Την ώρα που οι η ελληνική οικονομία περιμένει αγωνιωδώς το αποτέλεσμα της κάλπης για να μπορέσει να ξαναστήσει στα πόδια της έστω και στοιχειωδώς τις παραμέτρους μιας ανάπτυξης, στο παρασκήνιο η βαριά βιομηχανία της χώρας -ο τουρισμός- δέχεται το ένα μετά το άλλο τα χτυπήματα της κρίσης και της ακυβερνησίας.

Τα «μαντάτα» έχουν αρχίσει να έρχονται από την άνοιξη, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες και ημέρες, τα μηνύματα είναι πια αγωνιώδη και προοιωνίζουν ένα δυσοίωνο μέλλον για τον μόνο τομέα της οικονομίας που φέρνει πλέον έσοδα. Η δυσφήμιση που συστηματικά γίνεται στη χώρα με τα αλληλοδιαδεχόμενα δημοσιεύματα τα οποία προεξοφλούν αστάθεια και κοινωνικές εντάσεις εάν δεν υπάρξει ισχυρή κυβέρνηση τον Ιούνιο έκαναν τη δουλειά τους. Οι προβλέψεις για τη φετινή τουριστική σεζόν άλλαξαν από θετικές σε αρνητικές, με τις κρατήσεις να παρουσιάζουν ήδη κατακόρυφη πτώση.

Τις ημέρες που ακολούθησαν τις εκλογές τους Μαΐου καταγράφηκε πτώση έως και 50% στο ρυθμό εισόδου νέων κρατήσεων στο συστήματα των ελληνικών ξενοδοχείων.
Και τώρα, οι τουριστικοί παράγοντες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και προσπαθούν να βρουν τη λύση της τελευταίας στιγμής ώστε να ανακάμψει ο τουρισμός. Πριν μερικές ημέρες ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, Ανδρέας Ανδρεάδης δήλωσε πως είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι έχουν επανέλθει οι συζητήσεις των ξένων τουριστών για ευρώ ή δραχμή στη χώρα. Ο ίδιος σημείωνε ότι πριν τις εκλογές η μείωση των κρατήσεων έφτανε έως 13%, αλλά με τάση να περιοριστεί σε μονοψήφιο ποσοστό. Μετά τις εκλογές όμως, όμως και με την ακυβερνησία να φαντάζει σαν ισχυρή προοπτική, η τάση έχει ανατραπεί και εξελίσσεται επικίνδυνα.

Δραματική πτώση παρουσιάζουν και οι ναυλώσεις στα ιστιοπλοϊκά σκάφη, παρότι οι τιμές τους έχουν μειωθεί. Στον τομέα αυτό η μείωση κρατήσεων και ναυλώσεων έχει ξεπεράσει το 30%.
Απελπιστική είναι η κατάσταση και για τους ξενοδόχους, ιδιαίτερα της Αθήνας όπου τα ναρκωτικά, τα γκέτο, η εγκληματικότητα και η πορνεία απωθεί τους τουρίστες. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αττικής Αθηνών, Αλέξανδρος Βασιλικός περιέγραψε γλαφυρά την κατάσταση: «Ο φετινός Μάιος είναι ο χειρότερος όλων των εποχών. Αν χαθούν οι μήνες Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Οκτώβριος το 2012 θα αποβεί καταστροφικό για τον τουρισμό της Αθήνας.

Το πρόβλημα δεν εστιάζεται, όμως μόνο στην Αθήνα, ούτε αποκλειστικά στους ξένους. Το αντίθετο: οι παραδοσιακοί στυλοβάτες του τουρισμού, οι Έλληνες είναι και αυτοί απλά …απόντες εξ αιτίας της ένδειας. Οι τουριστικοί φορείς «βλέπουν» το πρόβλημα, και σκέφτηκαν πως μία τονωτική ένεση για τον ελληνικό τουρισμό θα ήταν τα πακέτα προσφορών για τους Έλληνες, την περίοδο Ιουνίου μέχρι 5 Ιουλίου και το διάστημα από 20 Αυγούστου μέχρι 10 Σεπτεμβρίου (που αρχίζουν τα σχολεία). Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να ισοσκελίσουν ένα μέρος των απωλειών από την ελληνική αγορά χωρίς να χάσουν, αφού οι τιμές προσφοράς θα ήταν ανάλογες με αυτές που δίνουν στους tour operators. Όμως, υπάρχουν μεγαλοξενοδόχοι που αντιδρούν στην πρόταση αυτή και επιμένουν να πουλάνε στους Έλληνες σε τιμές διπλάσιες απ ότι τους ξένους τουρίστες.


Η γιορτή του Αγίου Πνεύματος ήταν πάντα ενδεικτική για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Τα ξενοδοχεία γέμιζαν απ άκρου εις άκρη της Ελλάδας, στην αυτήν την ευκαιρία που δινόταν κάθε Ιούνιο για την πρώτη «απόδραση» πριν το καλοκαίρι των Ελλήνων. Φέτος όμως, η κατάσταση είναι δραματική. Τα περισσότερα ξενοδοχεία έχουν μείωση από 40 έως και 70% στις κρατήσεις, ενώ ακόμη και οι πιο πολυτελείς προορισμοί καταφεύγουν σε προσφορές για να γεμίσουν τα δωμάτια και τις σουίτες έστω και κάτω του επιχειρηματικού κόστους. Όμως και με τις προσφορές δεν υπάρχουν πελάτες που να διαθέτουν πορτοφόλι για… πολυτέλειες. Οι Έλληνες φοβούμενοι την «επόμενη ημέρα» δεν ανοίγουν τις τσέπες.


Τι κι αν οι προσφορές είναι ιδιαίτερα ελκυστικές. Πεντάστερη μονάδα στη Δυτική Πελοπόννησο διαφημίζει σε πελάτες – υπαλλήλους πολυεθνικών και μεγάλων εταιρειών διαμονή σε δίκλινο δωμάτιο για 50μερώ την ημέρα, όταν πέρυσι η ίδια τιμή ήταν στα 200 ευρώ. Αντίστοιχο ξενοδοχείο στο Σούνιο, δίνει έναντι 140 ευρώ το bungalow για δυο άτομα την ημέρα, με πρωινό, ενώ για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, η αντίστοιχη τιμή είναι 180 ευρώ.


Στην Κρήτη και την Κέρκυρα τα περισσότερα ξενοδοχεία πολυτελείας έχουν βάλει σε προσφορά τα δίκλινα έναντι 140-150 ευρώ το δίκλινο τη βραδιά, ενώ στη μεγαλόνησο υπάρχει προσφορά ακόμη και για 63 ευρώ το άτομο, με ημιδιατροφή. Παρ’ όλα αυτά πελάτες δεν υπάρχουν.


Εκτός από τους Έλληνες, οι αφίξεις των αλλοδαπών εξακολουθούν να είναι μειωμένες σε σχέση με πέρυσι, σε ποσοστό πάνω από 15%, ενώ μέχρι στιγμής υστέρηση εμφανίζουν και τα έσοδα. Ο Μάιος δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα, σε επίπεδο κρατήσεων, καθώς σημειώνεται πτώση σε ποσοστό 50%.


Η κρίση καταγράφεται και στα αεροδρόμια


Οι αεροπορικές εταιρείες πετούν με «κομμένα» φτερά στη χώρα μας καθώς το τετράμηνο Ιανουαρίου- Απριλίου η επιβατική κίνηση εσωτερικού και εξωτερικού παρουσιάζει πτώση 7% μεσοσταθμικά σε όλη τη χώρα.


Τις μεγαλύτερες απώλειες παρουσιάζει το αεροδρόμιο της Αθήνας το οποίο το τετράμηνο παρουσιάζει μείωση 10,3% στη συνολική επιβατική κίνηση με τους επιβάτες του εξωτερικού να παρουσιάζουν μείωση 12,7%! Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι τη σταδιακή μηνιαία πτώση της επιβατικής κίνησης ανέκοψε ελάχιστα η κίνηση του Απριλίου όπου υπήρξαν οι εκδρομείς του Πάσχα. Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ πέρυσι η μείωση της επιβατικής κίνησης αφορούσε το εσωτερικό δίκτυο, φέτος οι μεγάλες απώλειες σε πτήσεις αλλά και επιβάτες παρουσιάζονται στο δίκτυο του εξωτερικού.


Για το σύνολο των αερολιμένων η απώλεια επιβατών εσωτερικού δικτύου ήταν στο τετράμηνο -4,6% στις αφίξεις και -5,8% στις αναχωρήσεις με την αντίστοιχη μείωση αεροσκαφών να ανέρχεται σε -6,8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2011. Όσον αφορά το δίκτυο εξωτερικού οι αφίξεις ήταν μειωμένες κατά 7,4%, οι αναχωρήσεις κατά 5,7% και τα αεροσκάφη κατά 8,8%.


Η κίνηση είναι περιορισμένη και το Μάιο ενώ στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι ο ερχόμενος χειμώνας θα πολύ δύσκολος για τις αεροπορικές μεταφορές με τη χώρα μας να πλήττεται ήδη από αποχωρήσεις τριών εταιρειών και κυρίως την διακοπή της απευθείας σύνδεσης της Αθήνας με Νέα Υόρκη που γινόταν από την Delta Airlines. Η εταιρία, όπως και η Singapore Airlines διαπίστωσε πως απλά η γραμμή ήταν οικονομικά ασύμφορη...


Όπως και με την περίπτωση των ξενοδόχων υπάρχουν και οι «αμετανόητοι».
Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν το σύνολο των εταιρειών που πραγματοποιούν πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» έχουν εκφράσει δυσαρέσκεια για τα ακριβά τέλη. Παρά τις εκκλήσεις όμως, οι φόροι παραμένουν και κάνουν το ΔΑΑ ένα από τα ακριβότερα αεροδρόμια του κόσμου. Κάπως έτσι όμως, τον Ιούνιο που καθορίζονται τα χειμερινά προγράμματα των εταιρειών θα σημειωθούν και νέες αποχωρήσεις τόσο από ορισμένους προορισμούς όσο και από εταιρείες που θα αναζητήσουν πρόσβαση στα ελληνικά νησιά από άλλες χώρες και κυρίως από το αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης.


Σημειώνεται ότι η χρέωση ανά επιβάτη όσον αφορά τους φόρους αεροδρομίου είναι 43 ευρώ στην Αθήνα, ενώ στα υπόλοιπα αεροδρόμια της χώρας είναι 15 ευρώ, την στιγμή που στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη δεν ξεπερνά τα 21 ευρώ.


Με όλα αυτά, η επιβατική κίνηση του τετραμήνου Ιανουαρίου - Απριλίου στο αεροδρόμιο της Αθήνας διαμορφώθηκε σε 3,49 εκατ. επιβάτες, μειωμένη κατά 10,3% σε σχέση με το 2011.


Η διοίκηση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών αποδίδει τη μείωση αυτή στην επιδείνωση της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας αλλά και την αρνητική εικόνα της πρωτεύουσας και της χώρας για τους ξένους ταξιδιώτες, αλλά σύντομα θα πρέπει να κάνει και κάτι έμπρακτο προτού οι φόροι περιορίζουν ακόμη περισσότερο την επιβατική κίνηση.


Σημειώνεται πως η επιβατική κίνηση εσωτερικού παρουσίασε σχετικά περιορισμένη μείωση (-6,2%) με τις απώλειες να μειώνονται σταδιακά, κυρίως ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων προσφορών και εκπτώσεων από τις αεροπορικές εταιρείες. Αντίθετα, η διεθνής κίνηση σημείωσε σημαντικές απώλειες (-12,7%). Το Μάρτιο οι απώλειες της επιβατικής κίνησης εξωτερικού έφτασαν το -15,6%, τη μεγαλύτερη απώλεια του τετραμήνου η οποία βελτιώθηκε τον Απρίλιο σε -11,9%, ποσοστό που, ωστόσο, είναι ενισχυμένο από τους ταξιδιώτες του Πάσχα.


Joffrey Postman