Το «σπάσιμο του ταμπού του δημοσίου» το οποίο στο πρόσφατο υπουργικό συμβούλιο ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς ανέδειξε ως βασική προτεραιότητα,  κινδυνεύει να διαρρήξει την κυβερνητική συνοχή, τις εσωκομματικές ισορροπίες αλλά και τις αντοχές του τρικομματικού συστήματος διακυβέρνησης που εσχάτως παρουσιάζει σοβαρές αρρυθμίες.


Αυτό που δεν είπε ο πρωθυπουργός, αλλά είναι βέβαιο ότι τον απασχολεί έντονα, είναι πως θα αξιοποιήσει την εν εξελίξει διαδικασία για να επιτευχθεί, παράλληλα με τη μείωση του αριθμού των υπαλλήλων, η αύξηση της παραγωγικότητας του δημοσίου. Από όσα έχουν μέχρι σήμερα διαδραματιστεί, αλλά και από εκείνα που εικάζεται βασίμως ότι θα προκύψουν το επόμενο διάστημα, είναι  σαφές ότι η αναδιάρθρωση του δημοσίου και η υλοποίηση της ανελαστικής συμφωνίας για αποχώρηση 15.000 υπαλλήλων μέχρι τα τέλη του 2014 αποτελεί μία από τις πιο επώδυνες δοκιμασίες της τρικομματικής κυβέρνησης. 

Το τοπίο είναι τόσο εύφλεκτο που και η παραμικρή σπίθα κινδυνεύει να προκαλέσει πυρκαγιά, ενώ η ασυνεννοησία-απροθυμία υπουργών και «συστημάτων» να συνεργαστούν για την πολυθρύλητη, πλέον, αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα δυσχεραίνουν σημαντικά τους χειρισμούς εκ μέρους του Μέγαρου Μαξίμου που, όμως, δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι «η δέσμευση της χώρας θα υλοποιηθεί πάση θυσία μέσα στα χρονοδιαγράμματα που έχουν συμφωνηθεί». Είναι ενδεικτικό ότι ο κ. Σαμαράς απαίτησε  η πρόσφατη  απόσυρση της επίμαχης διάταξης που κυριολεκτικά ταρακούνησε συθέμελα τη  ΔΗΜΑΡ και έφερε σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης τους δύο υπουργούς που στηρίζει, να επανέλθει βελτιωμένη το ταχύτερο δυνατό. Πιθανότατα, με το άνοιγμα της βουλής μετά την εορταστική περίοδο. 

Μέχρι τότε, ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης κ. Αντ. Μανιτάκης θα πρέπει να έχει βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα που θα υπηρετεί την αδήριτη, κατά το Μαξίμου, ανάγκη ελάφρυνσης του κράτους από την πολυετή παραμονή συμβασιούχων λόγω αργοπορίας στην εκδίκαση των προσφυγών τους χωρίς όμως παράκαμψη της δικαστικής οδού. 

Ο συγκερασμός των δύο απόψεων που ενυπάρχουν στην κυβέρνηση και εκφράστηκαν από τους κ. Μανιτάκη και Ρουπακιώτη θα αναζητηθεί στην επίσπευση εκδίκασης των υποθέσεων είτε με χρονικό όριο, είτε με παρέμβαση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Την αποστολή εξεύρεσης της μέσης οδού έχει αναλάβει  ο  Γραμματέας του υπουργικού Συμβουλίου κ. Τ. Μπαλτάκος ο οποίος ήδη προϊδέασε για τις εξελίξεις, λέγοντας ότι η αναδιατυπωμένη διάταξη δεν θα θίγει τις προσωρινές διαταγές παραμονής στην υπηρεσία, αλλά ταυτόχρονα θα εξασφαλίζει ότι δεν θα μπορεί κανείς να κάνει παρελκυστική χρήση τους. Από την επίλυση του προβλήματος των… χρονίων συμβασιούχων, η κυβέρνηση υπολογίζει ότι θα σταματήσουν να πληρώνονται από το δημόσιο περισσότεροι από 10.000 συμβασιούχοι   οι οποίοι μισθοδοτούνται κανονικά αν και η σύμβασή τους έχει λήξει. 

Η βιομηχανία των προσωρινών διαταγών δεν μπορεί να συνεχιστεί" σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη, παραδεχόμενα ωστόσο ότι ο τρόπος με τον οποίον ήρθε η διάταξη, αλλά και το περιεχόμενό της δεν ήταν ο ενδεδειγμένος. 


Ο κ. Σαμαράς έχει μετατρέψει σε προσωπικό του στοίχημα την ολοκλήρωση, μέχρι τέλη Ιουνίου, της δεύτερης φάσης υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Το εγχείρημα είναι δύσκολο και φιλόδοξο, καθώς η πρόβλεψη για μείωση των διοικητικών μονάδων των υπουργείων κατά 40-50% απαιτεί ταχύτητα αλλά και πολιτική βούληση, ενώ, μοιραία, εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό, από τον οποίον εξαρτώνται πολλά, μεταξύ των οποίων και η δομή του κυβερνητικού σχήματος. 

Δεν μπορείς πχ να σχεδιάσεις μείωση των μελών του υπουργικού συμβουλίου, χωρίς να έχεις καταλήξει στις ακριβείς δομές της διοίκησης, σημειώνουν συνεργάτες του πρωθυπουργού, υπονοώντας ότι το διακύβευμα της αναδιάρθρωσης του δημοσίου είναι πολύ ευρύτερο. Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι από την μείωση των δομών που έχει δρομολογηθεί θα υπάρξει μία μείωση των δαπανών κατά 10-15%, αλλά σημαντικά μικρότερη μείωση στο προσωπικό, καθώς με βάση τα νέα οργανογράμματα όλων των υπουργείων, η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι το πλεονάζον προσωπικό δεν πρόκειται να ξεπεράσει τους 2000 δημοσίους υπαλλήλους,  καθώς μεταξύ των θέσεων που καταργούνται περιλαμβάνονται και αρκετές "ανενεργές" αλλά και λόγω των συνταξιοδοτήσεων.  

Η κυβέρνηση προσβλέπει σε αύξηση του αριθμού των αποχωρήσεων και λόγω της επίσπευσης των διαδικασιών για την αποχώρηση των επίορκων υπαλλήλων, που περιλαμβάνεται  στο πολυνομοσχέδιο, που εκτός απροόπτου, θα ψηφιστεί απόψε και η οποία προβλέπει ότι η πειθαρχική διαδικασία θα ολοκληρώνεται το αργότερο εντός δύο μηνών από την κλήση σε απολογία είτε με την έκδοση πειθαρχικής απόφασης μονομελούς οργάνου είτε με παραπομπή ενώπιον πειθαρχικού συμβουλίου. Και ο συνολικός αριθμός των επίορκων, ωστόσο, εκτιμάται ότι θα αποδειχθεί σημαντικά μικρότερος από εκείνον που αρχικώς είχε υπολογιστεί….

Παράλληλα με την μείωση του γενικού αριθμού των υπαλλήλων στο δημόσιο, εσχάτως στην κυβερνητική παράταξη έχει ανοίξει η κουβέντα για το πως αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να μετατραπεί σε μηχανισμό ενίσχυσης της παραγωγικότητας και αποτελεσματικότητας του δημοσίου. "Εφόσον το περίφημο ταμπού των απολύσεων του δημοσίου σπάει, ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε και πως θα βελτιώσουμε την παροχή των υπηρεσιών προς τους πολίτες" λένε αρκετοί γαλάζιοι βουλευτές. Με την συλλογιστική αυτή φέρεται να συμφωνεί και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο οποίος ωστόσο γνωρίζει ότι σε ένα τόσο δύσκολο πολιτικά και ενδοκυβερνητικά τοπίο, τα περιθώρια είναι μικρά…   

Νίκος Τριαντάφυλλος