Σε πτωτική τροχιά κινείται ο τουριστικός κλάδος στη χώρα μας βάσει της τελευταίας έρευνας οικονομικής συγκυρίας στον τουρισμό, που διεξάγει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), σε συνεργασία με το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών τόσο στις Υπηρεσίες Παροχής Καταλύματος όσο και στις Τουριστικές επιχειρήσεις (πλην των ξενοδοχειακών), διαμορφώθηκε στις 69 μονάδες και 44 μονάδες αντίστοιχα, υποχωρώντας ελαφρά σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση του Οκτωβρίου - Δεκεμβρίου 2011 (71 και 48 μονάδες).

Σε ό,τι αφορά τα ξενοδοχεία, οι εκτιμήσεις είναι πιο δυσμενείς στα πέντε αστέρων με το ισοζύγιο να επιδεινώνεται κατά 13 μονάδες, ενώ εξίσου πλήττονται και τα ξενοδοχεία τριών αστέρων (-61 μονάδες). Καλύτερη εικόνα εμφανίζεται στα ξενοδοχεία τεσσάρων αστέρων.

Ανά γεωγραφική περιοχή στα ξενοδοχεία της Αττικής το κλίμα είναι ιδιαίτερα αρνητικό, λόγω της κατάστασης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Αθήνα και των καταστροφών τον Φεβρουάριο, που έπληξαν σημαντικά την ήδη κακή εικόνα της πρωτεύουσας. Ηπιότερη είναι η εικόνα στα ξενοδοχεία της Βόρειας Ελλάδας (περιφέρειες Δυτικής, Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης), με το σχετικό αρνητικό ισοζύγιο να κερδίζει 7 μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση (-57 μονάδες), ενώ λιγότερο δυσαρεστημένες συνεχίζουν να εμφανίζονται οι ξενοδοχειακές μονάδες στη νησιωτική Ελλάδα. Ιδιαίτερα στην Κρήτη, το ποσοστό των επιχειρήσεων που αξιολογούν αρνητικά την οικονομική τους κατάσταση υποχωρεί στο 55%, με συνέπεια το ισοζύγιο να βρίσκεται στις -37 μονάδες.

Αναφορικά με τη συνολική ζήτηση, το ισοζύγιο θετικών / αρνητικών απαντήσεων συνεχίζει να κινείται σε αρνητικό έδαφος, στο σύνολο των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων (-52 μονάδες), αλλά και ανά κατηγορία αστεριών. Η πτωτική πορεία της ζήτησης είναι πιο έντονη στις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, καθώς τρεις στις τέσσερις δηλώνουν ότι έχει υποχωρήσει σε σχέση με το α’ τρίμηνο του 2011.

Παράλληλα ενισχύονται οι αρνητικές εκτιμήσεις για την πορεία της ζήτησης από το εξωτερικό με το το ελλειμματικό ισοζύγιο να τριπλασιάζεται και να διαμορφώνεται στις -55 μονάδες. Στη ζήτηση από το εσωτερικό της χώρας, τέσσερις στις πέντε ξενοδοχειακές επιχειρήσεις αναφέρουν υποχώρηση συγκριτικά με πέρυσι, με συνέπεια το σχετικό ισοζύγιο να χάνει 7 μονάδες και να διαμορφώνεται στις -73 μονάδες.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν αρνητικές συνέπειες στον κύκλο εργασιών, με αποτέλεσμα το 70% των επιχειρήσεων να αναφέρει κάμψη στα έσοδα και το αρνητικό ισοζύγιο να επιδεινώνεται κατά 12 μονάδες, ενώ στην απασχόληση υποχωρεί κατά 18 μονάδες, καθώς η πλειοψηφία των επιχειρήσεων αναφέρει ότι προχώρησε σε μείωση του αριθμού των εργαζομένων τους.

Την ίδια στιγμή η μέση διάρκεια διανυκτερεύσεων διαμορφώνεται στις τρεις ημέρες, ενώ η υποχώρηση της ζήτησης περιόρισε και τη μέση πληρότητα, η οποία είναι πιο έντονη στα ξενοδοχεία πέντε αστέρων όπου το ισοζύγιο αρνητικών εκτιμήσεων εμφανίζει σημαντική υποχώρηση κατά 29 μονάδες. Χειρότερη είναι η εικόνα στην πλειοψηφία των τουριστικών επιχειρήσεων, καθώς το αρνητικό ισοζύγιο ενισχύθηκε κατά 17 μονάδες σε σύγκριση με το διάστημα Οκτωβρίου - Δεκεμβρίου 2011.

Η ανεπαρκής ζήτηση για τις προσφερόμενες υπηρεσίες αποτελεί την κυριότερη αιτία των απαισιόδοξων εκτιμήσεων, με το αρνητικό κλίμα να είναι πιο έντονο στις εταιρίες ενοικίασης αυτοκινήτων και διοργάνωσης συνεδρίων, όπου τέσσερις στις πέντε επισημαίνουν επιδείνωση σε σχέση με ένα χρόνο πριν.

Μικρή αισιοδοξία για το επόμενο τρίμηνο

Ωστόσο σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις για την πορεία της ζήτησης το επόμενο τρίμηνο, στο σύνολό τους οι επιχειρήσεις εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξες, εξαιτίας της έναρξης της κύριας τουριστικής περιόδου στη χώρα.

Κυριότεροι παράγοντες που ενδεχομένως να επηρεάσουν θετικά την επιχειρηματική δραστηριότητα είναι η ενίσχυση των αφίξεων από νέες αγορές, η παροχή καλού επιπέδου υπηρεσιών σε ανταγωνιστικές τιμές, καθώς και η αύξηση των κρατήσεων από το διαδίκτυο.

Αντίθετα, το ευμετάβλητο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις στον τουριστικό τομέα συνεχίζει να αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα που επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία τους. Βασικό εμπόδιο είναι το λειτουργικό κόστος, που επιβαρύνεται από την υψηλή φορολογία, το ύψος των εργοδοτικών εισφορών κ.α., σε συνδυασμό με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική υποχώρηση των εσόδων τους.

Επίσης και η αρνητική εικόνα της χώρας στις αγορές του εξωτερικού έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες - οι οποίες αποτυπώνονται, μεταξύ άλλων, στις μειωμένες διεθνείς αφίξεις στις αρχές του έτους, ενώ πιθανή επανάληψη κινητοποιήσεων αντίστοιχων των περσινών στη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου, τονίζεται ως παράγοντας που θα επηρεάσει αρνητικά το εγχώριο τουριστικό προϊόν.