ΤτΕ: Αποκλιμάκωση της ανεργίας - Χρονιά ανάκαμψης το 2014

ΤτΕ: Αποκλιμάκωση της ανεργίας - Χρονιά ανάκαμψης το 2014

Ενθαρρυντικά είναι για την πορεία της οικονομίας τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά την παρουσίαση της Ετήσιας Έκθεσής του, επισημαίνοντας πως υπάρχουν ισχυρές πιθανότητες το 2013 να είναι το τελευταίο έτος της ύφεσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο Γιώργος Προβόπουλος, το 2014 αναμένεται υποχώρηση της ανεργίας και συνέχιση της πτώσης των τιμών στα ακίνητα. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο εννεάμηνο του 2013 παρουσίασαν σημάδια σταθεροποίησης, ενώ τα δάνεια προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά με την έλευση του 2014 σημείωσαν μείωση της τάξης του 2014.

Αποκλιμάκωση της ανεργίας από φέτος

Όπως ανέφερε ο κεντρικός τραπεζίτης, εντός του έτος αναμένεται υποχώρηση του ποσοστού της ανεργίας, με ελαφρά άνοδο τόσο του αριθμού των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα όσο και του αριθμού των αυτοαπασχολουμένων. Στην κατεύθυνση αυτή θα συμβάλουν και τα προγράμματα απασχόλησης και κατάρτισης του ΟΑΕ∆.

Σύμφωνα με την έκθεση, το κόστος της ύφεσης σε όρους θέσεων απασχόλησης είναι τεράστιο. Μεταξύ του γ' τριμήνου του 2009 και του γ' τριμήνου του 2013 χάθηκαν 904,2 χιλιάδες θέσεις εργασίας (-19,9%). Η μείωση του αριθμού των απασχολουμένων προέκυψε τόσο από την οριστική παύση της λειτουργίας μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων (σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΚΑ, περίπου 75,6 χιλιάδες επιχειρήσεις -δηλ. 30% των επιχειρήσεων- διέκοψαν τη δραστηριότητά τους) όσο και από τη μείωση του προσωπικού των επιχειρήσεων που συνέχισαν να λειτουργούν.

Ο αριθμός των επιχειρήσεων μειώθηκε περισσότερο στο εμπόριο, τη μεταποίηση, τις κατασκευές, τα ξενοδοχεία και εστιατόρια και την εκπαίδευση. Ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων μειώθηκε, σε όλους τους κλάδους, με εξαίρεση τη μεταποίηση, περισσότερο από ό,τι ο αριθμός των μεγάλων και έτσι ο μέσος αριθμός απασχολουμένων ανά επιχείρηση αυξήθηκε. Τα επαγγέλματα τα οποία επλήγησαν περισσότερο είναι οι ανειδίκευτοι εργάτες, οι πωλητές, οι χειριστές μηχανημάτων, αλλά και οι υπάλληλοι γραφείου.

Η χρήση του θεσμού της μερικής απασχόλησης επεκτάθηκε σημαντικά, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα. Το ποσοστό των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα που είναι μερικώς απασχολούμενοι αυξήθηκε κατά 5,2 εκατοστιαίες μονάδες, από 7,7% το εννεάμηνο του 2010 σε 12,9% το αντίστοιχο διάστημα του 2013, αντανακλώντας την αυξημένη προσφυγή σε συμβάσεις μερικής απασχόλησης σε πολλούς κλάδους, αλλά και την αναδιάρθρωση της απασχόλησης προς κλάδους στους οποίους η μερική απασχόληση είναι συνήθως πιο διαδεδομένη (λιανικό εμπόριο).

Το ποσοστό των απασχολουμένων με συμβάσεις ορισμένου χρόνου μειώθηκε, εξέλιξη στην οποία πιθανώς συνέβαλαν και οι αλλαγές στις προϋποθέσεις για αποζημίωση σε περίπτωση καταγγελίας συμβάσεων, καθώς σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης ορισμένου χρόνου πριν από την παρέλευση έτους η αποζημίωση που πρέπει να καταβάλει ο εργοδότης είναι υψηλότερη από ό,τι αν η σύμβαση ήταν αορίστου χρόνου.

Ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 880,3 χιλ. άτομα μεταξύ του γ' τριμήνου του 2009 και του αντίστοιχου τριμήνου του 2013 και το ποσοστό ανεργίας μεταβλήθηκε από 9,3% το γ' τρίμηνο του 2009 και 12,4% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2010 σε 27,0% το γ' τρίμηνο του 2013. Το ποσοστό ανεργίας το γ' τρίμηνο του 2013 είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28. Έπεται εκείνο της Ισπανίας, κατά περίπου μια εκατοστιαία μονάδα χαμηλότερο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έρευνα Εργατικού ∆υναμικού (ΕΕΕ∆).

Από τα άτομα τα οποία είναι άνεργα το 2013, περίπου το 1/5 είναι άνεργα από το 2009. Η πολύ μεγάλη αυτή διάρκεια της ανεργίας απαντάται συχνότερα ανάμεσα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και ανάμεσα σε άτομα χωρίς εργασιακή εμπειρία. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι από εκείνους που δηλώνουν άνεργοι τα τελευταία τέσσερα χρόνια, περίπου το 30% δεν έχει εργαστεί στο παρελθόν.

Το υψηλό ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων γεννά ανησυχίες ότι, όταν θα ξεκινήσει η ανάπτυξη, θα υπάρχει έλλειψη ατόμων με τις ειδικότητες που απαιτούνται και θα προκληθούν ανοδικές πιέσεις στους μισθούς. Ωστόσο, η ανησυχία αυτή είναι υπερβολική, καθώς η προσφορά εργασίας είναι μεγάλη, όπως φαίνεται τόσο από τον αριθμό των ανέργων όσο και από τον υψηλό αριθμό των μερικώς απασχολουμένων, ακόμη και ειδικευμένων, που θα ήθελαν να εργάζονται περισσότερες ώρες, επισημαίνεται στην έκθεση.

Θα συνεχιστεί η πτώση στις τιμές των ακινήτων

Οι πτωτικές τάσεις στις τιμές των κατοικιών είναι πιθανόν να συνεχιστούν και τα επόμενα τρίμηνα, αλλά με σχετικά πιο συγκρατημένους ρυθμούς, καθώς οι υψηλοί ρυθμοί μείωσης των τιμών που είχαν καταγραφεί το 2012 και το πρώτο εξάμηνο του 2013 έδειξαν να αμβλύνονται το β' εξάμηνο πέρυσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Ειδικότερα, όπως σημειώνεται στην έκθεση, στην αγορά των κατοικιών η μείωση των τιμών συνεχίστηκε με υψηλούς ρυθμούς από το 2011 και μετά. Στοιχεία που συλλέγονται από τα πιστωτικά ιδρύματα δείχνουν ότι οι τιμές των διαμερισμάτων υποχώρησαν σωρευτικά από το 2008 (μέσο επίπεδο) έως το τελευταίο τρίμηνο του 2013 κατά 33,4%. Τα στοιχεία που συγκεντρώνονται από τα κτηματομεσιτικά γραφεία δείχνουν ακόμη μεγαλύτερη μείωση.

Σύμφωνα με την έκθεση της ΤτΕ, η υποχώρηση των τιμών ήταν εντονότερη στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα: -35,8% και Θεσσαλονίκη: -37,1%) έναντι των άλλων μεγάλων πόλεων (-30,9%) και των λοιπών περιοχών (-29,4%), καθώς και για τα μεγαλύτερου εμβαδού ακίνητα στις σχετικά ακριβότερες περιοχές της χώρας.

Κατά την περίοδο της κρίσης καταγράφεται στροφή του αγοραστικού ενδιαφέροντος των νοικοκυριών προς παλαιότερα ακίνητα, μικρότερου εμβαδού και χαμηλότερης αξίας, σε μεσαίου κόστους περιοχές. Σημειώνεται επίσης αύξηση του ποσοστού των συναλλαγών με μετρητά και του μεριδίου των μετρητών στη συνολική χρηματοδότηση της απόκτησης ακινήτων.

Ο κλάδος των επαγγελματικών ακινήτων εμφανίζει επίσης δραματική συρρίκνωση τα τελευταία έτη, με σημαντικές πιέσεις για επαναδιαπραγμάτευση και μείωση των ενοικίων, ιδίως σε συνοικιακά εμπορικά ακίνητα, σε αποθηκευτικούς χώρους και σε λιγότερο πλεονεκτικά κτίρια γραφείων. Τόσο οι μισθωτικές όσο και οι αγοραίες αξίες συρρικνώθηκαν περαιτέρω το 2013, με μέσο ετήσιο ρυθμό -16,3% και -16,9% αντίστοιχα (στοιχεία από την έρευνα κτηματομεσιτικών γραφείων).

Αμυδρά σημάδια σταθεροποίησης καταγράφονται στην αγορά των καταστημάτων, η οποία έχει υποστεί και τις μεγαλύτερες πιέσεις από την αρχή της τρέχουσας κρίσης.

Η ενίσχυση της ζήτησης και του επενδυτικού ενδιαφέροντος για την ελληνική αγορά ακινήτων προϋποθέτει ωστόσο και μια σειρά παρεμβάσεων για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και της πολυπλοκότητας του υφιστάμενου πολεοδομικού θεσμικού πλαισίου, σημειώνεται στην έκθεση.

Σημάδια σταθεροποίησης στα «κόκκινα» δάνεια

Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο εννεάμηνο του 2013 παρουσίασαν σημάδια βελτίωσης. Η ύφεση αλλά και η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης οδήγησαν σε επιδείνωση της χρηματοοικονομικής κατάστασης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, επισημαίνεται στην έκθεση.

Κατά συνέπεια, ο πιστωτικός κίνδυνος αυξήθηκε, ενώ ο λόγος των δανείων σε καθυστέρηση προς το σύνολο των δανείων εξαπλασιάστηκε μέσα σε μία πενταετία (Σεπτέμβριος 2013: 31,2%, ∆εκέμβριος 2008: 5,1%).

Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, ο ρυθμός σχηματισμού δανείων σε καθυστέρηση ήταν συγκρατημένος μέχρι το 2010, αλλά αυξήθηκε σημαντικά το 2011 και το 2012. Όπως και τα προηγούμενα έτη, στο τέλος Σεπτεμβρίου 2013, το υψηλότερο ποσοστό δανείων σε καθυστέρηση παρατηρήθηκε στα καταναλωτικά δάνεια (45,8%), δεδομένου ότι συνήθως δεν καλύπονται από εξασφαλίσεις.

Τα στεγαστικά δάνεια εμφάνισαν χαμηλότερο ποσοστό καθυστερήσεων (Σεπτέμβριος 2013: 25,8%), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα επιχειρηματικά δάνεια ήταν 31,2%.

Μείωση 4% των δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Aκόμη λιγότερα δάνεια χορήγησαν οι τράπεζες σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά με την έλευση του νέου χρόνου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, οι χορηγήσεις σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά μειώθηκαν κατά 4% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι, με αποτέλεσμα το συνολικό χρέος του ιδιωτικού τομέα προς τις τράπεζες να υποχωρήσει στα 217,6 δισ. ευρώ από 225,5 δισ. ευρώ που ήταν τον Ιανουάριο του 2013.

Η καθαρή ροή της χρηματοδότησης τον Ιανουάριο του 2014 παρέμεινε αρνητική και διαμορφώθηκε στα 576 εκατ. ευρώ.

Τα δάνεια στα νοικοκυριά μειώθηκαν κατά 3,4% με αποτέλεσμα το συνολικό χρέος τους σε καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια να υποχωρήσει στα 100,4 δισ. ευρώ.

Πιο αναλυτικά, τα στεγαστικά μειώθηκαν στα 70,8 δισ. ευρώ (μείωση κατά 3,3%) ενώ η μείωση στα καταναλωτικά έφθασε το 3,7%.

Μειώθηκαν οι καταθέσεις τον Ιανουάριο

Μειώθηκαν κατά 1,3%, τον Ιανουάριο, οι καταθέσεις που διατηρούν στις τράπεζες επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το απόθεμα των καταθέσεων υποχώρησε στα 161 δισ. ευρώ από 163,2 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος του 2013.

Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2013 η εικόνα δείχνει σταθεροποίηση, καθώς οι καταθέσεις τότε είχαν διαμορφωθεί στα 160,9 δισ. ευρώ. Η εκροή, τον Ιανουάριο, αποδίδεται στις αυξημένες φορολογικές υποχρεώσεις που αντιμετωπίζουν τον μήνα αυτόν επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο