Το ιαπωνικό «φάντασμα» τρομοκρατεί τη νομισματική ένωση

Το ιαπωνικό «φάντασμα» τρομοκρατεί τη νομισματική ένωση

Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Μπορεί η πρόοδος χωρών όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Πορτογαλία να προκαλεί χαμόγελα στις Βρυξέλλες, αρκετά χιλιόμετρα πιο πέρα, όμως, στη Φρανκφούρτη και στην ΕΚΤ, τα χαμηλά επίπεδα στα οποία βρίσκεται το ποσοστό του πληθωρισμού διατηρούν τους φόβους μεταφοράς της «χαμένης δεκαετίας» της Ιαπωνίας στη σύγχρονη ιστορία της ευρωζώνης.

Η Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου αντιμετώπισε μεγάλο πρόβλημα με τον αποπληθωρισμό τη δεκαετία του '90 έπειτα από τη «φούσκα» του των ακινήτων, με τις τράπεζες να μην μπορούν αν αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Οι εταιρείες μείωσαν τις τιμές τους για να τονώσουν τη ζήτηση, όμως είδαν το τζίρο τους να πέφτει κατακόρυφα, με τις αντίστοιχες συνέπειες στην ιαπωνική οικονομία.

Ο αποπληθωρισμός ωθεί προς τα κάτω τη ζήτηση, καθώς οι καταναλωτές κρατούν τα χρήματά τους, έχοντας ως ελπίδα να μειωθούν περαιτέρω οι τιμές. Η ανεργία και η ύφεση μπορούν να είναι οι συνακόλουθες συνέπειες.

Το ιαπωνικό φάντασμα

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της HSBC, Άλμπερτ Έντουαρτς ανέφερε σε σχόλιό του ότι «οι νομοθέτες σε ΗΠΑ και ευρωζώνη αρνούνται ότι γίνονται μάρτυρες ενός παρόμοιου γεγονότας με αυτό που έγινε στην Ιαπωνία το 1990, όμως μου θυμίζει Ιαπωνία».

Παρόμοια αναφορά έκανε και ο νομπελίστας οικονομολόγος, Πολ Κρούγκμαν ο οποίος βλέπει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που οδήγησαν το Τόκιο σε δεινή θέση πριν από δύο δεκαετίες.

Το ιαπωνικό σενάριο προβλέπει μία μακρά περίοδο οικονομικής στασιμότητας που θα πιέζει προς τα κάτω την παγκόσμια οικονομία, άρα απειλεί την παγκόσμια ανάκαμψη γεγονός που φοβίζει τα οικονομικά κέντρα της Υφηλίου.

Προειδοποιήσεις και... γερμανική ηρεμία

Την προηγούμενη εβδομάδα ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου απέρριψε το ενδεχόμενο να παγιδευθεί η νομισματική ένωση σε ιαπωνικού στυλ αποπληθωρισμό. Έκρουσε, όμως τον κώδωνα του κινδύνου, δεσμευόμενος «μετ' επιτάσεως» να αποτρέψει το ενδεχόμενο περαιτέρω υποχώρησης του πληθωρισμού (διαμορφώθηκε στο 0,8% το Δεκέμβριο, για τρίτο συνεχόμενο μήνα κάτω από το 1%).

Προειδοποίηση απηύθηνε και η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ σε ομιλία της την Τετάρτη στην Ουάσινγκτον τονίζοντας για την ευρωζώνη ότι ο χαμηλός πληθωρισμός ίσως οδηγήσει σε αποπληθωρισμό, γεγονός που πρέπει να αποφευχθεί, καθώς θα μπορούσε να επιβραδύνει τις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας. «Εάν ο πληθωρισμός είναι το τζίνι, ο αποπληθωρισμός είναι το τέρας που πρέπει να πολεμήσουμε με αποφασιστικότητα» ανέφερε, κάνοντας λόγο για «εντεινόμενο κίνδυνο».

Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκαν, μία μέρα, από το Πεκίνο, οι δηλώσεις του επικεφαλής του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο οποίος δεν έδειξε να ανησυχεί, αφού θεωρεί απίθανο το ενδεχόμενο να μειωθεί περαιτέρω ο πληθωρισμός, εκτιμώντας ότι το επίπεδο που βρίσκεται σήμερα δεν αποτελεί μεγάλη απειλή για την οικονομική ανάκαμψη. Μερικές ώρες νωρίτερα, ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Ifo του Μονάχου, Χανς Βέρνερ Σιν και ο πρόεδρος της Bundesbank και μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Γενς Βάιντμαν προσπάθησαν να καθησυχάσουν τους φόβους.

Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι η Γερμανία έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης για τη διαμόρφωση αυτής της κατάστασης. Πρόσφατα, Ευρωπαϊκή Ένωση και αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών στηλίτευσαν το Βερολίνο, αφού το εμπορικό πλεόνασμα-μαμούθ αυξάνεται σε βάρος των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, προκαλώντας αποπληθωριστικές τάσεις. Πολλοί είναι αυτοί που επικρίνουν τη Γερμανία για τη μη μείωση των φόρων προς τους πολίτες της, ενδεχόμενο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερες αγορές προϊόντων από τις υπερχρεωμένες χώρες.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο