Μέτρα 4 δισ. στο προσχέδιο του προϋπολογισμού - Ύφεση 1,3% και αύξηση της ανεργίας για το 2016

Μέτρα 4 δισ. στο προσχέδιο του προϋπολογισμού - Ύφεση 1,3% και αύξηση της ανεργίας για το 2016

Ύφεση 2,3% για το 2015 και 1,3% για το 2016, με παράλληλη αύξηση της ανεργίας, προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2016, το οποίο ενσωματώνει μέτρα 4 δισ. ευρώ τα οποία θα πλήξουν φορολογούμενους, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2016

Σύμφωνα με το προσχέδιο, η ιδιωτική κατανάλωση θα παγώσει και το επόμενο έτος, καταγράφοντας πτώση 2,4% από 1,6%. Το 2016 θα είναι η πρώτη φορά που σύμφωνα με το προσχέδιο που η Ελλάδα θα ξεφύγει από τις συνθήκες αποπληθωρισμού, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να ενισχύεται κατά 1,1% το επόμενο έτος.

Το αρνητικό στοιχείο για τα ελληνικά νοικοκυριά είναι πως θα ενισχυθεί η ανεργία και θα φτάσει το 25,8% το 2015, από 25,4%. Το ΑΕΠ για το 2015 προβλέπεται πως θα συρρικνωθεί στα 174 δισ. ευρώ από 184 δισ. ευρώ που ήταν η αρχική πρόβλεψη, επιβεβαιώνοντας το, ενώ οι συνολικοί φόροι δεν θα ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ και θα διαμορφωθούν στα 49,5 δισ. ευρώ. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα διαμορφωθεί στα 6,75 δισ. ευρώ για το 2016, από 6,4 δισ. ευρώ το 2015.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, το πραγματικό ΑΕΠ το 2015 αναμένεται να μειωθεί κατά 2,3%.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εξέλιξη αυτή αναμένεται να συμβάλει η πτώση στην ιδιωτική και τη δημόσια κατανάλωση (-1,6% και -1,2% αντίστοιχα), η σημαντική μείωση στην επενδυτική δραστηριότητα (-16,5%) καθώς και η θετική συμβολή του εξωτερικού ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών (0,7%) λόγω της μεγαλύτερης πτώσης των εισαγωγών (-3,6%) σε σχέση με τις εξαγωγές (-1,5%). 

Σύμφωνα με την εισήγηση του υπουργού Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, η απασχόληση αναμένεται να περιοριστεί κατά 1,6% φέτος και 1% το 2016 και η ανεργία να αυξηθεί, από το 25,4% το 2015 στο 25,8% το 2016. 

Ωστόσο το ΥΠΟΙΚ προειδοποιεί ότι «προφανώς, οι εκτιμήσεις αυτές ίσως αναθεωρηθούν με τη δημοσιοποίηση περισσότερων στοιχείων για το 2015, τα οποία θα επιτρέψουν τη διαμόρφωση μιας καλύτερης εικόνας για τις επιπτώσεις των κεφαλαιακών ελέγχων και των δημοσιονομικών μέτρων στην πραγματική οικονομία».

Το 2016 η ύφεση στην ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχιστεί (-1,3%) λόγω της μεταφερόμενης επίδρασης από την ύφεση του 2015.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, φέτος όπως προβλέπει το τρίτο μνημόνιο, αναμένεται να επιτευχθεί πρωτογενές έλλειμμα 0,24% του ΑΕΠ ενώ το 2016 αναμένεται πρωτογενές πλεόνασμα 0,52% του ΑΕΠ.

Όπως επισημαίνει στην εισηγητική του έκθεση ο κ. Τσκαλώτος, «η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία και η άρση των περιορισμών μπορεί να επιτρέψει την επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης από το τρίτο τρίμηνο του 2016. Αντίστοιχη με την ηπιότερη ύφεση, σε σχέση με το 2015, προβλέπεται να είναι η εξέλιξη των βασικών προσδιοριστικών μεγεθών του ΑΕΠ. Ειδικότερα, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να συρρικνωθεί την περίοδο 2016 κατά 2,4%. Η δημόσια κατανάλωση εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει μείωση 2,1%, δεδομένης της ανάγκης για περαιτέρω εξοικονόμηση δημοσίων δαπανών. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αναμένεται να παρουσιάσει άνοδο κατά 4,5%, λόγω της αύξησης της πιστωτικής ρευστότητας στην οικονομία και της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών επενδυτικών πόρων».

Επιπλέον, όπως αναφέρεται, η επιβράδυνση των εξαγωγών και εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών που προβλέπεται βραχυπρόθεσμα (κυρίως λόγω των πρόσφατων ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων) αναμένεται να αποκατασταθεί βαθμιαία. Η συμβολή του εξωτερικού ισοζυγίου στην αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται θετική το 2016, στις +0,31 εκατοστιαίες μονάδες. Η πτωτική τάση των τιμών αναμένεται να αναστραφεί από το 2016, ενώ ο δείκτης ανεργίας σε εθνικολογιστική βάση εκτιμάται ότι θα σημειώσει βραχυπρόθεσμη επιδείνωση.

«Καθοριστικό ρόλο για τις εξελίξεις το 2016 θα διαδραματίσουν οι στόχοι για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, και την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, καθώς αποτελούν τα κρίσιμα βήματα για τη σταδιακή αποκατάσταση της τραπεζικής πίστης, την ενίσχυση της ρευστότητας στην οικονομία και την σταθερότητα του οικονομικού περιβάλλοντος. Η επίτευξη των στόχων αυτών αναμένεται να βοηθήσει στην επαναφορά της οικονομίας σε πορεία ανάκαμψης μεσοπρόθεσμα, μέσω της ώθησης των επενδύσεων και της αναζωογόνησης της εγχώριας ζήτησης», υπογραμμίζει ο υπουργός Οικονομικών στην εισήγησή του.  

Ο «λογαριασμός» του Μνημονίου 

Μέτρα ύψους 4,346 δισ. ευρώ ενσωματώνει ο προϋπολογισμός του 2016. Το υπουργείο Οικονομικών αποτυπώνει κοστολογημένα ένα προς ένα τα μέτρα τα οποία θα αποδώσουν του χρόνου στα δημόσια ταμεία επιπλέον έσοδα 2,494 δισ. ευρώ. Μαζί με αυτά, έρχονται και παρεμβάσεις και στο σκέλος των δαπανών, οι οποίες θα αποδώσουν επιπλέον εξοικονομήσεις 1,851 δισ. ευρώ ανεβάζοντας τον συνολικό λογαριασμό στα 4,346 δισ. ευρώ, ώστε το πρωτογενές έλλειμμα 0,24% του ΑΕΠ φέτος να μετουσιωθεί σε πρωτογενές πλεόνασμα 0,52% του ΑΕΠ το 2016.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν κατά:

*1,417 δισ. ευρώ από τις αλλαγές στον ΦΠΑ

*200 εκατ. ευρώ από την αύξηση του συντελεστή φόρου για τα ενοίκια

*301 εκατ. ευρώ από την αύξηση της εισφοράς αλληλεγγύης

*361 εκατ. ευρώ από την αύξηση των συντελεστών στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων

*63,6 εκατ. ευρώ από την αύξηση των συντελεστών στο φόρο ασφαλίστρων

*10,5 εκατ. ευρώ από τις αλλαγές στο νόμο για τις εκατό δόσεις

*80,5 εκατ. ευρώ από την αύξηση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες

*15 εκατ. ευρώ από την αύξηση της προκαταβολής φόρου για τους αγρότες

*28,6 εκατ. ευρώ από την κατάργηση της έκπτωσης φόρου 2% στην εφάπαξ εξόφληση φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων

*40,9 εκατ. ευρώ από την αύξηση της συμμόρφωσης για τεχνικό έλεγχο των οχημάτων (ΚΤΕΟ)

*13 εκατ. ευρώ από την κατάργηση της επιστροφής φόρου στο αγροτικό ντήζελ

*8,6 εκατ. ευρώ από το φόρο στις τηλεοπτικές διαφημίσεις

*226,8 εκατ. ευρώ από την επέκταση της συμμετοχής του ελληνικού δημοσίου στο 30% των κερδών του ΟΠΑΠ 

Όσον αφορά στις δαπάνες, έρχεται μαχαίρι με στόχο εξοικονομήσεις:

*1.268,6 δισ. ευρώ από τις αλλαγές στις συντάξεις, εισφορές και λοιπές παροχές κοινωνικής ασφάλιση. Επιμέρους, η ασφαλιστική μεταρρύθμιση στο δημόσιο θα οδηγήσει σε μείωση των δαπανών συντάξεων δημοσίου κατά 258,1 εκατ. ευρώ.

*21,4 εκατ. ευρώ από μισθολογικές παρεμβάσεις και μη μισθολογικές παροχές

*105 εκατ. ευρώ για τα κοινωνικά επιδόματα . Το ποσό αυτό αφορά την περικοπή του επιδόματος θέρμανσης

*400 εκατ. ευρώ από περικοπές στις δαπάνες του υπουργείου Εθνικής Άμυνας

*22 εκατ. ευρώ από το κονδύλι της νοσοκομειακής περίθαλψης.

Έσοδα και δαπάνες

Όπως προκύπτει από το προσχέδιο του προϋπολογισμού, τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού, σε ταμειακή βάση, προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 49.462 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 0,8% περίπου, έναντι των εκτιμήσεων του 2015.

Η αύξηση αυτή, οφείλεται τόσο στην αναμενόμενη βελτίωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, όσο και στα μέτρα που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της νέας Σύμβασης Οικονομικής Συμφωνίας.

Ειδικότερα:

• Οι άμεσοι φόροι προβλέπεται να ανέλθουν στο ποσό των 19.926 εκατ. ευρώ. Στα έσοδα αυτά περιλαμβάνεται και ποσό ύψους 957 εκατ. ευρώ περίπου, λόγω της είσπραξης, τους πρώτους μήνες του 2016 των δύο δόσεων του ΕΝΦΙΑ του έτους 2015. Ωστόσο, το ποσό αυτό, σε δημοσιονομική βάση, θα υπολογισθεί στο έτος 2015,

• Οι έμμεσοι φόροι, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο ποσό των 24.874 εκατ. ευρώ και,

• Τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις προβλέπονται στα 2 δισ. ευρώ περίπου. Το σημαντικό μέρος των εσόδων αυτών θα προέλθει από την παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης, λειτουργίας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα μη τακτικά έσοδα στο 2016, είναι μειωμένα σε σχέση με αυτά του 2015, λόγω της μειωμένης πρόβλεψης για είσπραξη εσόδων από το πρόγραμμα ενίσχυσης της ρευστότητας από τη χρηματοπιστωτική κρίση, καθώς και των εσόδων από ANFAs και SMPs.

Από την άλλη πλευρά, οι συνολικές δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 48.935 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 355 εκατ. ευρώ έναντι της εκτίμησης για το έτος 2015. Οι πρωτογενείς δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 41.735 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 214 εκατ. ευρώ έναντι της εκτίμησης για το έτος 2015. 

Οι δαπάνες για μισθούς, συντάξεις εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν σε 18.555 εκατ. ευρώ, στις οποίες, μεταξύ άλλων, έχουν ληφθεί υπόψη και οι επιπτώσεις από:

• Την αναμόρφωση του ενιαίου μισθολογίου,
• Τη μείωση των εκτιμώμενων αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης,
• Τη διαφορά αποδοχών σε ετήσια βάση από την επαναφορά υπαλλήλων που είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα ή είχαν απολυθεί.

ΥΠΟΙΚ: Θα βγούμε από την κρίση και θα προστατεύσουμε τους αδύναμους

«Το προσχέδιο του προϋπολογισμού αποτυπώνει τις κυβερνητικές προτεραιότητες για κοινωνική δικαιοσύνη και δημοσιονομική υπευθυνότητα», αναφέρει το υπουργείο Οικονομικών σε ανακοίνωσή του.

Το ΥΠΟΙΚ τονίζει ότι «έγινε προσπάθεια να εξαντληθεί κάθε περιθώριο στήριξης των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών που έχουν πληγεί από την κρίση, εξασφαλίζοντας ωστόσο τη δημοσιονομική σταθερότητα» και προσθέτει:

Η δημοσιονομική στρατηγική το 2015 βασίστηκε στην υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών αλλαγών, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της Προγραμματικής Συμφωνίας. Μεταξύ των μεταρρυθμίσεων αυτών περιελήφθησαν από το β΄ εξάμηνο του 2015 παρεμβάσεις στη φορολογική πολιτική και στην κοινωνική ασφάλιση.

Παράλληλα, ενισχύθηκε η κοινωνική πρόνοια του Κράτους με οικονομική ενίσχυση για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ανθρωπιστικής κρίσης, καθώς και η χορήγηση του ΕΚΑΣ.

Το 2016 ο Προϋπολογισμός της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 894 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 0,5% του ΑΕΠ. Το αποτέλεσμα αυτό είναι συμβατό με την προγραμματική συμφωνία με τους εταίρους, όπως προβλέπεται στο νομοθετικό πλαίσιο (ν. 4336/15) που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων.

Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, στον Προϋπολογισμό του 2016 περιλαμβάνονται παρεμβάσεις με κυριότερες αυτές στη φορολογική πολιτική και στην κοινωνική ασφάλιση. Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις στη φορολογική πολιτική αφορούν κυρίως:

- στην αναμόρφωση του κώδικα ΦΠΑ,

- στην αναμόρφωση των συντελεστών της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης,

- στην αύξηση των συντελεστών στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων,

- στην αύξηση προκαταβολής του φόρου εισοδήματος στους ελεύθερους επαγγελματίες,

- στην αύξηση συντελεστών φορολόγησης εισοδήματος από ενοίκια και

- στην επέκταση της συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου στο 30% των κερδών του ΟΠΑΠ από παιχνιδομηχανές.

Οι παρεμβάσεις στην κοινωνική ασφάλιση αφορούν κυρίως:

- στην εξοικονόμηση από την ασφαλιστική μεταρρύθμιση στο Δημόσιο και στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης,

- στις εισφορές και λοιπές παροχές στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης μέσω της επιβολής και αύξησης της εισφοράς για την υγειονομική περίθαλψη των συνταξιούχων και

- στην προσαρμογή του συντελεστή για την παροχή εφάπαξ.

Τα παραπάνω μεγέθη αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση. Σε αυτά τα στενά πλαίσια καταφέραμε να εξασφαλίσουμε πρόσθετους πόρους για την κοινωνική προστασία και την οικονομική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα:

- Αυξήθηκε το ανώτατο όριο δαπανών των νοσοκομείων κατά περίπου 150 εκ. ευρώ για το 2015 (σε σχέση με τον περσινό προϋπολογισμό) και το νέο αυτό αυξημένο όριο θα διατηρηθεί για το 2016 και τα επόμενα χρόνια.

- Προβλέφθηκαν δαπάνες για την ανακούφιση των οικονομικά ασθενέστερων (περίπου 100 εκ.) που θα χρηματοδοτήσουν δράσεις για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.

- Τέλος, προβλέπονται αυξημένες οι δαπάνες του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 50 εκ. ευρώ για την ενίσχυση της απασχόλησης και της ανάπτυξης.

«Είμαστε βέβαιοι ότι θα αντιμετωπίσουμε με επιτυχία τη δύσκολη πρόκληση εξόδου από την κρίση και θα προστατεύσουμε, ως οφείλουμε, τους συμπολίτες μας που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη», καταλήγει το υπουργείο Οικονομικών. 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο