Μία μεγάλη συζήτηση άνοιξε στην ευρωζώνη τον περασμένο μήνα όσον αφορά το εάν πρέπει να αποσυρθεί ή όχι το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ, για το οποίο έχει λεχθεί ότι είναι το... αγαπημένο της μαφίας.

Συζήτηση, που άνοιξε η πρόσφατη μελέτη της Merrill Lynch, η οποία διαπίστωνε μείωση της ζήτησης των μωβ χαρτονομισμάτων λόγω της κρίσης, ενώ τόνιζε ότι είχε μετατραπεί σε μέσο παράνομων συναλλαγών και αποθησαύρισης προτείνοντας την κατάργησή του, μία ιδέα που η ΕΚΤ φαίνεται να την υιοθετεί.

Τα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ αυτή τη στιγμή αντιπροσωπεύει το 1/3 της συνολικής αξίας όλων των χρημάτων που κυκλοφορούν στην ευρωζώνη, γεγονός που ισούται με το αστρονομικό ποσό των 300 δισ. ευρώ.

Και όμως, τα αυτά τα χαρτονομίσματα σπάνια έως καθόλου χρησιμοποιούνται στις καθημερινές συναλλαγές και η πιθανότερη τοποθεσία τους είναι το... χρηματοκιβώτιο τραπεζών. Οι Ισπανοί μάλιστα τα έχουν ονομάσει «Μπιν Λάντεν», αφού παρά το γεγονός ότι κυκλοφορούν στην αγορά της ευρωζώνης , κανείς δεν... τα έχει δει.

Και παρά την άσχημη φήμη του, το 500ευρώ έχει όμως... φανατικούς θαυμαστές.

Αυτοί δεν είναι άλλοι από τις διάφορες εγκληματικές οργανώσεις οι οποίες φαίνεται πως το προτιμούν για τις συναλλαγές τους, όπως βεβαιώνει και έρευνα της βρετανικής υπηρεσίας κατά του οργανωμένου εγκλήματος που εκτιμά η συντριπτική πλειοψηφία των μοβ χαρτονομισμάτων βρίσκεται στα χέρια εγκληματιών, αφού μόλις το ένα τρίτο από τα 500ευρα που κυκλοφορούν χρησιμοποιούνται γα συναλλαγές.

Ο λόγος για τον οποίο οι ανά τις χώρες εγκληματικές οργανώσεις προτιμούν το 500ευρω, σύμφωνα με τον συγγραφέα του βιβλίου «Γομόρα», είναι το γεγονός ότι δεν καταλαμβάνουν χώρο. Σε ένα μικρό χρηματοκιβώτιο, σύμφωνα με τον Ρομπέρτο Σαβιάνο μπορούν να χωρέσουν έως και 10 εκατ. ευρώ!

Παράλληλα, το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ τα τελευταία χρόνια έχει γίνει σύμβολο... φοροδιαφυγής, αφού έρευνες δείχνουν πως τα 500ευρα αποθηκεύονται εκτός του τραπεζικού συστήματος ως προϊόν φοροδιαφυγής ή παράνομων δραστηριοτήτων.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η κίνηση της ΕΚΤ πριν από μερικές εβδομάδες να ανακοινώσει επίσημα τις σκέψεις της για κατάργηση του 500ευρου, ενώ σημειωτέον η επόμενη σύνοδος κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επικεντρώσει στο ακανθώδες ζήτημα της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με τη μελέτη της Merrill Lynch θα υπάρξουν πολλά οφέλη στην περίπτωση που θα αποσυρθεί το μοβ χαρτονόμισμα:

Θα μειωθεί η ζήτηση του ευρώ ως μέσου αποθησαύρισης, γεγονός που θα οδηγήσει σε αποδυνάμωσή του, και αυτό με τη σειρά του θα βοηθήσει στην ανάκαμψη της ευρωζώνης από τη συνεχιζόμενη ύφεση.

Παράλληλα, θα  καθησυχάσει τις ανησυχίες περί χρήσης του χαρτονομίσματος αυτού για την απόκρυψη εσόδων από παράνομες πηγές.

Το πιο σημαντικό όμως σύμφωνα με τη Merill Lynch είναι το ότι θα βοηθήσει στην άντληση σημαντικών εσόδων από φορολόγηση της παράνομης δραστηριότητας,  αφού σύμφωνα με τον αναλυτή της εταιρείας Αθανάσιο Βαμβακίδη, εάν  η απόσυρση του χαρτονομίσματος των 500 ευρώ γίνει σε χρονικό διάστημα ενός έως δύο μηνών ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα ξεπλύματος και μετατροπής του ευρώ σε άλλο νόμισμα θα πρόκειται για ένα μέτρο που θα ισοδυναμεί με φορολόγηση 100% του «μαύρου χρήματος».

Και εάν κάποιος αναρωτιέται γιατί είχε αποφασιστεί η εισαγωγή του 500ευρου, αυτό έγινε ορισμένα από τα νομίσματα που αντικαταστάθηκαν στην ευρωζώνη διέθεταν και  αντίστοιχης αξίας τραπεζογραμμάτια, όπως για παράδειγμα της Αυστρίας, του Βελγίου, της Γερμανίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας.

Σημειώνεται μάλιστα, ότι το 500ευρω είναι ένα από τα τελευταία μεγάλης αξίας χαρτονομίσματα που βρίσκονται σε κυκλοφορία, αφού το καναδικό 1000δόλαρο αποσύρθηκε το 2000. Στις ΗΠΑ, το τελευταίο μεγάλο χαρτονόμισμα ήταν αυτό των 500 δολαρίων που το απέσυρε πριν 4 δεκαετίες ο τότε πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον σε μία προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το ξέπλυμα χρήματος από το οργανωμένο έγκλημα.


Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης