Όσοι γνωρίζουν στοιχειωδώς από οικονομικά γνωρίζουν ότι το στοίχημα για τη μακροβιότητα μιας νέας κυβέρνησης και την επίτευξη μιας αναστροφής κλίματος για την ελληνική οικονομία δεν είναι άλλο από την επιστροφή των επενδύσεων.

Μπορεί προσώρας οι αποκρατικοποιήσεις να φέρουν ρευστό στα ταμεία του κράτους, πλην όμως αυτό θα συμβεί άπαξ, και δεν θα έχει συνέχεια. Αντίθετα, προκειμένου να τεθούν οι βάσεις για μια σταθερή (αργή, έστω, αλλά μόνιμη, που είναι και το θετικό σενάριο) ανάκαμψη θα χρειαστεί να πέσει χρήμα που να κινήσει την αγορά.


Προϋπόθεση γι αυτό είναι η διαμόρφωση –επιτέλους- ενός σταθερού επενδυτικού κλίματος (λογική φορολογία με σταθερές κλίμακες που δεν θα αλλάζει με κάθε κυβέρνηση, περιορισμός της γραφειοκρατίας κλπ.) αλλά και η αποκατάσταση της υγιούς λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.


Μπορεί για τους περισσότερους Έλληνες σήμερα οι τράπεζες να αντιπροσωπεύουν αντιπαθείς μηχανισμούς, πλην όμως είναι απαραίτητες για την επόμενη ημέρα. Και για να λειτουργήσουν με τη σειρά τους οι τράπεζες θα χρειαστεί να ολοκληρώσουν την ανακεφαλαιοποίησή τους. Μπορεί το μεγαλύτερο μέρος της κοινής γνώμης να θεωρεί ότι αυτό έχει ήδη συμβεί, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει. Τα χρήματα που έχουν έρθει από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) με τη μορφή εγγυήσεων, απλά υπάρχουν. Και οι εγγυήσεις ήταν αυτές που προστάτεψαν το τραπεζικό σύστημα από την άτακτη κατάρρευση, όταν οι Έλληνες τις τέσσερις εβδομάδες μεταξύ των εκλογών σήκωσαν πάνω από 10 δισ. καταθέσεων.


Όμως ακόμη, οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης δεν έχουν ξεκαθαρίσει. Όπως δεν έχει ξεκαθαρίσει και το ποιες τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν. Επί τους παρόντος η βεβαιότητα αυτή υπάρχει για τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες (ΕΤΕ, Alpha, Eurobank και Πειραιώς) ενώ οι δύο μικρότερες κρατικές τράπεζες, βιώνουν μια ιδιότυπη αγωνία. ΑΤΕ και ΤΤ σαφώς και θα επιβιώσουν την επόμενη ημέρα, αλλά με ποιόν τρόπο;


Τράπεζα της Ελλάδος και ΤΧΣ θεωρούν ότι ακόμη είναι νωρίς για να συμπεράνουμε το οτιδήποτε (τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος στα λογιστήρια των μεγάλων «4» αλλά τα στελέχη τους δεν κρύβουν, ότι την επόμενη ημέρα θα γίνουν συγχωνεύσεις. Συνενώσεις που βέβαια δεν θα έχουν σκοπό να δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερα χρέη, αλλά να διαμορφώσουν οικονομίες κλίμακας.
Και για τον λόγο αυτό οι συγχωνεύσεις θα εξεταστούν κατά περίπτωση και με βάση τις ειδικότερες συνθήκες και δεδομένα. Θα μπορούν δηλαδή να μην είναι τα υπερμεγέθη σχήματα (όπως αυτό της Alpha με την ΕΤΕ ή τη Eurobank που είχε παίξει παλιότερα), παρά άλλα, τα λεγόμενα «χιαστί» που να ενώνουν μεγάλες με μικρότερες τράπεζες, τα προφίλ των οποίων ταιριάζουν για έναν «γάμο».


Στο τραπέζι βέβαια υπάρχει και η σκέψη για ένωση των μικρότερων τραπεζών, που ακόμη έχουν θετικά ίδια κεφάλαια, και θα μπορούσαν να διαμορφώσουν ένα συμπαγή πυρήνα. Άλλωστε και αυτό το σενάριο παίζει εδώ και δύο χρόνια, από την περίοδο που η Proton Bank ταλαντευόταν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Η διαφορά, βέβαια είναι ότι τον κύριο ρόλο δεν θα παίξουν οι διοικήσεις, αλλά το ΤΧΣ, που θα λειτουργήσει σε ρόλο βασικού μετόχου…


Όσο για τις διοικήσεις, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τις κρατικές τράπεζες θα αλλάξουν πολλά. Θα μείνει ο Ταμβακάκης, ο Πανταλάκης και ο Παπαδόπουλος; Στο ερώτημα αυτό, κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα. Μπορεί οι σημερινές διοικήσεις να απηχούν τις επιλογές του Γιώργου Παπανδρέου, δεν σημαίνει όμως ότι θα βρεθούν ομαδόν και στο στόχαστρο. Άλλωστε όπως έλεγαν και για την ανακεφαλαιοποίηση τα στελέχη του ΤΧΣ, είναι ακόμη νωρίς. Όμως και οι επόμενες ημέρες και εβδομάδες θα είναι κρίσιμες.


Joffrey Postman