«Γκρίζες ζώνες» και αδικίες για εκατομμύρια φτωχά νοικοκυριά κρύβουν οι λεπτομέρειες των ρυθμίσεων για τα κριτήρια χορήγησης του κοινωνικού μερίσματος, οι οποίες διασαφηνίστηκαν εν μέρει χθες με νομοτεχνικές βελτιώσεις που επέφερε ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Τσακαλώτος στο σχετικό νομοσχέδιο.

Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο», όπως προκύπτει από το κείμενο με τις τροποποιήσεις και τις προσθήκες το οποίο κατέθεσε ο κ. Τσακαλώτος χθες στη Βουλή, ποσό κοινωνικού μερίσματος θα δίδεται σε κάθε σύνολο ατόμων που συγκατοικούν σε κάποιο σπίτι, είτε αυτά αποτελούν μια τυπική οικογένεια είτε μια απλή ομάδα συγγενών. 

Γενικότερα, κάθε ομάδα ατόμων που συγκατοικούν θα λογίζεται ως ένα «νοικοκυριό» προς το οποίο θα χορηγείται ένα ποσό επιδόματος προσδιοριζόμενο ανάλογα με το ύψος του συνολικού ετήσιου εισοδήματος και τη συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων όλων των ατόμων του νοικοκυριού.

Πρωτοτυπία…

Σύμφωνα ειδικότερα με την πρώτη παράγραφο του κειμένου των τροποποιήσεων που επέφερε ο υπουργός Οικονομικών, «ως ευάλωτο νοικοκυριό νοείται το σύνολο των προσώπων που διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη, συμπεριλαμβανομένων και των φιλοξενούμενων ατόμων». Η παραπάνω «φιλοσοφία» χορήγησης αποκλείει ουσιαστικά μεγάλο αριθμό φτωχών πολιτών από το δικαίωμα είσπραξης του κοινωνικού μερίσματος, δεδομένου ότι σήμερα στη χώρα μας υπάρχουν πάρα πολλοί άνεργοι και άποροι γενικότερα ενήλικες οι οποίοι συγκατοικούν με τους γονείς τους ή με άλλους στενούς συγγενείς τους και έχουν δηλώσει στις φετινές φορολογικές δηλώσεις ότι είναι «φιλοξενούμενοι» στα σπίτια των οικείων τους.

Στις περιπτώσεις αυτές θα συνυπολογίζονται αθροιστικά τα ετήσια εισοδήματα όλων των ατόμων που συγκατοικούν, οπότε αν τα εισοδήματα αυτά είναι υψηλά και υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, τότε τα «νοικοκυριά» στα οποία ανήκουν τα ενήλικα άνεργα άτομα δεν θα δικαιούνται κανένα ποσό μερίσματος, με συνέπεια και τα άνεργα και άπορα αυτά άτομα να μείνουν χωρίς μέρισμα.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα κριτήρια τα οποία καθορίστηκαν, όσοι διαθέτουν Ι.Χ. αυτοκίνητο άνω των 1.928 κυβικών εκατοστών παλαιότητας μέχρι 10 ετών δεν δικαιούνται να λάβουν το κοινωνικό μέρισμα, επειδή υπάγονται στην υποχρέωση καταβολής φόρου πολυτελούς διαβίωσης. Η εξαίρεση αυτή θα έχει ως συνέπεια να αποκλειστούν από το δικαίωμα είσπραξης του μερίσματος χιλιάδες οικογενειάρχες, κυρίως τρίτεκνοι και πολύτεκνοι με χαμηλά εισοδήματα, οι οποίοι διαθέτουν πολυμορφικά πολυθέσια Ι.Χ.!

Δόκανο

Οι άδικοι αποκλεισμοί χιλιάδων οικονομικά ασθενών πολιτών από το δικαίωμα είσπραξης του κοινωνικού μερίσματος θα πληθύνουν εάν στην εφαρμοστική Υπουργική Απόφαση οριστεί ότι ως «ετήσιο εισόδημα» κάθε φυσικού προσώπου, που θα λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του συνολικού ετήσιου εισοδήματος κάθε νοικοκυριού, θα λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος και τεκμαρτού.

Σε μια τέτοια περίπτωση, θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των φτωχών νοικοκυριών και μεμονωμένων πολιτών που θα χάσουν το μέρισμα, ενώ θα εμφανιστούν και πάρα πολλές περιπτώσεις δικαιούχων που θα λάβουν μέρισμα σημαντικά μειωμένο σε σύγκριση με αυτό που δικαιούνται με βάση την πραγματική εισοδηματική τους κατάσταση.

Κριτήρια χορήγησης

Αναλυτικά, τα εισοδηματικά, περιουσιακά και λοιπά κριτήρια με βάση τα οποία θα χορηγηθούν σε περισσότερα από 3,4 εκατομμύρια νοικοκυριά τα ποσά της εφάπαξ εισοδηματικής ενίσχυσης υπό μορφή κοινωνικού μερίσματος, όπως προσδιορίζονται με λεπτομέρειες σε αναλυτικό κείμενο νομοτεχνικών βελτιώσεων το οποίο κατέθεσε ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Τσακαλώτος επί του άρθρου 1 του σχετικού νομοσχεδίου, είναι τα ακόλουθα:

1. Εισοδηματικά: Ετήσιο εισόδημα μέχρι 9.000 ευρώ για νοικοκυριό με ένα ενήλικο μέλος προσαυξανόμενο, για κάθε νοικοκυριό με περισσότερα του ενός μέλη, κατά 4.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος και κατά 2.250 ευρώ για κάθε ανήλικο μέλος.

2. Περιουσιακά στοιχεία:

α) Ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα ή και στο εξωτερικό συνολικής φορολογητέας αξίας μέχρι 120.000 ευρώ για νοικοκυριά με ένα μέλος. Το όριο των 120.000 ευρώ προσαυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και μέχρι του ποσού των 180.000 ευρώ.

β) Κινητή περιουσία:

* Το συνολικό ύψος των καταθέσεων όλων των μελών του νοικοκυριού σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας ή του εξωτερικού ή/ και η τρέχουσα αξία μετοχών, ομολόγων κ.τ.λ., όπως προκύπτουν από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 9.000 ευρώ για τα νοικοκυριά με ένα μέλος. Για τα νοικοκυριά με περισσότερα του ενός μέλη, το όριο των 9.000 ευρώ θα πολλαπλασιάζεται για κάθε επιπλέον μέλος πέραν του ενός με τρόπο που θα προσδιοριστεί στην εφαρμοστική Υπουργική Απόφαση.

* Το συνολικό ποσό από τόκους καταθέσεων των μελών του νοικοκυριού σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας ή του εξωτερικού, όπως έχουν δηλωθεί στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1) του φορολογικού έτους 2016 (στη φετινή φορολογική δήλωση), δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό που προκύπτει από τον παρακάτω μαθηματικό τύπο: Ετήσιος τόκος = 9.000 ευρώ Χ κλίμακα ισοδυναμίας νοικοκυριού Χ μέσο καταθετικό επιτόκιο 2016 / 100.

3. Τεκμήρια: Εξαιρούνται από τη χορήγηση της εφάπαξ εισοδηματικής ενίσχυσης του κοινωνικού μερίσματος νοικοκυριά, τα μέλη των οποίων στις τελευταίες υποβληθείσες και εκκαθαρισθείσες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος δήλωσαν:

  • ότι κατέχουν Ι.Χ. αυτοκίνητα άνω των 1.928 κυβικών εκατοστών παλαιότητας έως 10 ετών, πισίνες ή και σκάφη αναψυχής μήκους άνω των 5 μέτρων,
  • δαπάνες για αμοιβές πληρωμάτων σκαφών αναψυχής,
  • δίδακτρα καταβληθέντα σε ιδιωτικά σχολεία,
  • δαπάνες για αμοιβές υπηρετικού προσωπικού.