Ασφαλιστικό «ώρα μηδέν»: Τι αλλάζει για παλιούς και νέους συνταξιούχους

Ασφαλιστικό «ώρα μηδέν»: Τι αλλάζει για παλιούς και νέους συνταξιούχους

Οι νέοι συνταξιούχοι και τα αποθεματικά των επικουρικών ταμείων αναμένεται να σηκώσουν τα βάρη της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος, σύμφωνα με το σχέδιο της κυβέρνησης για τις αλλαγές στις συντάξεις που παρέδωσε ο υπουργός Εργασίας, Γιώργος Κατρούγκαλος, στους θεσμούς και αποκάλυψε πρώτο το newpost.gr.

Το σχέδιο νόμου της κυβέρνησης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων «μεταχρονολογημένες» μειώσεις ακόμη και στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις και σημαντικές περικοπές στις νέες, κυρίως αυτών που έχουν υψηλά εισοδήματα και πολλά έτη ασφάλισης.  Ακόμα, στην κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνονται αύξηση των εισφορών κατά 1 μονάδα για τους εργοδότες και 0,5 για τους εργαζόμενους, κατάργηση των ταμείων κύριας ασφάλισης, καθώς και η σύσταση ενός υπερ-ταμείου, του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, με τρεις αυτοτελείς κλάδους (κύριας ασφάλισης, εφάπαξ και λοιπών παροχών).

Διαβάστε ολόκληρο το σχέδιο της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό

Παράλληλα, η κυβέρνηση προτείνει ριζικές αλλαγές στο ύψος και τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών για αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι νέοι συνταξιούχοι θα δουν μειώσεις μεσοσταθμικά. Για μεσαία εισοδήματα της τάξης των 750 με 800 ευρώ οι περικοπές θα ανέλθουν στο 15%, ενώ για υψηλά εισοδήματα άνω των 2.000 ευρώ, οι μειώσεις θα φθάσουν και στο 30%.

Όσον αφορά τα ειδικά χαμηλά εισοδήματα, ο κ. Κατρούγκαλος επιμένει ότι μπορεί να υπάρξουν και μικρές αυξήσεις εισφορών. Ωστόσο, παραδέχεται ότι με την εν λόγω πρόταση, επιτυγχάνεται μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης έως το 2060.

Στα εφάπαξ προβλέπεται «τσεκούρι» κατά περίπου 10%, ενώ και για τις νέες επικουρικές συντάξεις το ποσοστό αναπλήρωσης υποχωρεί, για 40 έτη ασφάλισης στο 18%, όταν σήμερα κάποιος μπορούσε να λάβει επικουρική σύνταξη ακόμη και 40% - 50% της κύριας σύνταξής του, για 35 έτη ασφάλισης. 

Την ίδια ώρα, με το σχέδιο νόμου προκύπτει ζήτημα για τις αναπηρικές συντάξεις, καθώς όσον αφορά την εθνική σύνταξη, αυτή θα δίνεται ολόκληρη μόνο στην περίπτωση αναπηρίας άνω του 80%. Για μικρότερα ποσοστά θα δίνεται το 70% ή και το 50%.

«Κρυφές» μειώσεις

Εκτός από τον νέο υπολογισμό των συντάξεων και τους συντελεστές αναπλήρωσης που οδηγούν σε μειώσεις της τάξης του 15% για τους μελλοντικούς δικαιούχους, στην κυβερνητική πρόταση «κρύβονται» μειώσεις και στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις. 

Πιο αναλυτικά, όπως αναφέρεται, στο πλαίσιο του επανυπολογισμού των συντάξεων εφόσον το ποσό που καταβάλλεται είναι μεγαλύτερο από αυτό που θα προκύψει, μετά το πέρας του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, ήτοι τον Ιούλιο του 2018, θα αρχίσουν οι μειώσεις, μέχρι την τελική αντιστοίχιση με τις συντάξεις όσων θα συνταξιοδοτηθούν μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου.

Σημειώνεται πάντως πως ο υπουργός Εργασίας υποστηρίζει ότι η προσαρμογή αυτή δεν θα γίνει με τη μείωση των αποδοχών των υφιστάμενων σήμερα συνταξιούχων, αλλά με το πάγωμα των μισθολογικών αυξήσεων έως ότου η «προσωπική διαφορά» εκμηδενιστεί από τις αυξήσεις που θα λαμβάνουν οι «νέοι» συνταξιούχοι, αλλά δεν θα εισπράττουν οι «παλαιοί». 

Παροχές 

Μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης έως το 2060 και κατ’ επέκταση μείωση των νέων συντάξεων, μεσοσταθμικά κατά 15%, προβλέπει το σχέδιο νόμου.

Πιο συγκεκριμένα, για 40 χρόνια ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης της ανταποδοτικής και της Εθνικής Σύνταξης προσεγγίζει το 60% του συντάξιμου μισθού, όταν με τα σημερινά δεδομένα αγγίζει ή και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνά το 75%.

Έτσι, η κυβέρνηση επιλέγει να «προστατέψει» τους χαμηλόμισθους και τους ασφαλισμένους με λίγα έτη ασφάλισης, έναντι των καλύτερα αμοιβόμενων εργαζόμενων, που εκ των πραγμάτων εισφέρουν και περισσότερα στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. 

Αντιθέτως, το προτεινόμενο σχέδιο δημιουργεί αντικίνητρα ασφάλισης, καθώς όσα περισσότερα έτη ασφάλισης και κατά συνέπεια υψηλότερο μέσο εισόδημα έχει κανείς, τόσο μικρότερη σύνταξη θα λάβει (σε σχέση πάντα με αυτά που έχει πληρώσει).

Βάσει του σχεδίου νόμου, στον υπολογισμό των συντάξεων θα προσμετρώνται οι εισφορές ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου, ενώ προβλέπονται διαφορετικοί συντελεστές υπολογισμού της τελικής παροχής. Μάλιστα, οι συντελεστές διαφοροποιούνται από χρονική περίοδο σε χρονική περίοδο, με αποτέλεσμα να «πριμοδοτούνται» αυτοί με τα λιγότερα έτη ασφάλισης.

Για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών, λαμβάνονται υπόψη οι αποδοχές του ασφαλισμένου για κάθε ημερολογιακό έτος, πλην του τελευταίου έτους, προσαυξημένες κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

«Τσεκούρι» στις επικουρικές

Μεγάλες είναι οι μειώσεις και στις επικουρικές συντάξεις, με την με την εφαρμογή του «κανόνα βιωσιμότητας» που αντικαθιστά τη «ρήτρα μηδενικού ελλείμματος».

Για τους ασφαλισμένους του ΕΤΕΑ από το 2014 και μετά, η σύνταξη θα διαμορφώνεται σύμφωνα με τα δημογραφικά δεδομένα, ένα πλασματικό ποσοστό επιστροφής που θα εφαρμόζεται στις συνολικά καταβληθείσες εισφορές και το οποίο θα προκύπτει από την ποσοστιαία μεταβολή των συντάξιμων αποδοχών των ασφαλισμένων.

Για τους ασφαλισμένους μέχρι 31/12/2013, το ποσό της επικουρικής σύνταξης θα αποτελείται από το άθροισμα των τμημάτων

Α) το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στο χρόνο ασφάλισής τους έως 31/12/2014 υπολογίζεται με βάση ποσοστό αναπλήρωσης, το οποίο για κάθε χρόνο ασφάλισης αντιστοιχεί σε 0.45% υπολογιζόμενου επί των συντάξιμων αποδοχών εκάστου ασφαλισμένου, όπως αυτές υπολογίζονται και για την έκδοση της κύριας σύνταξης

Β) το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στο χρόνο ασφάλισής τους από 1/1/2015 και εφεξής υπολογίζεται σύμφωνα με τα ισχύοντα για τους ασφαλισμένους από το 2014 και μετά.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η επικουρική σύνταξη θα ανέρχεται πλέον, με 40 έτη ασφάλισης, στο 18% της κύριας σύνταξης, η οποία θα είναι επίσης μειωμένη.

Σημειώνεται ότι σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις, για 35 έτη ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης ανέρχεται έως και στο 40%-50%, ενώ σίγουρα φθάνει το 20%. Και στην περίπτωση των ήδη καταβαλλόμενων επικουρικών, αφήνεται ανοικτό το ενδεχόμενο μείωσης, μετά το 2018. Τέλος, σημαντικές είναι και οι μειώσεις στα εφάπαξ, κοντά στο 10%.

Αυξάνονται οι εισφορές για αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες

Το σχέδιο προβλέπει σημαντικές επιβαρύνσεις για εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενων.

Στην κυβερνητική πρόταση δεν περιλαμβάνεται αύξηση των εισφορών για την κύρια ασφάλιση. Αυτές παραμένουν στο 20%, επί των πάσης φύσεως αποδοχών των εργαζομένων και κατανέμεται κατά 6,67% σε βάρος των ασφαλισμένων και κατά 13,33% σε βάρος των εργοδοτών.

Μεγάλοι χαμένοι θεωρούνται οι αγρότες, για τους οποίους προβλέπεται ανεξαρτήτως του χρόνου υπαγωγής στην κοινωνική ασφάλιση, από 1/1/2017 η καταβολή εισφοράς στον κλάδο κύριας σύνταξης επί του εισοδήματός τους, όπως αυτό καθορίζεται με βάση το καθαρό φορολογητέο εισόδημα από την ασκούμενη αγροτική δραστηριότητα κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Σταδιακά, έως το 2019 το συνολικό ποσοστό αυξάνεται από 7% σήμερα, σε 20%. Αναλυτικά, έως 31.12.2016 το ύψος του ποσοστού υπολογισμού ασφαλίστρου κλάδου σύνταξης αυξάνεται κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες και διαμορφώνεται σε ποσοστό 10%. Κατά το έτος 2017 το ποσοστό επί του φορολογητέου εισοδήματος διαμορφώνεται σε 14%, από 1/1/2018 αυξάνεται σε 17% και από 1.1.2019 διαμορφώνεται στο τελικό 20%. Κατώτατο ασφαλιστέο εισόδημα για τους αγρότες, ορίζονται τα 468 ευρώ το μήνα.

Στην περίπτωση των ελεύθερων επαγγελματιών του ΕΤΑΑ και του ΟΑΕΕ, από 1/1/2017 προβλέπεται μηνιαία ασφαλιστική εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, ύψους 20% επί του μηνιαίου εισοδήματός τους, όπως αυτό καθορίζεται είτε με βάση το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα, από την ασκούμενη δραστηριότητά τους κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, είτε με βάση την καθαρή αξία των παρεχόμενων μηνιαίως ή σε άλλη τακτική χρονική βάση, υπηρεσιών του τρέχοντος έτους για το οποίο εκδίδονται δελτία παροχής υπηρεσιών, τιμολόγια ή αποδείξεις επαγγελματικής δαπάνης.

Σε καμία περίπτωση η μηνιαία ασφαλιστική εισφορά δεν είναι χαμηλότερη από το 20% του εκάστοτε προβλεπόμενου κατώτατου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών, ήτοι 117 ευρώ.

Διατάξεις νόμου που προβλέπουν την καταβολή μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών για τους ασφαλισμένους προερχόμενους από το ΕΤΑΑ, κατά την πρώτη πενταετία υπαγωγής στην ασφάλιση, καταργούνται από 1/1/2017.

Ποιοι χάνουν το ΕΚΑΣ

Όσον αφορά το ΕΚΑΣ προβλέπεται ότι από 1.1.2016 και έως την 31.12.2019  θα καταβάλλεται σε λιγότερους δικαιούχους εξαιτίας της αυστηροποίησης των εισοδηματικών κριτηρίων. 

Ετσι, το συνολικό καθαρό ετήσιο εισόδημα τους από συντάξεις (κύριες, επικουρικές και βοηθήματα καταβαλλόμενα σε χρήμα), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα, δεν πρέπει να  υπερβαίνει το ποσό των επτά χιλιάδων εννιακοσίων εβδομήντα δύο (7.972) ευρώ  από 8472,09 που ίσχυε.

Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα του συνταξιούχου να μην υπερβαίνει το ποσό των οκτώ χιλιάδων οκτακοσίων ογδόντα τεσσάρων (8.884)ευρώ από 9884 που ίσχυε ως τώρα.

Το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα να μην υπερβαίνει το ποσό των έντεκα χιλιάδων (11.000)ευρώ από 15.380 που ίσχυε ως τώρα . Τα παραπάνω ποσά αφορούν εισοδήματα του προηγούμενου φορολογικού έτους.

Το συνολικό ακαθάριστο ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης που καταβάλλεται κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα πάσης φύσεως επιδόματα, πλην των επιδομάτων εορτών Χριστουγέννων – Πάσχα και επιδόματος αδείας, να μην υπερβαίνει τα εξακόσια εξήντα τέσσερα (664) ευρώ.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο