«Δεν υπάρχει νομική πρόβλεψη στις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια έξοδο από την ευρωζώνη, γεγονός που ρίχνει τους ειδικούς σε αχαρτογράφητα νερά όταν επιχειρούν να εκτιμήσουν ποιες θα είναι οι επιπτώσεις μιας τέτοιας εξόδου», σημειώνει η Wall Street Journal σε δημοσίευμα με τίτλο «Το ριψοκίνδυνο σενάριο μιας ελληνικής εξόδου». Ωστόσο η εφημερίδα προσθέτει  πως «εάν η Ελλάδα αναγκαζόταν να φύγει έχοντας απωλέσει την οικονομική στήριξη, θα απεδείκνυε ότι το ιστορικό ευρωπαϊκό εγχείρημα του ενιαίου νομίσματος μπορεί και να αποδομηθεί».

Στη συνέχεια, επιχειρεί με την μορφή ερωταπαντήσεων, να διερευνήσει κάποια από τα βασικά ζητήματα που προκύπτουν από μια πιθανή έξοδο:

1. Πως θα φύγει η Ελλάδα από το ευρώ;


Σύμφωνα με ένα σενάριο, οι ελληνικές αρχές θα έπρεπε να συμφωνήσουν σε μια ημερομηνία αποχώρησης με την υπόλοιπη ευρωζώνη και για την εισαγωγή νέου νομίσματος (ας πούμε της νέας δραχμής).
Αυτό σημαίνει ότι από εκείνη την ημερομηνία, όλοι οι μισθοί του δημοσίου και οι συντάξεις θα πληρώνονται σε δραχμές. Οι τραπεζικές καταθέσεις επίσης θα έπρεπε να «γυρίσουν» σε δραχμές. Οι αρχές θα συμφωνούσαν σε μια αρχική ισοτιμία ευρώ-νέας δραχμής, ενώ στην συνέχεια πιθανότατα θα άφηναν την αγορά να καθορίσει την συναλλαγματική αξία της νέας δραχμής. Αυτό θα οδηγούσε σε κάθετη υποτίμηση με κίνδυνο μαζικής απόσυρσης καταθέσεων από τις τράπεζες και μεταφορά κεφαλαίων προς το εξωτερικό.

2. Θα μπορούσε ποτέ να ανακάμψει η δραχμή;


Εν τέλει, θα επανέρχονταν σε ένα επίπεδο που θα έκανε ανταγωνιστικά τα ελληνικά προϊόντα και τις υπηρεσίες. Το τι θα συνέβαινε τότε, εξαρτάται από το πώς θα αντιδρούσαν στην υποτίμηση οι ελληνικές κεντρικές τράπεζες και οι ίδιοι οι Έλληνες, γιατί τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της υποτίμησης θα μπορούσαν εύκολα να ξεφουσκώσουν.

3. Τι θα κάνει τότε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα;

Η ΕΚΤ πιθανώς δεν θα μπορούσε να δανείσει άλλο τις ελληνικές τράπεζες ως εγγυητής. Αυτό σημαίνει ότι θα σταματούσε η χρηματοδότηση προς το ελληνικό, χρηματοπιστωτικό σύστημα. Δίχως διαθέσιμα ευρώ, η κυβέρνηση θα υποχρεώνονταν να υιοθετήσει άλλο νόμισμα ως μέσο συναλλαγής.

4. Θα εξακολουθούσε να κυκλοφορεί το ευρώ στην Ελλάδα;

Είναι σχεδόν βέβαιο. Το ευρώ θα είχε μεγάλη ζήτηση ως μέσο αποταμίευσης, μέχρι οι πολίτες να αποκτήσουν μια ξεκάθαρη ιδέα για την πραγματική αξία της νέας δραχμής. Ωστόσο οι τράπεζες δεν θα έχουν το δικαίωμα να δανειστούν σε ευρώ από την ΕΚΤ και η Ελλάδα φυσικά θα χάσει την πολύτιμη θέση της στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ.

5. Τι θα συμβεί στο χρέος;

Το χρέος χωρίζεται κυρίως σε δυο κατηγορίες: χρήματα τα οποία η κυβέρνηση οφείλει στους ομολογιούχους και τους επίσημους πιστωτές της και χρήματα τα οποία οφείλει το τραπεζικό σύστημα στην ΕΚΤ. Καθώς και οι δυο αυτές κατηγορίες χρέους υπάγονται στο διεθνές δίκαιο, θα πρέπει να υπάρξει αναδιάρθρωση με διαπραγμάτευση. Το εσωτερικό χρέος θα πρέπει πιθανώς να μετατραπεί σε «νέες δραχμές».

6. Τι θα κόστιζε μια έξοδος της Ελλάδας;

Είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί το κόστος μιας εξόδου της χώρας που εγκαταλείπει μια ένωση όπως η ευρωζώνη. Το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF), μια ομάδα που αντιπροσωπεύει 450 χρηματοπιστωτικά ινστιτούτα από όλο τον κόσμο, κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο ένα εμπιστευτικό υπόμνημα, που τοποθετούσε το κόστος συνολικά στο 1 τρισ. ευρώ.

7. Πως επηρεάζονται οι ελληνικές επιχειρήσεις;

Μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων, αντιμετωπίζοντας σοβαρό έλλειμμα ρευστότητας θα έρχονταν αντιμέτωπες με λουκέτο.

8. Τι θα γίνει με τις ελληνικές τράπεζες;

«Εδώ το ζήτημα γίνεται ιδιαίτερα πολύπλοκο», σημειώνει η εφημερίδα. Στην παρούσα φάση, οι ελληνικές τράπεζες έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες εξαιτίας του «κουρέματος». Σύμφωνα με το μνημόνιο, αναμένεται να λάβουν νέα κεφάλαια, ωστόσο αυτά δεν έχουν ακόμη πληρωθεί. Αν η Ελλάδα εγκατέλειπε την ευρωζώνη προτού ολοκληρωθεί η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης, τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ άσχημα. Η ΕΚΤ θα κατέληγε ενδεχομένως με 160 δισ. ευρώ σε απλήρωτα δάνεια και ομόλογα στα χέρια της.

9. Τι θα γίνει με την Πορτογαλία και την Ιρλανδία;

Η Πορτογαλία και η Ιρλανδία- όπως και η Ελλάδα- λαμβάνουν οικονομική βοήθεια από την ευρωζώνη και από το ΔΝΤ. Μια έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη θα εξασκούσε μεγαλύτερη πίεση σ' αυτές τις δυο χώρες. Η Πορτογαλία και η Ιρλανδία ήδη αναμένεται να λάβουν νέα οικονομική βοήθεια κάποιας μορφής. Πιστεύεται ότι αν βγει η Ελλάδα από το ευρώ, οι αγορές θα στρέψουν την προσοχή τους σε αυτές τις δυο ευάλωτες χώρες.