Στο προηγούμενο άρθρο μας μιλήσαμε για την αντιμετώπιση του ρίσκου που ενυπάρχει σε μεγάλο βαθμό στις χρηματιστηριακές μας τοποθετήσεις. Σήμερα θα μιλήσουμε για την ηλικιακή εξέλιξη ενός παίκτη- επενδυτή.

ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΑΔΙΑ ΕΝΟΣ TRADER

Ο επενδυτής που επιτυγχάνει να κερδίζει, δεν γεννιέται, αλλά πλάθεται. Πλάθεται μέσα από την εμπειρία, την εκπαίδευση και βέβαια από τα δίδακτρα που πληρώνει.. Δίδακτρα εννοούμε τις χασούρες μας, οι οποίες πιστέψτε με θα είναι πολλές!!

Ο επενδυτής λοιπόν περνά από 4 στάδια κατά τη σταδιοδρομία του στο χρηματιστήριο:

  • Προαιρετικός
  • Τεχνικός
  • Στρατηγικός
  • Πλήρως στρατηγικός
     

Όσον αφορά τη χρονική διάρκεια του κάθε σταδίου, αυτή εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες. Επίσης, το αν θα φτάσει κανείς στο τελευταίο στάδιο, εξαρτάται κατά πολύ από το πρώτο στάδιο και από το ποσό των χρημάτων που θα χαθούν σε αυτό. Το τελευταίο στάδιο εξαρτάται, από το πόσο γρήγορα θα γίνει κατανοητό, τι πραγματικά συμβαίνει και πώς λειτουργεί η αγορά.                                                                        

1. Ο ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΟΣ

Αυτός, για να προσδιορίσει το πότε θα εισέλθει ή θα εξέλθει από μια αγορά, χρησιμοποιεί ένα μείγμα από την δική του διαίσθηση και υποδείξεις τρίτων, καθώς επίσης δεδομένα τα οποία δεν είναι μετρήσιμα.

Βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι δεν περιορίζεται από συγκεκριμένους κανόνες και μπορεί να κάνει αγοραπωλησίες με όποια κριτήρια του φαίνονται σημαντικά την εκάστοτε χρονική στιγμή. Αυτό σημαίνει, ότι επηρεάζεται από τις υποδείξεις φίλων, γνωστών, του χρηματιστή του και των ωραιότατων tips που δημοσιεύονται στον ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο. Αν μάλιστα δει κέρδη, «θεοποιεί» αυτόν που του υπέδειξε να αγοράσει  την τάδε ή την δείνα μετοχή. Σε αντίθετη περίπτωση είτε θα βγει με ζημιές, οικτίροντας όλους τους άλλους και πολύ λιγότερο τον εαυτό του, είτε θα γίνει θεσμικός……….. Σμ. Θεσμικός, κρατώ τις μετοχές που πήρα και συνήθως τις κάνω ταπετσαρία!

Είναι τρομερά ευέλικτος ανάλογα με την χρονική στιγμή και προσαρμόζεται σύμφωνα με αυτά που βλέπει στην αγορά. Συναρπάζεται εύκολα και ανά πάσα στιγμή μπαίνει και ψωνίζει. Τρώγεται να ανακαλύψει σίγουρες πληροφορίες λες και αυτός που τις κοινοποιεί είναι ο νεώτερος καλός Σαμαρείτης της Βίβλου…  Γι αυτόν η πιο άχαρη περίοδος είναι όταν δεν κάνει πράξεις, διαβάζει στις εφημερίδες ότι η τάδε ή η δείνα μετοχή έκανε rally και κακίζει τον εαυτό του πώς και του ξέφυγε τέτοιο κελεπούρι.

Είναι απείθαρχος και το βασικό του πιστεύω είναι : «μην πιάνεσαι κορόιδο, το κέρδος στο χρηματιστήριο είναι εύκολο, απλά πρέπει να είσαι πιο έξυπνος και γρήγορος από τον άλλο» .  Το πρώτο στάδιο λοιπόν είναι για ελάχιστους τυχερούς, πετυχημένο και ανώδυνο, αλλά για τους περισσότερους, τραυματικό και καταστροφικό συνάμα. Αυτό εξαρτάται από την κατεύθυνση και την ταχύτητα που κινείται το χρηματιστήριο τη δεδομένη χρονική περίοδο που ο καλός μας trader- επενδυτής ξεκινάει την καριέρα του. Αν η τάση της αγοράς είναι σύμφωνα με τις πεποιθήσεις του, θα κερδίζει και θα πιστεύει ότι είναι ο καλύτερος, γεγονός που θα διατυμπανίζει όπου βρεθεί και όπου σταθεί. Αντίθετα, αν η αγορά κινείται ανάποδα προς τις πεποιθήσεις του- πράξεις του, πολύ σύντομα θα έχει τοποθετήσει τα χρήματά του εκεί που σκαρφαλώνει το αγιόκλημα. Σμ. Έκφραση που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον στην Αμερική στις αρχές του 20ου  αιώνα και δήλωνε μεγάλη χασούρα.

Κάποια στιγμή ανακαλύπτει την τεχνική ανάλυση και τους δείκτες της. Μπροστά του ξεδιπλώνεται ένας νέος κόσμος που δεν ήξερε μέχρι τώρα. Βλέπει τους δείκτες πως λειτουργούν,  (δόξα τω Θεώ είναι πολλοί από δαύτους,  RSI, MACD, Moving Average, Λωρίδες Bollinger, κ.α, ),     συνδυάζει την γραμμή των τιμών με αυτούς, ανακαλύπτει diverge μεταξύ της τιμής της μετοχής και του RSI, κάνει πράξεις με αυτά τα δεδομένα, διαβάζει ανάλογα βιβλία, προσπαθεί να φτιάξει ένα σύστημα στα μέτρα του και πιστεύει ταυτόχρονα ότι είναι στρατηγικός, ενώ αυτό απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα.

Στην πραγματικότητα είναι ένας trader- επενδυτής χωρίς πειθαρχεία με λίγες γνώσεις τεχνικής ανάλυσης.

2. Ο ΤΕΧΝΙΚΟΣ

Ο τεχνικός trader- επενδυτής είναι αυτός που χρησιμοποιεί τους δείκτες της τεχνικής ανάλυσης και κάποιους κανόνες που έχει θεσπίσει με την εμπειρία του προκειμένου να αγοράσει ή να πουλήσει μετοχές. Σήμερα υπάρχουν πολλά χρηματιστηριακά sites τα οποία αφιλοκερδώς ή επί πληρωμή παρέχουν τέτοιου είδους πληροφόρηση.  Συνειδητοποιεί σταδιακά ότι η πειθαρχεία και οι κανόνες είναι σημαντικότατοι και αν θέλει να πετύχει θα πρέπει να εφαρμόσει ορισμένα αντικειμενικά κριτήρια που θα επιβεβαιώνουν την όποια κίνησή του.

Αναπτύσσει κανόνες τους οποίους άλλοτε τους ακολουθεί και άλλοτε όχι, αυτή η ανακολουθία του πηγάζει αφ ενός από την εμπιστοσύνη που του δίνει η όποια μεταβλητή ή δείκτης, αλλά κατά κύριο λόγο κατά πόσο η τοποθέτησή του είναι κερδοφόρα  ή όχι.

Βλέπει παράδειγμα ότι ο RSI είναι σε υπεραγορασμένη περιοχή από τη μια,  από την άλλη βλέπει ότι έχει κάποια κέρδη, τότε λέει: καλά είναι αυτά που έβγαλα, ας μην είμαι άπληστος και κλείνει τη θέση του. Του διαφεύγει το σημαντικότερο, η τάση της αγοράς. Αντιλαμβάνεται όμως ότι η εν λόγω μετοχή μετά από ένα μήνα που έκανε μια μικρή διόρθωση και συνεχίζει την ανοδική της πορεία! Τότε, τα βάζει με το σύστημά του που δεν ήταν σωστό και προσπαθεί να ανακαλύψει τι έφταιξε.            Το ρίχνει στο διάβασμα, διαβάζει βιβλία τεχνικής ανάλυσης, παρακολουθεί σεμινάρια, αντιλαμβάνεται ότι η χρήση των διαφόρων πληροφοριών, υποδείξεων και συναισθήματος δεν βγάζουν κέρδη, και μέσα από αυτή την διαδικασία αρχίζει σιγά- σιγά να καταλήγει πώς θα κάνει πράξεις. Μετά από όλα αυτά εξακολουθεί να έχει ζημιές, αλλά λιγότερες, διακαής πόθος του: να μπορούσε να ελέγξει καλύτερα τις ζημιές, να μπορούσε να κάνει πράξεις για περισσότερο χρόνο και να μην τελειώνουν τα χρήματα τόσο γρήγορα.

Εκεί μαθαίνει την αξία των stop loss και καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τον κίνδυνο αν δεν ορίζει και δεν τηρεί κατά γράμμα τα προστατευτικά stop σε κάθε αγοραπωλησία του.

3. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ

Στη φάση αυτή της  χρηματιστηριακής του σταδιοδρομίας έχοντας βιώσει σημαντικότατες επώδυνες εμπειρίες και με την προϋπόθεση ότι έχει ακόμα χρήματα να επενδύσει,  ανακαλύπτει οτι θα πρέπει να ασχοληθεί και με τα οικονομικά μεγέθη των εταιριών που επιθυμεί να αγοράσει ή να πουλήσει, καθώς επίσης και με το γενικότερο οικονομικό εγχώριο και διεθνές περιβάλλον.

Πλέον, ενημερώνεται για τα οικονομικά μεγέθη, τις προοπτικές της εταιρίας που επιθυμεί να ανοίξει θέση, τον υφιστάμενο ανταγωνισμό της, το όραμα των φορέων της επιχείρησης, μαθαίνει να διαβάζει οικονομικές καταστάσεις, να αντιλαμβάνεται τα περιβόητα P/E, P/BV, ROE κ.λ.π. Τα δίδακτρα (χασούρες) που έχει καταβάλει είναι τόσα όσα αν σπούδαζε στο ακριβότερο Πανεπιστήμιο και  μάθαινε την πιο εξειδικευμένη επιστήμη.

Έχει καλή αίσθηση της αγοράς, έχει μάθει να περιμένει, αλλά «ο κύριος λάθος» έχει τόσα πολλά παιδιά, που από καιρό εις καιρό εμφανίζει από ένα και ο καλός μας trader-επενδυτής υποπίπτει σε νέα σφάλματα αλλά με σαφώς λιγότερες απώλειες από αυτές που κατέγραφε τα πρώτα χρόνια της ενασχόλησής του με το άθλημα.

Παράλληλα, προκύπτουν και άλλες ενδιαφέρουσες αγορές, όπως για παράδειγμα , FOREX- ισοτιμίες νομισμάτων-,  χρηματιστήριο εμπορευμάτων, παράγωγα πάσης φύσεως (options, συμβόλαια ), ξένα χρηματιστήρια, μικροί και μεγάλοι πειρασμοί που είναι ικανοί μέσα σε μια νύχτα να αφανίσουν κέρδη που χρειάστηκαν σημαντικότατο χρόνο για να επιτευχθούν και αυτό διότι του παρέχεται η δυνατότητα της μόχλευσης. Να αγοράζει δηλαδή πολύ μεγαλύτερη αξία , από τα χρήματα που επενδύει.

Σε αυτή την περίοδο, ο trader- επενδυτής ανακαλύπτει πόσο σημαντική είναι η άριστη γνώση της αγοράς που δραστηριοποιείται, ο παράγοντας χρόνος στην κάθε επένδυση καθώς επίσης και  η έννοια της κίνησης της αγοράς, δηλαδή ότι τα κέρδη δεν τα βγάζει η γρήγορη κίνηση, αλλά ο χρόνος (αυτό που λέμε:   άσε τα κέρδη σου να μεγαλώνουν)!

4. Ο ΠΛΗΡΩΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ

Τα μαλλιά  του trader- επενδυτή έχουν αρχίσει να γκριζάρουν,  έχει δει πολλά απίστευτα πράγματα, έχει δει να γράφει η σωστή θέση στα options του DAX  +550% μέσα σε 8 ώρες, έχει δει την ισοτιμία €/$ να γράφει 400 pips μέσα σε 1 ώρα, έχει δει μετοχές να γράφουν υπερκέρδη μέσα σε διάστημα 3-4 ετών. Αντιλαμβάνεται πλήρως την έννοια money management , ότι οι επενδύσεις δεν είναι μόνο δείκτες αλλά και έλεγχος ρίσκου, καταλαβαίνει ότι για να μείνει ζωντανός στο παιχνίδι πρέπει να διαφυλάττει σαν κόρη οφθαλμού το κεφάλαιό του, έχει πλέον τη μυρωδιά της αγοράς, ξέρει πότε θα μπει και πού, έχει πλήρη γνώση των αγορών που δραστηριοποιείται, ξέρει πώς να ικανοποιήσει -ας μας επιτραπεί η έκφραση- το αλκοολίκι του, ξέρει να δημιουργεί ξεχωριστό καταπίστευμα από τα κέρδη του και τέλος ξέρει ότι κάπου εκεί «ο κύριος λάθος» θα εμφανιστεί ξανά και θα του αρπάξει ένα μικρό ή μεγάλο κομμάτι της θέσης του, και όλα αυτά για ένα και μόνο λόγο είμαστε άνθρωποι και έχουμε αδυναμίες που ουδέποτε μπορούμε να τιθασεύσουμε πλήρως...

A.T

*Οποιεσδήποτε απόψεις, ειδήσεις, μελέτες, αναλύσεις, τιμές, ή και κάθε άλλη πληροφορία που περιέχεται σε αυτή την ιστοσελίδα παρέχονται ως γενικά σχόλια για την αγορά, αποτελούν προσωπικές εκτιμήσεις του γράφοντος και δεν συνιστούν επενδυτική συμβουλή. Τόσο MONEYPOST.GR , όσο και ο γράφων, δεν αποδέχονται την ευθύνη για οποιαδήποτε απώλεια ή κέρδος που μπορεί να προκύψει άμεσα ή έμμεσα από την υιοθέτηση από τρίτους των απόψεων που παρατίθενται.