Η «βόμβα» των ιταλικών τραπεζών απειλεί να τινάξει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα

Η «βόμβα» των ιταλικών τραπεζών απειλεί να τινάξει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα

Με βραδυφλεγή «βόμβα» μοιάζει η κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι ιταλικές τράπεζες, μετά τις μεγάλες απώλειες που κατέγραψαν οι μετοχές τους, στον απόηχο του Brexit. Μάλιστα, αν σκάσει η «βόμβα», απειλείται να τιναχτεί στον αέρα ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, από την οικονομία και τις αγορές μέχρι την πολιτική σκηνή.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ιταλική κυβέρνηση βρίσκεται σε συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εκπόνηση ενός σχεδίου ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών της χώρας με κρατικά κεφάλαια, περιορίζοντας τις ζημίες για τους επενδυτές των τραπεζών.

Ωστόσο, τα σχέδια του ιταλού πρωθυπουργού, Ματέο Ρέντσι, για τη διάσωση των τραπεζών που είναι φορτωμένες με μη εξυπηρετούμενα δάνεια που υπολογίζονται στα 360 δισ. ευρώ προκαλούν, «πονοκέφαλο» στις Βρυξέλλες και τους αξιωματούχους της Κομισιόν και έντονο εκνευρισμό στο Βερολίνο, με το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών να επιμένει ότι αν χρειαστεί θα πρέπει να εφαρμοστούν οι κοινοτικοί κανόνες του bail-in.

Σημειώνεται ότι η Ρώμη επιδιώκει να παρακάμψει κανονισμούς και περιορισμούς της Κομισιόν, ειδικότερα εκείνους που αφορούν την εφαρμογή του bail-in, με στόχο να καταστεί δυνατόν να προχωρήσει στην ανακεφαλαιοποίησή τους με κρατικό χρήμα.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά δημοσίευμα του Bloomberg, οι συζητήσεις της Ιταλίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ανακεφαλαιοποίηση της Banca Monte dei Paschi di Siena -της τράπεζας που αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα- αλλά και άλλων τραπεζών της χώρας έχουν κολλήσει στο αν οι πιστωτές τους πρέπει να υποστούν ζημιές στην περίπτωση που χρησιμοποιηθούν χρήματα των φορολογουμένων.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα -που επικαλείται πηγές με γνώση του θέματος- η Ιταλία προκρίνει ένα σχέδιο προληπτικής ανακεφαλαιοποίησης και υποστηρίζει ότι με βάση το σενάριο αυτό θα έπρεπε να υπάρχει πολύ μικρό ή καθόλου κόστος για τους κατόχους ομολόγων, επειδή οι κανόνες δεν επιβάλλουν τον επιμερισμό του βάρους για την εξυγίανση των τραπεζών, όταν οι ζημιές τους είναι υποθετικές.

SOS από τον ιταλό κεντρικό τραπεζίτη

Σήμα κινδύνου έστειλε ο ιταλός κεντρικός τραπεζίτης Ινιάτσιο Βίσκο, ο οποίος επεσήμανε πως θα χρειαστεί να παρασχεθούν κρατικά κεφάλαια ώστε να στηριχθούν οι προβληματικές τράπεζες της Ιταλίας.

Οι ιταλικές τράπεζες βαρύνονται με περίπου 360 δισ. ευρώ «κόκκινων» δανείων και οι μετοχές τους έχουν υποστεί σφυροκόπημα φέτος, ιδιαίτερως μετά το δημοψήφισμα στη Βρετανία.

Ο Βίσκο είπε ότι οι τρέχουσες συνθήκες της αγοράς είναι «γεμάτες κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα» και ότι ένας κρατικός μηχανισμός ασφαλείας για τη στήριξη των τραπεζών είναι απαραίτητος και δεν απαγορεύεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

«Είμαστε αισιόδοξοι ότι με μια κοινή δέσμευση θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τις τρέχουσες δυσκολίες», δήλωσε ο Βίσκο σε συνέδριο με Ιταλούς τραπεζίτες.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομίας Πιερ Κάρλο Πάντοαν δήλωσε στο ίδιο συνέδριο ότι οι κανόνες της ΕΕ προβλέπουν ευελιξία για την κρατική ενίσχυση των τραπεζών και ότι αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε όλη του την έκταση στις τρέχουσες συνθήκες.

Η κυβέρνηση βρίσκεται σε «συνεχή διάλογο» με τις Βρυξέλλες για να «διερευνήσει όλα τα μέσα δημόσιας παρέμβασης που επιτρέπονται από τους κανονισμούς της ΕΕ» δήλωσε ο Πάντοαν.

Ο Βίσκο, που είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προειδοποίησε για ενδεχόμενες συστημικές επιπτώσεις μιας τραπεζικής κρίσης στα μεμονωμένα κράτη-μέλη της ΕΕ και το σύνολο της ευρωζώνης. Δήλωσε, πάντως, ότι μεγάλο μέρος των ‘κόκκινων δανείων’ στην Ιταλία βρίσκεται στα χέρια τραπεζών που είναι σε υγιή οικονομική κατάσταση.

«Είναι λάθος να μιλάμε για το πρόβλημα των κόκκινων δανείων ως μια έκτακτη κατάσταση για το συνολικό τραπεζικό σύστημα», δήλωσε.

Ο Βίσκο πρόσθεσε ότι μετά την προσφάτως ανακοινωθείσα συγχώνευση μεταξύ της Banco Popolare και της Banca Popolare di Milano αναμένει «πριν περάσει πολύς καιρός» και άλλες συγχωνεύσεις ή εξαγορές.

Ο Βίσκο δήλωσε ότι στην παρούσα κατάσταση είναι απαραίτητο οι αξιωματούχοι που είναι υπεύθυνοι για τη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής να είναι έτοιμοι «να περιορίσουν τις εντάσεις στην αγορά, να διασφαλίσουν τη ρευστότητα, να ενδυναμώσουν το τραπεζικό σύστημα και να στηρίξουν την εμπιστοσύνη». Προειδοποίησε επίσης ότι η πολύ αυστηρή εφαρμογή των κανόνων τραπεζικής εποπτείας δεν θα πρέπει «να αποτελέσει από μόνη της πηγή έντασης».

Αξίζει να σημειωθεί πως η ιταλική οικονομία, η τρίτη ισχυρότερη της Ευρωζώνης, είναι και μία εκ των πιο αδύναμων. Το χρέος της φθάνει στο 135% του ΑΕΠ, ο ρυθμός ανάπτυξής της εδώ και αρκετά χρόνια είναι μάλλον βραδύς, με τα κυριότερα βαρίδια για την οικονομία να είναι η πληθώρα κανονισμών και νόμων και η σχεδόν αναιμική παραγωγικότητα.

Προσπαθώντας λοιπόν να ισορροπήσει μεταξύ στασιμοπληθωρισμού και αποπληθωρισμού, η ιταλική οικονομία το τελευταίο που χρειάζονταν ήταν σίγουρα μία κατάρρευση του τραπεζικού της συστήματος. Αυτή, όμως, δεν μπορεί να αποκλειστεί και ταυτόχρονα όλοι εύχονται να αποφευχθεί.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο