική να μη διασώζει τράπεζες που λειτουργούν σε προβληματικές οικονομίες, εάν δεν ληφθούν και ουσιαστικά μέτρα για να διορθωθούν τα γενικότερα προβλήματα.

Η διάσωση της Λαϊκής  θα χρειαστεί κεφάλαια άνω του 8% του κυπριακού ΑΕΠ. Αν δεν βρεθούν, τότε η υπαγωγή στο μηχανισμό στήριξης είναι ο μόνος δρόμος και στην Κύπρο το συζητούν ήδη ανοικτά.

 

Θέμης Δαγκλής