ESM: Κανένα περιθώριο καθυστερήσεων - Σοβαρή οπισθοδρόμηση μετά τις εκλογές του 2015

ESM: Κανένα περιθώριο καθυστερήσεων - Σοβαρή οπισθοδρόμηση μετά τις εκλογές του 2015

Προειδοποίηση ότι η Ελλάδα δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος απευθύνει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας στην ετήσια έκθεσή του όσον αφορά την ελληνική οικονομία. Παράλληλα γίνεται λόγος για την ανάγκη να αποφευχθεί παρατεταμένη περίοδος πολιτικής αβεβαιότητας.

Στο εξασέλιδο κεφάλαιο για την Ελλάδα, η έκθεση του Μηχανισμού επισημαίνει ότι η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή του τρίτου προγράμματος θα βοηθήσουν τη χώρα να επιστρέψει στην οικονομική ανάπτυξη. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντέξει άλλες καθυστερήσεις στην υλοποίηση του προγράμματος ή μια νέα περίοδο υπερβολικής πολιτικής αβεβαιότητας, εάν επιθυμεί η οικονομία της να επωφεληθεί πλήρως από τις βελτιώσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος προσαρμογής. Η ελληνική κυβέρνηση και οι επίσημοι πιστωτές πρέπει να συνεχίσουν να χτίζουν τη σχέση εμπιστοσύνης και η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει την πλήρη κυριότητα του προγράμματος», αναφέρει η έκθεση.

Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Αναγκαία μέτρα είναι, μεταξύ άλλων, η αναθεώρηση του φόρου εισοδήματος και η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, η μείωση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς και ο εκσυγχρονισμός του τραπεζικού τομέα. Όσον αφορά το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, επισημαίνεται ότι θα πρέπει να προχωρήσει «χωρίς αδικαιολόγητες πολιτικές παρεμβάσεις».

Στο εισαγωγικό σημείωμα της έκθεσης, ο διευθυντής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, τονίζει ότι το 2015 ήταν μια δύσκολη αλλά και επιτυχημένη χρονιά για τον ESM, με την Ελλάδα να αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση, ενώ αφήνει αιχμές για την τακτική της πρώτης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

«Ενώ η Κύπρος βγήκε ενισχυμένη από το δανειακό πρόγραμμα του ESM τον Μάρτιο του 2016 και οι άλλες πρώην μνημονιακές χώρες έλαμψαν ως οικονομικά φωτεινά σημεία, η Ελλάδα παραμένει εξαίρεση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κλάους Ρέγκλινγκ.

Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση του ESM

Συνεχίζοντας, ο διευθυντής του Μηχανισμού υπενθυμίζει ότι τον Ιανουάριο του 2015 η νέα ελληνική κυβέρνηση εξελέγη με την εντολή να βρει ένα εναλλακτικό τρόπο αντιμετώπισης των χρηματοοικονομικών προβλημάτων της χώρας. «Αυτή η προσπάθεια κατέρρευσε τον Ιούνιο με τη λήξη του δεύτερου προγράμματος, χωρίς να πραγματοποιηθεί η τελική εκταμίευση και χωρίς να ακολουθήσει αμέσως ένα άλλο πρόγραμμα. Αυτή η άκαρπη επιδίωξη να αναζητηθούν άλλες επιλογές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 ήταν μια σοβαρή οπισθοδρόμηση για την ελληνική οικονομία που οδήγησε στο κλείσιμο των τραπεζών και στους ελέγχους κεφαλαίων, αλλά και στην ανατροπή πολλών από αυτά που είχαν επιτευχθεί με τις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις. Οι μεταρρυθμίσεις σταμάτησαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ενώ κάποιες οπισθοχώρησαν. Για παράδειγμα, η Ελλάδα απέτυχε να νομοθετήσει τους αναγκαίους νόμους για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και αποδυνάμωσε τις μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση. Η θετική τάση όσον αφορά το δημοσιονομικό ισοζύγιο ανατράπηκε και το έλλειμμα μεγάλωσε και πάλι. Όλα αυτά απαίτησαν αργότερα νέα επώδυνα βήματα. Επιπλέον, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκαν πάνω από 50% μεταξύ Δεκεμβρίου 2014 και Ιουλίου 2015, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ελληνική οικονομία».

Χρηματοδότηση

Τους τελευταίους 4 μήνες του 2015, ο ESM εκταμίευσε 21,4 δισ. ευρώ για την Ελλάδα από το νέο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των 5,4 δισ. ευρώ για την κάλυψη του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Συνολικά, τα ανεξόφλητα δάνεια που έχει συνάψει η Ελλάδα με το EFSF και με τον ESM ανέρχονται σε 152,3 δισ. ευρώ. «Πρόκειται για το μεγαλύτερο δάνειο που έχει δοθεί ποτέ σε χώρα», επισημαίνει η έκθεση.

Στο εισαγωγικό του σημείωμα ο Κ. Ρέγκλινγκ τονίζει ότι ο EFSF και ο ESM κατέχουν σήμερα το 48,9% του ελληνικού δημόσιου χρέους, ποσοστό το οποίο αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά αν εκταμιευθεί όλο το ποσό των 86 δισ. ευρώ του τρίτου προγράμματος. Ωστόσο, ο διευθυντής του ΕΜΣ εκτιμά ότι δεν θα χρειαστεί η εκταμίευση του συνολικού ποσού των 86 δισ. ευρώ, εκτός και αν οι συνθήκες αλλάξουν ριζικά.

Καταλήγοντας, ο Κ. Ρέγκλινγκ επισημαίνει ότι σε όλα τα προγράμματά του, ο ESM επιδιώκει να ελαφρύνει το βάρος αποπληρωμής για τις χώρες του προγράμματος. Έχει χαμηλό κόστος χρηματοδότησης και σπρώχνει τις αποπληρωμές πολύ πιο μακριά σε σχέση με άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, όπως π.χ. το ΔΝΤ. Οι όροι που προσφέρθηκαν στην Ελλάδα το 2012 ισοδυναμούν με μείωση κατά 40% του ελληνικού δημόσιου χρέους που διακρατείται από τους ευρωπαίους εταίρους της (το 2015), σε αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «όρους καθαρής παρούσας αξίας» (ένας υπολογισμός που μεταφράζει τις μελλοντικές οικονομικές ροές σε σημερινά χρήματα). «Αν και δεν αποτελεί ονομαστικό κούρεμα για τους πιστωτές, και δεν έχει κανένα άμεσο κόστος για τους ευρωπαίους φορολογούμενους, αντιπροσωπεύει σημαντική εξοικονόμηση πόρων για την Ελλάδα», τονίζει ο διευθυντής του ESM.

Πώς θα εκταμιευτεί η δόση της αξιολόγησης

Αξίζει να σημειωθεί ότι αύριο θα εγκριθεί και τυπικά η δόση ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ που προκύπτει από την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης. Αύριο όπως είναι το τυπικό της διαδικασίας και προβλέπεται από το καταστατικό του ESM, συνεδριάζει το διοικητικό του συμβούλιο, στις 9 το πρωί ώρα Ελλάδος και εγκρίνει την εκταμίευση.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο