Ευλογία ή κατάρα: Οι συνέπειες της προσφυγικής κρίσης στις ευρωπαϊκές οικονομίες

Ευλογία ή κατάρα: Οι συνέπειες της προσφυγικής κρίσης στις ευρωπαϊκές οικονομίες

Την ώρα που η Ευρώπη παλεύει πολιτικά και κυρίως ανθρωπιστικά να σηκώσει το βαρύ φορτίο της προσφυγικής κρίσης -χωρίς σημαντική επιτυχία μέχρι στιγμής- πολύς λόγος γίνεται για τον αντίκτυπο που θα έχει στην οικονομία της Ευρωζώνης και των  κρατών-μελών.

«Ευλογία ή κατάρα;» είναι το ερώτημα που βασανίζει οικονομικούς οργανισμούς και αναλυτές, με αρκετές εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για θετική πλευρά της κρίσης.

Η Κομισιόν, στην έκθεση οικονομικών προβλέψεων που παρουσίασε την Πέμπτη, προέβλεψε ότι τρία εκατομμύρια πρόσφυγες θα έρθουν στην Ευρώπη έως το 2017, με τον Επίτροπο Οικονομίας, Πιέρ Μοσκοβισί να αναφέρει ότι η ροή αυτή θα έχει «μία συνέπεια για την οικονομική ανάπτυξη, η οποία θα είναι μικρή, αλλά θετική για την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της». Συγκεκριμένα έκανε λόγο για αύξηση του ΑΕΠ από 0,2% έως 0,3% μέχρι το 2017, με την εκτίμηση να λαμβάνει υπ΄όψιν τις επιπλέον δημόσιες δαπάνες, καθώς και τη συνεισφορά επιπλέον εργατικού δυναμικού στην αγορά εργασίας. 

Είναι ενδεικτικές οι εκτιμήσεις για επιμέρους κλάδους που ενδέχεται να αναζωογονηθούν από την πρωτοφανή αυτή κρίση, που πλήττει τη Γηραιά Ήπειρο. Η εισροή προσφύγων στη Γερμανία ίσως αυξήσει κατά 810 εκατ. τσιγάρα την ετήσια κατανάλωση προϊόντων καπνού φέτος, δίνοντας ώθηση σε μια αγορά που έχει συρρικνωθεί τα τελευταία 10 χρόνια Η πρόσθετη κατανάλωση τσιγάρων ισοδυναμεί με αύξηση 1% στην μεγαλύτερη αγορά καπνού της Ευρώπης, σύμφωνα με προβλέψεις αναλυτών στο Bloomberg.

Ως οικονομική «ευκαιρία» βλέπει τη μαζική άφιξη προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Μιλώντας στην πρόσφατη σύνοδο ΔΝΤ-Παγκόσμιας Τράπεζας στη Λίμα του Περού, ο επικεφαλής οικονομολόγος του Ταμείου, Μορίς Όμπστφελντ ανέφερε, μεταξύ άλλων ότι «η διαχείριση αυτής της ροής των προσφύγων θα επιβαρύνει χωρίς καμία αμφιβολία τους προϋπολογισμούς σε ορισμένα κράτη. Σε κάθε χώρα, η ενσωμάτωση αυτών των ανθρώπων στην αγορά εργασίας συνιστά μια πρόκληση». Ωστόσο, υπογράμμισε ότι «θα πάρει χρόνο, όμως, σε τελική ανάλυση, αυτό θα είναι θετικό για την ανάπτυξη στην Ευρώπη».

Την ίδια ημέρα, με την δημοσιοποίηση των προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήρθαν στο φως της δημοσιότητας και οι εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) οι οποίες εστιάζουν στις συνέπειες που αρχίζουν να έχουν οι προσφυγικές ροές στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στις εμπλεκόμενες χώρες. «Αυτή η μαζική εισροή έχει δυσκολέψει τις δημόσιες υπηρεσίες, τα δημόσια οικονομικά και τις αγορές εργασίας» αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση που αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για την Ελλάδα, την Κροατία, τη Σλοβενία και την Ουγγαρία, που δέχονται τις μεγαλύτερες ροές προσφύγων. Σημειώνεται ότι η έκθεση υπογράμμισε το βαρύ οικονομικό χτύπημα που θα δεχθεί η Τουρκία εξαιτίας της φιλοξενίας Σύρων.

Οι παραπάνω συνέπειες είναι πολύ πιθανό να αλλάξουν το σκηνικό σχετικά με την αυστηρότητα των Βρυξελλών σχετικά με την τήρηση των προϋπολογισμών στα άμεσα εμπλεκόμενα κράτη. Η Κομισιόν, διά στόματος Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ και Πιέρ Μοσκοβισί, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης του Συμφώνου Σταθερότητας, γεγονός που επιδιώκει να εκμεταλλευθεί η Ελλάδα, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση με τους δανειστές και σηκώνει ένα πολύ μεγάλο φορτίο στο προσφυγικό.

Aσφαλής απάντηση για το εάν η προσφυγική κρίση θα κλονίσει ή βοηθήσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες δεν μπορεί να δοθεί αυτή τη στιγμή. Έκθεση του ΟΟΣΑ το Μάιο του 2014 τόνιζε ότι οι μετανάστες συνεισφέρουν σημαντικά στην αγορά εργασίας, ενώ δίνουν περισσότερα σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές από όσα λαμβάνουν ατομικά. Σημείωνε, ωστόσο, ότι η μετανάστευση μπορεί να δίνει ώθηση σε μία οικονομία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις.

«Αναμφίβολα όπου αυξάνεται η μετανάστευση, αυξάνεται το εργατικό δυναμικό, ενώ αναμένεται και μεγαλύτερο ΑΕΠ (...) Παρ' όλα αυτά η κατάσταση είναι λιγότερο σαφής όταν γίνεται αναφορά σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ» ανέφερε χαρακτηριστικά η έκθεση του Οργανισμού

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο