Η ακτινογραφία των δημοσιονομικών στοιχείων του 2016, έτσι όπως αυτά παρουσιάστηκαν από ΕΛΣΤΑΤ και EUROSTAT, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. 

Το συμπέρασμα που προκύπτει, είναι ότι το πλεόνασμα-ρεκόρ 4,19% του 2016 προέκυψε πρωτίστως από τη συγκράτηση των δαπανών και δευτερευόντως από την αύξηση των εσόδων.

Τα έσοδα

Το 2016 τα κρατικά έσοδα εμφανίζονται αυξημένα κατά 2,653 δισ. σε σχέση με το 2015 (87.,473 δισ. έναντι 84,820 δισ.). Το ποσοστό των εσόδων επί του ΑΕΠ είναι 49,73%, περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ - EUROSTAT:

  • Τα έσοδα από τον φόρο στο εισόδημα αυξήθηκαν κατά 1,062 δισ.
  • Τα έσοδα από τους φόρους στην παραγωγή αυξήθηκαν κατά 1.751 δις.
  • Τα έσοδα από τις ασφαλιστικές εισφορές αυξήθηκαν κατά 510 εκατομμύρια.
  • Τα έσοδα από τις κεφαλαιακές μεταβιβάσεις μειώθηκαν κατά 2,035 δις..
  • Τα έσοδα από τις «άλλες τρέχουσες μεταβιβάσεις» αυξήθηκαν κατά 890 εκατομμύρια.
  • Τα έσοδα από «πληρωμές για μη εμπορικούς σκοπούς» αυξήθηκαν κατά 502 εκατομμύρια.

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι οι φόροι είναι μεν αυξημένοι, αλλά η αύξηση αυτή δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να δημιουργεί ποιοτική διαφορά σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Προφανώς, η φορολόγηση συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων είναι άδικη και δυσβάσταχτη. Προκύπτει επίσης ότι έχουν γίνει βήματα στην κατεύθυνση της πάταξης της εισφοροδιαφυγής και της φοροδιαφυγής-λαθρεμπορίας, αλλά τα βήματα αυτά δεν είναι τόσο μεγάλα γα να αλλάξουν τη μεγάλη εικόνα.

Το ίδιο ισχύει και για την αύξηση της εισπραξιμότητας των φόρων. Επομένως, φαίνονται υπερβολικοί οι ισχυρισμοί ότι το πλεόνασμα προήλθε κατά κύριο λόγο από:

  • τη θεαματική αύξηση των φόρων,
  • τον δραστικό περιορισμό της παραοικονομίας.

Να σημειωθεί ότι η μεγάλη μείωση που παρατηρείται στις κεφαλαιακές μεταβιβάσεις οφείλεται στο «κενό» μεταξύ του τέλους του προηγούμενου ΕΣΠΑ και την έναρξη του τρέχοντος.

Οι δαπάνες

Το 2016 οι κρατικές δαπάνες εμφανίζονται μειωμένες κατά 9,062 δισ. σε σχέση με το 2015 (86,185 έναντι 95,247). Το ποσοστό των δαπανών επί του ΑΕΠ είναι 49,%, δηλαδή παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ-EUROSTAT:

  • Οι δαπάνες για τις πληρωμές μισθών παρέμειναν αμετάβλητες.
  • Οι κοινωνικές δαπάνες είναι αυξημένες κατά 210 εκατομμύρια.
  • Οι δαπάνες για κεφαλαιακές μεταβιβάσεις μειώθηκαν κατά 6,173 δισ.
  • Οι δαπάνες για τόκους μειώθηκαν κατά 673 εκατομμύρια.
  • Οι δαπάνες για «ακαθάριστο σχηματισμό κεφαλαίου» μειώθηκαν κατά 2,090 δις

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η πολύ μεγάλη μείωση των δαπανών οφείλεται στο ότι τι 2016 δεν υπήρξε κόστος ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, το οποίο το 2015 ανήλθε στα 4,842 δισ.. Επιπλέον, μεγάλο τμήμα της μείωσης των δαπανών αφορά τη μη ανανέωση του κρατικού εξοπλισμού. Τέλος, δεν προκύπτει ότι έχει σημειωθεί αύξηση των μισθοδοτούμενων του δημοσίου. Επομένως, φαίνονται αβάσιμοι οι ισχυρισμοί ότι:

  • έχει γιγαντωθεί ο δημόσιος τομέας,
  • η οικονομία που έχει γίνει στις δαπάνες μπορεί να επαναληφθεί στο μέλλον κατά 100% -κάποια στιγμή ο εξοπλισμός πρέπει να ανανεωθεί.

Σύμφωνα με διακεκριμένο οικονομολόγο, «αν η οικονομία δεν επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι εφικτό να επιτευχθούν οι μνημονιακοί στόχοι για τα πλεονάσματα. Κατά συνέπεια, η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να κάνει νέες μεγάλες περικοπές δαπανών, ιδιαίτερα στις συντάξεις.»