Αφιλόξενη η Ελλάδα για τους ξένους επενδυτές - Απογοητευτικά τα στοιχεία για το 2015

Αφιλόξενη η Ελλάδα για τους ξένους επενδυτές - Απογοητευτικά τα στοιχεία για το 2015

Άκρως απογοητευτικά είναι τα στοιχεία του 2015 για τις άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη καταγράφονταν ιστορικά υψηλά

Όπως προκύπτει από τα προσωρινά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, αν και έως το 2014 οι επιδόσεις της χώρας μας στην προσέλκυση επενδύσεων παρά την οικονομική κρίση ήταν ικανοποιητικές, το 2015 οι συνολικές (ακαθάριστες) εισροές επενδυτικών κεφαλαίων μειώθηκαν σημαντικά.

Στην παραπάνω εξέλιξη διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο τόσο οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls) όσο και η γενικότερη οικονομική και πολιτική αστάθεια. 

«Σε μία χρονιά κατά την οποία οι ΑΞΕ στην Ευρώπη έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, τα διαθέσιμα στοιχεία για την Ελλάδα είναι πράγματι απογοητευτικά. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί έκπληξη, αν αναλογισθεί κανείς την αβεβαιότητα που επικράτησε το 2015. Έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε ακόμη για να αναστραφεί η εικόνα αυτή», σημειώνει ο επικεφαλής του τμήματος Χρηματοοικονομικών Συμβούλων της Ernst & Young, Τάσος Ιωσηφίδης, και προσθέτει:

Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των θεσμών, είναι σίγουρο ότι σταδιακά θα έχει θετικό αντίκτυπο, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων (Ελληνικό, λιμάνια, Αστέρας, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, κλπ.), καθώς και την πιο ενεργή αντιμετώπιση των ‘κόκκινων’ δανείων. Ελπίζουμε ότι αυτά θα βελτιώσουν το επενδυτικό κλίμα και την αξιοπιστία της χώρας, προσελκύοντας σιγά σιγά περισσότερες ΑΞΕ.

Αφιλόξενη η Ελλάδα για ξένες επενδύσεις

Μείωση που φτάνει έως και 73% παρουσίασαν το 2015 οι συνολικές (ακαθάριστες) εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων, που στην ουσία αντικατοπτρίζουν την πραγματική επίδοση της χώρας στην προσέλκυση επενδύσεων, φθάνοντας τα 605 εκατ. ευρώ περίπου. 

Ωστόσο, σημειώνεται πως οι ακαθάριστες εισροές παρουσιάζονται τόσο μειωμένες και εξαιτίας της διεθνούς μεθοδολογίας, η οποία υπολογίζει τα αρνητικά επανεπενδυθέντα κέρδη (ζημιές) των ήδη εγκατεστημένων ξένων εταιρειών ως αρνητικό υπενδεδυμένο κεφάλαιο (το οποίο αφαιρείται από τις συνολικές εισροές ξένων άμεσων επενδύσεων στη χώρα). 

Το ίδιο έτος, οι καθαρές εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων σε σχέση με το 2014 σημείωσαν σημαντική μείωση, εμφανίζοντας αρνητική τιμή -261,4 εκατομμύρια ευρώ), δηλαδή τάσεις από-επένδυσης. 

Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί ότι η διαφορά μεταξύ συνολικών και καθαρών εισροών ξένων άμεσων επενδύσεων στην Ελλάδα κατά το 2015 αφορούσε κυρίως σε αποπληρωμές δανείων προς τις μητρικές και δευτερευόντως στις εκροές κεφαλαίων για εξαγορές και συγχωνεύσεις στο εξωτερικό, από τις ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Προέλευση επενδυτικών κεφαλαίων

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η επενδυτική δραστηριότητα στην Ελλάδα προέρχεται κατά κύριο λόγο από εταιρείες σημαντικών αγορών, όπως της ΕΕ, με τη Γερμανία να αποτελεί την πρώτη χώρα προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων και τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και την Κύπρο να ακολουθούν.

Στην πρώτη δεκάδα των χωρών που επενδύουν στην Ελλάδα ανήκουν επίσης οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, με τις χώρες αυτές να έχουν αυξήσει την επενδυτική τους παρουσία στη χώρα ειδικά τα τελευταία χρόνια. 

Κατανομή επενδύσεων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η κλαδική κατανομή των ξένων επενδύσεων στη χώρα μας.

Τα τελευταία χρόνια, όπως προκύπτει, οι εισροές ξένων άμεσων επενδύσεων κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας επικεντρώνονται κυρίως στον τριτογενή τομέα και ακολουθεί με σημαντική διαφορά ο δευτερογενής τομέας. Αντίστοιχη διάρθρωση ΞΑΕ εμφανίζει η πλειονότητα των ανεπτυγμένων χωρών.

Σημαντική συγκέντρωση των ξένων άμεσων επενδύσεων παρατηρείται στις υπηρεσίες. Η τάση αυτή υπαγορεύθηκε κυρίως από την ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας, την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών, καθώς επίσης την τόνωση του εμπορίου, κυρίως πριν την έναρξη της κρίσης, ενώ τα τελευταία έτη παρατηρείται συγκέντρωση επενδύσεων στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας και τις λοιπές επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Εν τω μεταξύ, το ποσοστό του δευτερογενούς τομέα είναι σχετικά χαμηλό σε σύγκριση με τις δυνατότητες της χώρας, γεγονός που υποδεικνύει σημαντικά επενδυτικά περιθώρια. Το ίδιο ισχύει και για τον πρωτογενή τομέα, με σχεδόν μηδενικά ποσοστά ΞΑΕ, σε μια χώρα με συγκριτικά οφέλη για τον κλάδο αυτό (κλιματολογικά κτλ).

Πιο αναλυτικά:

  • Στους κλάδους της μεταποίησης με σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2005-2015 συγκαταλέγονται τα χημικά (με διαφορά), τα τρόφιμα & ποτά και τα μηχανήματα.
  • Στους κλάδους των υπηρεσιών με σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2005-2015 συγκαταλέγονται οι τηλεπικοινωνίες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η διαχείριση ακινήτων και το εμπόριο.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ευρώπη

Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα κινήθηκαν, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΕΥ European attractiveness survey, οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ευρώπη το 2015, καθώς έφθασαν τις 5.083, καταγράφοντας αύξηση 14% σε ετήσια βάση και οδηγώντας στη δημιουργία 217.666 νέων θέσεων εργασίας (+17%).

Η Δυτική Ευρώπη (ΔE) εξακολουθεί να παραμένει ο πιο ελκυστικός προορισμός ΑΞΕ στην Ευρώπη, αντιπροσωπεύοντας το 77% του συνολικού αριθμού των επενδύσεων. Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Γαλλία αντιπροσωπεύουν αθροιστικά το 51% του συνολικού αριθμού των ΑΞΕ στην Ευρώπη.

Η Πολωνία και η Ρωσία είχαν την καλύτερη απόδοση στην αύξηση των ΑΞΕ συνολικά, με το μερίδιο αγοράς τους να αυξάνεται κατά 61% και 60% αντίστοιχα, σε σχέση με πέρυσι. Η Ολλανδία, η οποία είναι πέμπτη μεταξύ των πρώτων 10, ανεβαίνοντας μία θέση στην κατάταξη, κατέγραψε αύξηση 47% στις ΑΞΕ το 2015.

Όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, οι μισές (50%) από το σύνολο των θέσεων εργασίας που δημιούργησαν οι ΑΞΕ καταγράφηκαν στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (ΚΑΕ), όπου το 69% των συνολικών επενδύσεων έλαβε χώρα στον τομέα της παραγωγής και της μεταποίησης.

Αξιοσημείωτη είναι και η συνεχιζόμενη ελκυστικότητα της ευρύτερης περιοχής του Λονδίνου ως πρώτης επιλογής στην Ευρώπη για επενδύσεις. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η έρευνα διεξήχθη πριν από την πραγματοποίηση του Βρετανικού δημοψηφίσματος, το αποτέλεσμα του οποίου έχει δημιουργήσει ερωτηματικά για την πορεία των ΑΞΕ τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Παρά τη θετική εικόνα το 2015 για τις ΑΞΕ στην Ευρώπη, οι γεωπολιτικές και μακροοικονομικές προκλήσεις επηρεάζουν αρνητικά την ψυχολογία των επενδυτών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μεταξύ των 1.469 στελεχών που συμμετείχαν στην έρευνα παγκοσμίως, μόνο το 22% σχεδιάζει να επεκτείνει τις ευρωπαϊκές του δραστηριότητές στο άμεσο μέλλον, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με το 32% πέρυσι.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο