Μέχρι τον Οκτώβριο αναμένεται να ξεκινήσει ο υπολογισμός των εισφορών για 1,4 εκατ. ασφαλισμένους, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολουμένους και αγρότες, με βάση τα εισοδήματα του 2016.

Παράλληλα, έως το τέλος του χρόνου θα έχει ολοκληρωθεί και η διαδικασία του συμψηφισμού, σύμφωνα με τον πρόσφατο νόμο που ψηφίστηκε στη Βουλή. 
Σύμφωνα με την «Καθημερινή» ήδη έχουν ξεκινήσει οι συμψηφισμοί στη σχετική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ, με τη δραματική μείωση των φορολογικών εσόδων να προκαλεί πονοκέφαλο τόσο στη διοίκηση του υπερφορέα όσο και στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Οι πρώτοι υπολογισμοί δείχνουν ότι αυξομειώσεις στις ήδη καταβαλλόμενες εισφορές λόγω αλλαγής του εισοδήματος από το ένα έτος (2015) στο άλλο (2016) θα υπάρχουν για περίπου 300.000 ασφαλισμένους, μη μισθωτούς.

Οι περισσότεροι από αυτούς, βάσει και των δειγμάτων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, θα πρέπει να λάβουν επιστροφές οι οποίες αναμένεται να «ροκανίσουν» το πλεόνασμα του Ταμείου καθώς τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών το 2016 ήταν μειωμένα κατά 20% ή 900 εκατ. ευρώ σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Βέβαια, στον ΕΦΚΑ εκτιμούν ότι οι όποιες επιστροφές δεν είναι ικανές να μηδενίσουν το πλεόνασμα του Ταμείου, το οποίο στο 8μηνο Ιανουαρίου - Αυγούστου εκτιμάται ότι ανήλθε σε περίπου 470 εκατ. ευρώ. Επισημαίνουν δε ότι περίπου το 80% των ελεύθερων επαγγελματιών του πρώην ΟΑΕΕ και σχεδόν το 90% των αγροτών καταβάλλουν την κατώτατη εισφορά, η οποία δεν πρόκειται να αλλάξει ακόμη κι αν οι συγκεκριμένοι εμφάνισαν χαμηλότερο εισόδημα.

Σύμφωνα με λογιστές - φοροτέχνες, οι επιστροφές έστω για το υπόλοιπο περίπου 20% των μη μισθωτών ξεκινούν από κάποιες δεκάδες ευρώ και σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις, που η οικονομική συγκυρία είχε ως αποτέλεσμα τη δραματική μείωση ή ακόμη και τον μηδενισμό του εισοδήματος, φθάνουν και τις 10.000 ευρώ.

Αναλυτικά, ενώ όλους τους προηγούμενους μήνες οι εισφορές του ΕΦΚΑ υπολογίζονταν με βάση το καθαρό φορολογητέο εισόδημα του 2015, από τον Οκτώβριο κι εφόσον έχουν εισαχθεί στο σύστημα τα νέα εκκαθαριστικά, οι εισφορές θα υπολογίζονται βάσει των εισοδημάτων του 2016.

Στις περιπτώσεις που αποδειχθεί ότι πρέπει να επιστραφούν χρήματα στους ασφαλισμένους, βάσει του πρόσφατου νόμου για την αδήλωτη εργασία, η επιστροφή θα είναι άτοκη, αφού προηγηθεί συμψηφισμός με πάσης φύσεως οφειλές που έχουν δημιουργηθεί προς τα Ταμεία. Εάν οι οφειλές έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση, ο νόμος ορίζει ότι μπορεί επίσης να γίνει συμψηφισμός, όπως συμβαίνει και με τη φορολογική διοίκηση.

Μάλιστα, δίνει τη δυνατότητα το υπερβάλλον ποσό να παραμείνει στον ΕΦΚΑ, εφόσον ο ασφαλισμένος το επιθυμεί. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να υποβάλει σχετική αίτηση, ώστε το υπερβάλλον αυτό ποσόν να συμψηφιστεί με τις επόμενες καταβολές που θα οφείλονται από τον ασφαλισμένο. Εάν υπάρχει παράλληλη απασχόληση, τονίζεται στη διάταξη ότι το υπερβάλλον ποσό επιστρέφεται με τον ίδιο τρόπο, ανάλογα με το είδος της απασχόλησης. Προϋπόθεση, να μην υπάρχουν οφειλές από καμία από τις δύο δραστηριότητες.

Στην περίπτωση επιπλέον εισφορών, δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί σε πόσες δόσεις θα πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία πληρωμής τους, παράλληλα με τις τρέχουσες. Σύμφωνα πάντως με το υπουργείο, η όλη διαδικασία των συμψηφισμών θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους.