Η οικονομική κρίση στην ευρωζώνη, που συντηρείται εδώ και πολύ καιρό από την ακραία λιτότητα του Βερολίνου και του σκληρού πυρήνα της νομισματικής ένωσης έχει αρχίσει για τα καλά να εξαπλώνεται και στις ισχυρές οικονομίες, δείχνοντας ότι το μοντέλο της σιδηράς δημοσιονομικής πειθαρχίας πλήττει και τους θιασώτες του.

Η Γερμανία είναι πλέον αντιμέτωπη με τη στασιμότητα της οικονομίας της απόρροια των εξελίξεων στην ευρωζώνη, όπως δείχνουν οι οικονομικοί δείκτες. Τον Απρίλιο, για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος σημείωσε πτώση, δείχνοντας ότι μόνο κοντά δεν είναι η έξοδος από την ύφεση. Παράλληλα, ο δείκτης επενδυτικής εμπιστοσύνης, σύμφωνα με το κέντρο ευρωπαϊκής οικονομικής έρευνας ZEW, υποχώρησε τον Απρίλιο περισσότερο από τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων. «Η Γερμανία δεν πρέπει να χαλαρώνει. Το χρέος είναι πολύ υψηλό. Επιπλέον, πρέπει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα στον τομέα των υπηρεσιών και να αναπροσαρμόσει τους μισθούς, ανάλογα με την αύξηση της παραγωγικότητας», δήλωσε χθες ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μπαρόζο κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου προς το Βερολίνο.

Δεν είναι καθόλου τυχαία η δήλωση του μέλους του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γεργκ Άσμουσεν που τόνισε ότι χωρίς μεταρρυθμίσεις η Γερμανία «θα είναι σε πέντε χρόνια ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης».

Μένοντας στον «σκληρό πυρήνα» της ευρωζώνης, στην Ολλανδία, τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά, αφού η χώρα της τουλίπας αρχίζει να επηρεάζεται πολύ σοβαρά από την κρίση. Το ιδιωτικό χρέος των Ολλανδών εκτοξεύθηκε στο 250% του διαθέσιμου εισοδήματος, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στον κόσμο (Στην Ισπανία δεν έχει ξεπεράσει ποτέ το 125%). Η ολλανδική οικονομία παρέμεινε σε ύφεση το α' τρίμηνο του 2013, ενώ ελαφρά αύξηση, κατά 0,1%, σημείωσε και η ανεργία τον Μάρτιο.

Στη Γαλλία, σημειώθηκε η τρίτη ύφεση σε διάστημα τεσσάρων ετών (συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2013) με τον πρόεδρο, Φρανσουά Ολάντ να μεταφέρει προς το υπουργικό συμβούλιο ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας «είναι σοβαρή». Παράλληλα, στα τέλη του περασμένου μήνα το γαλλικό υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των ανέργων έφτασε σε ένα ιστορικά υψηλό επίπεδο, με 3,224 εκατομμύρια εγγεγραμμένους στους καταλόγους (επιπλέον 36.900 σε ένα μήνα), υπερβαίνοντας το προηγούμενο ρεκόρ του 1997 που ανερχόταν σε 3,195 εκατομμύρια.

Λίγο πιο νότια, στην Ιταλία η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά. Το ΑΕΠ της χώρας συρρικνώθηκε κατά 2,3% το πρώτο τρίμηνο του 2013 σε ετήσια βάση, έβδομη μείωση κατά σειρά. «Πρόκειται για μια από τις σοβαρότερες και μεγαλύτερης διάρκειας περιόδους ύφεσης που έζησε ποτέ η χώρα μας. Η μείωση του ΑΕΠ, κατά τις προβλέψεις μας, θα φτάσει το 1,7% φέτος», ανέφερε η εμπορική ένωση Confcommercio. Την ίδια ώρα, η βιομηχανική παραγωγή τον Μάρτιο σημείωσε νέα σημαντική πτώση 5,5% σε ετήσια βάση, ο ρυθμός αύξησης του πληθωρισμού επιβραδύνθηκε σε μόλις 1,1% τον Απρίλιο, ενώ το δημόσιο χρέος σημείωνε νέο ρεκόρ, αφού τον Μάρτιο άγγιξε τα 2,34 τρισ. ευρώ (αύξηση 20 δισ. ευρώ μέσα σε ένα μήνα).

Ο πληθωρισμός της ευρωζώνης υποχώρησε τον Απρίλιο στο 1,2% - που είναι το χαμηλότερο επίπεδο 3ετίας - από 1,7% τον Μάρτιο, ενώ οι εισαγωγές της μειώθηκαν κατά 10% τον Μάρτιο, σύμφωνα με τη Eurostat. Η απότομη πτώση του δείκτη, δείχνει τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού που ελλοχεύει στην ευρωζώνη, η οποία διανύει από τις αρχές του 2013 τη μεγαλύτερης διάρκειας ύφεση που έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα.

Και η Ελλάδα;

Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει από αυτό το νοσηρό οικονομικό κλίμα στη νομισματική ένωση, είναι το εάν μπορεί να σημειωθεί μία ανάκαμψη της χώρας μας.

Ενδεχομένως μία μεταστροφή της πολιτικής του Βερολίνου, προς αναπτυξιακές πολιτικές αντί των περικοπών, είναι ίσως η μόνη ελπίδα της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Αυτό θα συμβεί μόνο εάν η λιτότητα των Γερμανών γυρίσει μπούμερανγκ στην Καγκελαρία. Κάτι τέτοιο ήδη συμβαίνει στον «δορυφόρο» του Βερολίνου, την Ολλανδία που μπορεί να κουνούσε το δάχτυλο στην Ελλάδα και στον Ευρωπαϊκό Νότο, όμως τώρα τιμωρείται με το ίδιο νόμισμα.

Ακόμα πάντως, φαίνεται πως η προοπτική μιας αλλαγής ρότας της γερμανικής ηγεμονάς στην ευρωζώνη είναι μακριά. Πόσο, μάλλον, από τη στιγμή που ο γερμανός ΥΠΟΙΚ, χαρακτήρισε την παροχή ρευστότητας μέσω των κεντρικών τραπεζών ως «ψευδοφάρμακο». Ας ελπίσουμε ότι θα επιβεβαιωθούν οι δηλώσεις του γάλλου υπουργού Οικονομικών, Πιέρ Μοσκοβισί, ο οποίος δήλωσε σήμερα στην ιταλική εφημερίδα Corriere Della Sera ότι «η Ευρώπη βγαίνει από το δόγμα της λιτότητας και η Γερμανία θα το κατανοήσει».

Οι γερμανοί βιομήχανοι δεν θα αφήσουν το «κακό» να πάει για τα καλά στις τσέπες τους. Και αυτό είναι η κρυφή ελπίδα όλων...

Βαγγέλης Βιτζηλαίος