Εμφύλιος στους θεσμούς για το χρέος - Ο ρόλος του ΔΝΤ

Εμφύλιος στους θεσμούς για το χρέος - Ο ρόλος του ΔΝΤ

Οι διαπραγματεύσεις για το ελληνικό χρέος ξεκίνησαν «σε έναν περιορισμένο τεχνικό κύκλο» στους θεσμούς, χωρίς τη συμμετοχή των χωρών της ευρωζώνης ή του ΔΝΤ αλλά και της Ελλάδας, μεταδίδει το πρακτορείο MNI, που επικαλείται σχετικά έγγραφα.

Σύμφωνα με το Euro2day, που αναδεικνύει το σχετικό δημοσίευμα, τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η Κομισιόν δεν στηρίζει πλήρως τις προτάσεις που έχει διατυπώσει ο ESM τον Αύγουστο, και ότι η Επιτροπή επεξεργάζεται τη δική της, χωριστή πρόταση.

Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα η ελληνική κυβέρνηση θα εμπλακεί στις διαπραγματεύσεις μόνο στα τελικά τους στάδια, όταν και τα σχέδια αυτά θα κατατεθούν και θα συζητηθούν στο Eurogroup. Σε κάθε περίπτωση, αυτό τοποθετείται για μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης.

Βάσει του εγγράφου, το οποίο χρονολογείται από τον Αύγουστο και χθες είδε το φως της δημοσιότητας «ο ESM έχει καταθέσει κάποιες πρώτες προτάσεις, με βάση μια διπλή στρατηγική: Να επεκτείνει τη μέση ωρίμανση των δανείων του EFSF κατά 5 χρόνια και να περιορίσει τα ποσά που πληρώνει η Ελλάδα ανά έτος μέσω:

  • Καθυστέρησης των πληρωμών τόκων πέραν του 2022 (όταν και θα έπρεπε να αρχίσουν να καταβάλλονται) αλλά μόνο εν μέρει, ώστε να υπάρχει συγκεκριμένο όριο στα κεφάλαια που αποπληρώνει η Ελλάδα ετησίως.
  • Της διασφάλισης ανώτατου ετήσιου ορίου αποπληρωμής ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, ώστε να μην επιβαρύνονται υπερβολικά τα ελληνικά δημόσια οικονομικά.

Η Κομισιόν όμως, διαπιστώνει κάποια ρίσκα στις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Βάσει του εγγράφου που επικαλείται το MNI, «το μεγαλύτερο ρίσκο σε αυτή την προσέγγιση είναι ότι όλα τα μέτρα θα δοθούν εμπροσθοβαρώς, καθώς κανένα μέτρο δεν μπορεί να αρθεί αργότερα, χωρίς να υπονομεύσει τη σταθερότητα και την αξιοπιστία στις αγορές. Για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες των χωρών-μελών για την αντιμετώπιση του προβλήματος άπαξ, θα μπορούσε να συμφωνηθεί μια σταδιακή διαχείριση: πρώτα η αλλαγή στα επιτόκια και τις ωριμάνσεις και μετά, αφού υπάρξει περαιτέρω πρόοδος από την Ελλαδα, να δοθεί η επιλογή σύνδεσης με το ΑΕΠ». Πάντως, κατά την Κομισιόν, μία τέτοια πρόταση δεν θα παράσχει εμπιστοσύνη στις αγορές άμεσα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Η Κομισιόν εξετάζει αλλά δεν έχει ακόμα «μοιραστεί» μια ανάλογη λύση, που ελπίζει ότι μπορεί να καλύψει τη διαφορά μεταξύ της ακαμψίας του ΔΝΤ και των προσδοκιών της Ελλάδας, συνεχίζει το δημοσίευμα.

«Οι πληρωμές χρέους μπορούν να συνδεθούν με την ανάπτυξη και τη δημοσιονομική επίδοση, για παράδειγμα, η φτωχή οικονομική επίδοση θα μπορεί να σημάνει ότι ένα κομμάτι του χρέους θα μετακινείται για το τέλος του δανείου. Αλλά σε καμία χρονιά η Ελλάδα δεν θα πληρώσει πάνω από το 15% του ΑΕΠ, επιτρέποντας τις επενδύσεις», αναφέρει το κείμενο.

«Αυτό θα γίνεται σε διαρκή βάση για τη διάρκεια ζωής του δανείου. Για να δουλέψει, θα πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί που θα μετριάσουν τον ηθικό κίνδυνο και την κακή πολιτική συμπεριφορά μετά το τέλος του προγράμματος (2018)».

Πηγή της ευρωζώνης υποστήριξε ότι «μια τέτοια λύση αντιμετωπίζει διάφορα θέματα μια και καλή, θα ελαττώσει το βάρος χρέους βραχυπρόθεσμα και θα σταθεροποιήσει τις προσδοκίες της αγοράς σε περίπτωση που η ανάπτυξη δεν επιτευχθεί και θα θέσει μακροπρόθεσμα τις βάσεις για ισχυρή και βιώσιμη εφαρμογή πολιτικής στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα θα μετριάσει τις άμεσες εκ των προτέρων αντιδράσεις από χώρες-μέλη».

Σύμφωνα με το MNI, η οπτική της Κομισιόν μπορεί να στηριχθεί σε δύο κρίσιμα στοιχεία: μία προκαταβολική αναδιαμόρφωσή του (re-profiling), που θα εξασφαλίσει ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες θα παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ για όλα τα χρόνια και θα περιλαμβάνει ένα μηχανισμό που θα εξασφαλίσει επιπλέον αναδιαμόρφωση χρέους στο μέλλον, σε περίπτωση αρνητικών εξελίξεων πέρα από τις δυνατότητες της κυβέρνησης, αν για παράδειγμα, το ΑΕΠ είναι εξαιρετικά χαμηλό για μια χρονική περίοδο.

Ένα επιπλέον θέμα που θα συζητηθεί, σύμφωνα με το έγγραφο της Κομισιόν, είναι αν θα αποκατασταθεί η διαθεσιμότητα των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα από τα προγράμματα SMP-ANFA που έχει η ΕΚΤ.

Αυτή η δυνατότητα ακυρώθηκε όταν έληξε το πρόγραμμα του EFSF αλλά θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάλυση χρέους, καθώς στην πράξη αποτελεί επιστροφή χρημάτων και όχι δάνεια που πρέπει να εξοφληθούν.

Ένα από τα έγγραφα που επικαλείται το ΜΝΙ, αναφέρεται και στη στάση του ΔΝΤ. Το κείμενο ωστόσο τονίζει ότι «το Ταμείο ακόμα χρησιμοποιεί πολύ συντηρητικές και ακόμα ακραίες υποθέσεις, υποδεικνύοντας ότι για τώρα η τεχνική συμβολή του εξακολουθεί να βασίζεται σε σκοπιμότητες τακτικής».

«Η προσέγγιση (του ΔΝΤ) δείχνει να επιδιώκει μέτρα αναδιάρθρωσης που: α) πρέπει να γίνουν προκαταβολικά και όχι σε δόσεις και β) θα περιλαμβάνουν υπερβολικά μεγάλες λήξεις τίτλων και γι' αυτό τα ομόλογα θα γίνουν de facto 'perpetuity bonds' (σ.σ. ομόλογα που δεν έχουν λήξη)», αναφέρεται.

Αν οι ακραίες υποθέσεις του ΔΝΤ χρησιμοποιηθούν, για να είναι βιώσιμο το χρέος, τα μέτρα αναδιάρθρωσης θα πρέπει να περιλαμβάνουν επεκτάσεις λήξεως έως και 30 χρόνια, κάτι που χώρες-μέλη δεν θα είναι έτοιμες να αποδεχτούν σε αυτή τη φάση», προσθέτει το έγγραφο.

Το έγγραφο συμπεραίνει πως «ως αποτέλεσμα, ορισμένοι αναρωτιούνται αν το ΔΝΤ θέλει να εμπλακεί σε συζητήσεις με τρόπο που θα έχουν νόημα μέχρι να γίνει ορατή η προοπτική κλεισίματος της πρώτης αξιολόγησης, κάποια στιγμή αρχές του 2016. Και αν, ακόμα και έτσι, θα είναι έτοιμοι να εμπλακούν δεδομένων των εσωτερικών διαφωνιών στο ΔΝΤ για το εάν θα πρέπει να συμμετέχουν σε ένα νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα».

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι ιδιωτικά Ευρωπαίοι αξιωματούχοι όχι μόνο έχουν ανησυχίες για τη σκληρή στάση του ΔΝΤ αλλά σημειώνουν ότι το Ταμείο μπορεί να επιμείνει σε μέτρα ρύθμισης χρέους που η ΕΕ δεν μπορεί να δεχτεί, αναγκάζοντας την Ευρώπη με αυτό τον τρόπο να αποφασίσει αν στην Ελλάδα θα συνεχίσει μόνο με ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα.

Τα επόμενα βήματα – Συζητήσεις χωρίς της συμμετοχή της Αθήνας

Λόγω της ανησυχίας για σύγκρουση μεταξύ ΕΕ και ΔΝΤ, ο «περιορισμένος κύκλος» που άρχισε τις συζητήσεις για το ελληνικό χρέος εκτίμησε ότι αυτό θα πρέπει να γίνει σταδιακά.

Το πρώτο βήμα τη συζήτησης, είναι να αρχίσει σε τεχνικό επίπεδο στο Εuropean Washington Group, το περίφημο club για την Ελλάδα. Στόχος είναι τεθούν επί τάπητος ορισμένες ιδέες και να υπάρξει ευρύτερη συναίνεση. Μόνο μετά από αυτό θα ανοίξει αργότερα η συζήτηση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και το ΔΝΤ.

«Μέρος της τεχνικής συζήτησης θα είναι η συμφωνία για τη νέα ανάλυση βιωσιμότητας χρέους (DSA) και η σύγκλιση για τις επιλογές του πακέτου αναδιάρθρωσης. Μετά οι συζητήσεις σε πολιτικό επίπεδο (υπουργοί) μπορούν να αρχίσουν σε περιορισμένο κύκλο χωρών-μελών, για να ανοίξουν τον δρόμο για μια άτυπη συζήτηση και ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα, όταν η πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος ολοκληρωθεί.

Επιπλέον το έγγραφο αναφέρει ότι «κανένα άνοιγμα δεν θα γίνει στην ελληνική πλευρά μέχρι να τελειώσει η πρώτη αξιολόγηση».

Υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ευρωζώνης που επικαλείται το ΜΝΙ, παρότι δεν σχολίασε τα έγγραφα, παραδέχτηκε πως «ο ρόλος του ΔΝΤ αποδεικνύεται πρόκληση» και αναγνώρισε ότι οι συζητήσεις για το θέμα γίνονται ως τώρα σε κλειστούς κύκλους και με βάση τις επιθυμίες του προέδρου του Eurogroup.

Οι επαφές με το ΔΝΤ εστίασαν στο DSA. Είναι δύσκολες συζητήσεις καθώς το ΔΝΤ εξακολουθεί να τηρεί αυστηρή και όχι δημιουργική στάση για μια σειρά παραμέτρους. Για παράδειγμα, κάνει πολύ αρνητικές παραδοχές για τα έσοδα ιδιωτικοποιήσεων, τα επιτόκια ή την ανάπτυξη, που εκ των πραγμάτων οδηγούν σε εκρηκτικές τροχιές τη σχέση του χρέους με το ΑΕΠ.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «η θέση του ΔΝΤ είναι εν μέρει τακτικισμός καθώς συντηρεί την πίεση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη να βρουν ένα μεγάλο πακέτο ελάφρυνσης χρέους, κάτι που με τη σειρά του διατηρεί την πίεση στην Αθήνα να λάβει επιπλέον δημοσιονομικά μέτρα».

Άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος σχολίασε ότι το «μια άγρια συζήτηση πρέπει να αναμένεται αναφορικά με το ελληνικό χρέος» και πρόσθεσε ότι δεν αποκλείει η συμφωνία να ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2016.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο