Πρωτοφανές πρωτογενές πλεόνασμα ανακοίνωσε σήμερα η σήμερα η κυβέρνηση. Το 2016 κλείνει με 4,19% (7,54 δισ.), ενώ ο στόχος ήταν 0,5%. Δηλαδή σημειώθηκε δηλαδή υπέρβαση του στόχου κατά 3,69% ή 6,64 δισ. ευρώ. Λίγο νωρίτερα, η ΕΛΣΤΑΤ είχε ανακοινώσει πλεόνασμα 3,9% -ο τρόπος υπολογισμού ΕΛΣΤΑΤ έχει κάποιες διαφορές από αυτόν του μνημονιακού μηχανισμού. Η θεαματική υπερκάλυψη του μνημονιακού στόχου δίνει «αέρα» (carry over) για την επίτευξη των πλεονασμάτων των επόμενων χρόνων, κάτι που ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση του κ. Τσακαλώτου στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, κάθε ευρώ πλεονάσματος είναι ένα ευρώ που έχει βγει από την πραγματική οικονομία και πάει στην εξυπηρέτηση του χρέους. Το ρεκόρ πλεονάσματος αποτελεί επίσης ρεκόρ λιτότητας.

Όπλο για Τσακαλώτο

Τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν σήμερα επιβεβαίωσαν πανηγυρικά τις προβλέψεις της κυβέρνησης και διέψευσαν αυτές του ΔΝΤ. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση προέβλεπε την υπερκάλυψη του στόχου για το πλεόνασμα το 2016. Αντιθέτως, η πρόβλεψη του ΔΝΤ το φθινόπωρο του 2016 ήταν έλλειμμα 0,5%, ενώ η αναθεωρημένη πρόβλεψη που ανακοινώθηκε προχτές ήταν πλεόνασμα 3,3%. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις αποτελούν κεντρικά επίδικα των διαπραγματεύσεων, αφού από αυτές εξαρτάται το ύψος των μέτρων. Είναι χαρακτηριστικό το σχετικό σχόλιο του Δημήτρη Τζανακόπουλου: «Οι όποιες επιφυλάξεις του ΔΝΤ για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας ήταν και αδικαιολόγητες και υπερβολικές.»

Σύμφωνα με πεπειραμένο οικονομολόγο με τον οποίο επικοινώνησε το Newpost, «η επίδοση του 2016 έχει μεγάλο carry over(μεταφορά) στις επόμενες χρονιές. Η επίτευξη των στόχων για τα πλεονάσματα μέχρι και το 2019 πρέπει να θεωρείται δεδομένη.» Η υπερκάλυψη του στόχου σε συνδυασμό με το «carry over» ενισχύει τα επιχειρήματα του κ. Τσακαλώτου στις διαπραγματεύσεις που κάνει στην Ουάσιγκτον για το χρέος. Η κυβέρνηση έχει «κάνει το μάθημά της» (για να θυμηθούμε μια παλιότερη έκφραση των δανειστών), και τώρα μπορεί να διεκδικήσει ως «ανταμοιβή» τη μεγαλύτερη δυνατή ελάφρυνση του χρέους. Επιπλέον, αποδυναμώνει τη θέση του ΔΝΤ τόσο για τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις όσο κι ενόψει του Ιουνίου του 2018, οπότε θα κριθεί αν θα επιτευχθεί ο στόχος του 2019. Υπενθυμίζεται ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα του κ. Τσακαλώτου θα επιτευχθούν μόνο σε περίπτωση που πιαστεί το 3,5% του πλεονάσματος. Ο κ. Τζανακόπουλους δήλωσε σχετικά με το ζήτημα: «Τα θετικά μέτρα που συμφωνήθηκαν και θα νομοθετηθούν σε λίγο καιρό για τα έτη 2019 και 2020 δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία ότι θα εφαρμοστούν».

Ωστόσο, η υπερκάλυψη του στόχου μπορεί να δώσει επιχειρήματα στον κ. Σόιμπλε απέναντι στο ΔΝΤ, για να διεκδικήσει μικρότερη ελάφρυνση του χρέους.

Σκληρή λιτότητα

Το ρεκόρ πλεονάσματος σηματοδοτεί και ρεκόρ λιτότητας. Κάθε ευρώ πλεονάσματος βγαίνει από την πραγματική οικονομία και κατευθύνεται στην κάλυψη του χρέους. Κατά συνέπεια, το 2016 υπήρξε ένα έτος πολύ βαριάς λιτότητας, όπως ακριβώς θα είναι και τα επόμενα, για όσο διαρκέσουν οι απαιτήσεις για τα μεγάλα πλεονάσματα.

Ερωτηθείς από το Newpost ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος για ποιο λόγο εφαρμόζεται περισσότερη λιτότητα από όση απαιτεί το Μνημόνιο, είχε απαντήσει ότι το ΔΝΤ συστηματικά υποτιμάει την απόδοση τόσο των παραμετρικών μέτρων (περικοπές κτλ) όσο και των μη παραμετρικών (πάταξη φοροδιαφυγής κτλ), με αποτέλεσμα να απαιτεί (κι εντέλει να επιβάλει) περισσότερα μέτρα από όσα χρειάζονται για την επίτευξη των στόχων.