Όλη η αλήθεια για το ασφαλιστικό με στοιχεία

Όλη η αλήθεια για το ασφαλιστικό με στοιχεία

Η ρήση του Β. Σόιμπλε «αυτό τον χρόνο δεν θα έχουμε κάποια μεγάλη κρίση στην Ελλάδα» καταγράφηκε ως μήνυμα αισιοδοξίας. Τελικά, όμως, φαίνεται να αφορά τη... Γερμανία! Γιατί αν κρίνουμε από το ασφαλιστικό και το φορολογικό δεν (πρέπει να) υπάρχει καμιά αισιοδοξία για τους Έλληνες πολίτες. Ούτε η αόριστη επίκληση της ελάφρυνσης του χρέους (στο μέλλον...) μπορεί να προβάλλεται ως δικαιολογία για την εφαρμογή σκληρών και πρόχειρων μέτρων, ιδιαίτερα του ασφαλιστικού που οδηγεί σε αδιέξοδο όλους τους επαγγελματίες!

Το νομοσχέδιο θα ψηφιστεί απόψε· δεν υπάρχει καμιά αυταπάτη. Οι ψηφίζοντες βουλευτές, όμως, πρέπει να γνωρίζουν πως πολύ γρήγορα θα διαπιστώσουν ότι οι δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού ωραιοποιούν την κατάσταση και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η μάχη κατά του ασφαλιστικού πρέπει να είναι συνεχής, ανεξάρτητα από την σημερινή αδυναμία των πολιτών να αποτρέψουν την ψήφισή του. Η «κρίση», στο όνομα της οποίας μας επιβάλλονται όλα αυτά τα μέτρα, δεν αποτελεί μια «χρονική στιγμή» που όταν –και εάν– την ξεπεράσουμε θα επανέλθουμε στην κανονικότητα. Οικοδομείται μια νέα πραγματικότητα, ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης, αυτή τη φορά με την συμβολή και της αριστεράς... Το κράτος, σιγά-σιγά, αλλά και βίαια όταν του το επιτρέπουν οι συνθήκες ή κριθεί απαραίτητο, εκχωρεί τμήματα της δημόσιας σφαίρας στον ιδιωτικό τομέα.

Αυτό επιβάλλει το ασφαλιστικό νομοσχέδιο και αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Κι αυτό  μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια συνολική αντιπαράθεση μ’ αυτήν την πολιτική – ανεξάρτητα από το ποιος την εφαρμόζει! Και «πολύ συχνά η πολιτική ανυπακοή αποτελεί ηθική αναγκαιότητα», όπως υποστηρίζει και η Τζούντιθ Μπάτλερ (Εφημερίδα Συντακτών, 6.5.2016).

Στο ασφαλιστικό του Γ. Κατρούγκαλου, οι συντελεστές αναπλήρωσης για τους νέους συνταξιούχους δεν ξεκινούν από το 75%, όπως υποστήριξε στη Βουλή ο ίδιος, αλλά από πολύ χαμηλότερα. Οι συντάξεις, λοιπόν, με το νέο σύστημα υπολογισμού, θα είναι πολύ χαμηλότερες –κατά  30% ή και περισσότερο– σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς καθώς, εκτός από τους συντελεστές, διαφοροποιείται και η βάση υπολογισμού της σύνταξης που είναι οι συντάξιμες αποδοχές.

Οι επικουρικές συντάξεις των νέων συνταξιούχων, τις οποίες «προσθέτει» ο υπουργός για να ωραιοποιήσει την πραγματικότητα, δεν είναι εγγυημένες καθώς η καταβολή τους (και το ύψος τους) εξαρτάται από την μελλοντική οικονομική κατάσταση του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης. Όσο για τους υφιστάμενους συνταξιούχους ένα σημαντικό ποσό (που μπορεί να φτάνει ακόμη και στο 30% των συνολικών αποδοχών του) θα χαρακτηριστεί «προσωπική διαφορά». Προς το παρόν, θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται, αλλά η περικοπή στο μέλλον είναι πολύ πιθανή, ειδικά από τη στιγμή που η χώρα πιέζεται για λήψη προληπτικών μέτρων σε περίπτωση αποκλίσεων.

Με επιλεκτικά στοιχεία, που ενσωματώθηκαν στην αναλογιστική μελέτη για το ασφαλιστικό, ειδικά σε ό,τι αφορά στο ύψος των συντάξεων που θα καταβάλλονται από την ψήφιση του νομοσχεδίου και μετά, το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να ωραιοποιήσει την κατάσταση. Όσοι έμειναν με την εντύπωση μετά τις δηλώσεις του Γ. Κατρούγκαλου ότι η σύνταξή τους θα είναι ένα ποσό ανάμεσα στο 75% και στο 102% του τελευταίου τους μισθού θα διαψευστούν οικτρά. Με 20 χρόνια ασφάλισης το υπουργείο υπολογίζει ότι η κύρια σύνταξη για συντάξιμο μισθό 800 ευρώ, είναι μόλις 511 ευρώ που σημαίνει ότι το ποσοστό αναπλήρωσης της κύριας σύνταξης ανέρχεται στο 63% (ή στο 73% μαζί με την επικουρική).

Τι γίνεται, όμως, για έναν ασφαλισμένο που θα αποχωρήσει με συντάξιμες αποδοχές 1.600 ευρώ και 15 χρόνια ασφάλισης ή 20 χρόνια ασφάλισης; Στην περίπτωση των 15 ετών, η κύρια σύνταξη θα διαμορφωθεί στα 530 ευρώ (!) και στα 20 έτη στα 638 ευρώ (!). Δηλαδή, το ποσοστό αναπλήρωσης για την κύρια σύνταξη στα 20 χρόνια ασφάλισης για κάποιον με αποδοχές 1.600 ευρώ, ανέρχεται στο 40%... Ακόμη και στο ιδανικό σενάριο που ο συνταξιούχος θα εξασφαλίσει μια επικουρική σύνταξη με το μέγιστο δυνατό συντελεστή αναπλήρωσης (0,45% ανά έτος για όλη την 20ετία), η επικουρική θα ανέλθει στα 144 ευρώ. Μαζί με την κύρια, οι συντάξιμες αποδοχές θα διαμορφωθούν στα 782 ευρώ και ο τελικός συντελεστής αναπλήρωσης θα είναι 48,87%. Προφανώς καμία σχέση δεν έχει αυτός ο συντελεστής με το 75% που ανέφερε ο υπουργός Εργασίας.

Τι προκύπτει, όμως, αν οι νέες συντάξεις συγκριθούν με το υφιστάμενο καθεστώς; Συνταξιούχος του δημοσίου με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ, εισπράττει σήμερα σύνταξη 1.338 ευρώ. Με το νέο σύστημα, αν ληφθεί υπόψη ότι οι συντάξιμες αποδοχές δεν θα είναι 2.000 ευρώ αλλά 1.800 ευρώ (δηλαδή 10% χαμηλότερα κάτι που θα συμβεί οπωσδήποτε καθώς θα λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του εργασιακού βίου και όχι η καλύτερη 3ετία ή 5ετία όπως σήμερα) η σύνταξη που θα προκύπτει θα είναι 993 ευρώ, δηλαδή 25% μικρότερη.

Ο σημερινός συνταξιούχος του δημοσίου θα εξακολουθήσει να εισπράττει 1.338 ευρώ, ωστόσο η διαφορά με τα 993 ευρώ. δηλαδή τα 345 ευρώ θα μπουν σε έναν λογαριασμό ως «προσωπική διαφορά». Προς το παρόν, η κυβέρνηση λέει ότι οι σημερινές συντάξεις θα παραμείνουν «παγωμένες» και δεν θα αυξάνονται εφόσον φυσικά υπάρξουν αυξήσεις στο μέλλον. Και αυτό θα συνεχίζεται τουλάχιστον μέχρι να μηδενιστεί η προσωπική διαφορά. Ποιος, όμως, μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο η σημερινή ή η μελλοντική κυβέρνηση να κληθεί να μηδενίσει την «προσωπική διαφορά», «εδώ και τώρα», προκειμένου να καλύψει την ανάγκη ενός ακόμη «πακέτου».

Οι «προσωπικές διαφορές» δεν υπάρχουν μόνο στις μεσαίες συντάξεις αλλά και στις χαμηλές. Συνταξιούχος του ΤΕΒΕ  με 15 χρόνια (και συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ) λαμβάνει σήμερα σύνταξη 1.037 ευρώ. Με το καινούργιο σύστημα, αν ο συντάξιμος μισθός προσδιοριστεί στα 1.800 ευρώ, η σύνταξη θα βγει στα 553 ευρώ και αν βγει στα 1.600 ευρώ, θα περιοριστεί στα 530 ευρώ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η «προσωπική διαφορά» θα φτάσει σχεδόν στη μισή σύνταξη.

Φρανκ Άντεργουντ

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο