Με σκληρή πολιτική λιτότητας που πλήττει κυρίως τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα επιχειρεί η κυβέρνηση να πετύχει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ την περίοδο 2018-2021.

Η ψήφιση του νέου πακέτου μέτρων «βυθίζει» τα κοινωνικά επιδόματα, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Καθημερινή της Κυριακής. Το ΕΚΑΣ θα εκλείψει, η αύξηση των φορολογικών εσόδων θα προκύψει κυρίως από τη μείωση του αφορολογήτου που πλήττει τα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, εφάπαξ οικονομική ενίσχυση όπως αυτή που δόθηκε το 2014 αλλά και το 2016 δεν προγραμματίζεται μέχρι και το 2021, ενώ ο προϋπολογισμός του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος σχεδιάζεται να παραμείνει αμετάβλητος μέχρι και τις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Μειωμένος θα είναι και ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ, ενώ το μοναδικό κονδύλι του κρατικού προϋπολογισμού στο οποίο προβλέπεται να υπάρξει σημαντική αύξηση είναι η μισθολογική δαπάνη του Δημοσίου.

Στο κονδύλι για τις κοινωνικές παροχές του κράτους, περιλαμβάνεται η δαπάνη για τις συντάξεις, ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ, το κονδύλι για το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης, το ΕΚΑΣ αλλά και οι όποιες εφάπαξ παροχές αποφασίζονται ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού. Για τις κοινωνικές παροχές, το 2015 δόθηκαν 38,916 δισ. ευρώ, ενώ για φέτος προβλέπεται να διατεθούν περίπου 39,051 δισ. ευρώ. Μέχρι το 2021, το συγκεκριμένο κονδύλι θα πρέπει να έχει ψαλιδιστεί στα 37,147 δισ. ευρώ. Δεδομένου μάλιστα ότι υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση του ΑΕΠ, η δαπάνη για τις κοινωνικές παροχές, από το 22% του ΑΕΠ το 2016 και το 21,6% του 2017, θα γκρεμιστεί στο 17,6% μέχρι το 2021.

Ποιος θα… πληρώσει αυτή τη μείωση των κοινωνικών παροχών κατά 1,9 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη 4ετία; Κατά κύριο λόγο οι χαμηλοσυνταξιούχοι –υφιστάμενοι και μελλοντικοί– οι οποίοι κινδυνεύουν να βρεθούν πλέον κάτω από το όριο της φτώχειας, κάτι που είχαν αποφύγει μέχρι σήμερα λόγω της επιδοματικής πολιτικής του κράτους που καταργείται αλλά και της διασφάλισης των χαμηλών συντάξεων που πλέον δεν υπάρχει.

Έτσι:

  • Από τα 921 εκατ. ευρώ που προέβλεπε ο κοινωνικός προϋπολογισμός το 2015 για το ΕΚΑΣ, από του χρόνου το κονδύλι θα έχει πέσει στα… 80 εκατ. ευρώ και από το 2020 στο… μηδέν. Η ζημία που έχει ήδη γίνει στους συνταξιούχους, που ούτως ή άλλως φλερτάρουν με τη φτώχεια, αποκαλύφθηκε από τις εκθέσεις του συστήματος ΗΛΙΟΣ: οι δικαιούχοι του ΕΚΑΣ από 371.976 τον Ιούλιο του 2015 έχουν μειωθεί ήδη σε 235.866 ενώ οι φτωχότεροι των συνταξιούχων χάνουν από την περικοπή περίπου 46 εκατ. ευρώ τον μήνα. Περίπου 260.245 συνταξιούχοι εισέπρατταν μια ενίσχυση της τάξεως των 230 ευρώ μηνιαίως τον Ιούλιο του 2015 και αυτή η ενίσχυση έχει γίνει τώρα από μηδενική έως 120 ευρώ τον μήνα. Από τον Δεκέμβριο του 2017, θα υπάρξει νέος γύρος περικοπών και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα για πρώτη φορά στα μνημονιακά χρόνια οι 371.976 φτωχότεροι συνταξιούχοι να υποστούν αυτομάτως ετήσια απώλεια εισοδήματος ακόμη και άνω των 3.000 ευρώ τον χρόνο.
  • Η ετήσια δαπάνη για τις συντάξεις προβλέπεται να μειωθεί από τα 30,006 δισ. ευρώ το 2015 και τα 30,201 δισ. ευρώ το 2017 στα 27,405 δισ. ευρώ το 2021. Η περικοπή θα προέλθει κατά κύριο λόγο από την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, αλλά όχι μόνο. Μέχρι το 2021, θα έχει πλέον λειτουργήσει πλήρως και ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων ο οποίος θα οδηγήσει και αυτός σε αύξηση του ποσοστού της φτώχειας για δύο λόγους:

Σημερινές υψηλές συντάξεις θα σταματήσουν να χορηγούνται, κυρίως λόγου θανάτου του δικαιούχου, και θα αντικατασταθούν από τις πολύ χαμηλότερες συντάξεις που θα «παραγάγει» ο νόμος Κατρούγκαλου (είτε γήρατος είτε χηρείας). Εργαζόμενοι που θα υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης θα αντικαθιστούν έναν υψηλό μισθό με μια πολύ χαμηλή σύνταξη καθώς θα έρχονται αντιμέτωποι με τους πολύ χαμηλούς συντελεστές αναπλήρωσης που προβλέπει ο νέος νόμος.