Επιμέλεια: Γιάννης Κούσουλας

Σε αύξηση – σοκ των επιτοκίων μεγέθους 300 μονάδων βάσης προχώρησε η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας, μετά τη «βουτιά» που σημείωσε τις τελευταίες ημέρες η λίρα, στον απόηχο των φημών για επιβολή capital controls. Έτσι το βασικό επιτόκιο ανέρχεται πλέον στο 16,5% από 13,5%.

Η κεντρική τράπεζα αναφέρει ότι έχει αποφασίσει να υλοποιήσει μια ισχυρή νομισματική σύσφιξη για να στηρίξει τη σταθερότητα των τιμών. «Θα συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία με στόχο τη σταθερότητα των τιμών», αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση, συμπληρώνοντας ότι η σφιχτή στάση στη νομισματική πολιτική θα διατηρηθεί έως ότου υπάρξει αξιοσημείωτη βελτίωση στο μέτωπο του πληθωρισμού.

Ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν κάλεσε το βράδυ τους πολίτες να μην σπεύσουν να μετατρέψουν λίρες σε συνάλλαγμα. «Είναι θέμα πατριωτισμού» είπε. Οι διακυμάνσεις της ισοτιμίας «δεν είναι συμβατές με την οικονομική πραγματικότητα της Τουρκίας» διαβεβαίωσε, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη έφτασε πέρυσι το 7,4%.  Υποστήριξε μάλιστα ότι οι διακυμάνσεις αποτελούν «παγκόσμιο πρόβλημα» που απλώς γίνεται «πιο αισθητό» στην Τουρκία.

«Δεν υπάρχει εμπόδιο που δεν μπορούμε να υπερβούμε όσον αφορά την ισοτιμία. Θα λάβουμε σειρά μέτρων μετά τις εκλογές» είπε.

«Είναι ώρα να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής και να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη των αγορών», δήλωσε νωρίτερα ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Μεχμέτ Σιμσέκ, ο οποίος τόνισε ότι ο κυβερνήτης της κεντρικής τράπεζας έχει «την πλήρη στήριξη της κυβέρνησης» στις απαραίτητες ενέργειες για να περιοριστεί η πτώση της λίρας και να επιτευχθεί ο στόχος της σταθερότητας στις τιμές. 

Οι ραγδαίες εξελίξεις των δύο τελευταίων ημερών προκάλεσαν έκτακτη σύσκεψη μεταξύ του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ, προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση και να ληφθούν αποφάσεις.

Νέα κατρακύλα

Η πτώση της λίρας επιταχύνθηκε σήμερα καθώς υποχώρησε κατά 5% στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 4,929 λιρών ανά δολάριο, κυρίως λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης στην ικανότητα της κεντρικής τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό

Η τουρκική λίρα σπάει το ένα αρνητικό ρεκόρ μετά το άλλο, μετά την αποτυχία της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας να αποτρέψει προηγούμενες απώλειες με αυξήσεις των επιτοκίων, αναφέρει ο αρθρογράφος της Ahval, Mark Bentley. Πολλοί επενδυτές έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους προς την τράπεζα.

Πριν από δύο μήνες το συνάλλαγμα της Τουρκίας, είχε φτάσει τις 4.03 ανά δολάριο και πολλοί επενδυτές άρχισαν να ανησυχούν για μια μεγάλη οικονομική κρίση στη χώρα.

Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει συγκεντρώσει μεγάλη εξουσία, θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, καθώς υποστηρίζει πως τα υψηλά επιτόκια προκαλούν πληθωρισμό. Ο ισχυρισμός αυτός αντιβαίνει με την πραγματική οικονομική θεωρία.

Τα σχόλιά του για τα επιτόκια έχουν προκαλέσει συναγερμό στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η λίρα έχει αρχίσει να «πέφτει» συνεχώς, μετά τις συνεχής προειδοποιήσεις των οίκων αξιολόγησης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ότι η κυβερνητική ώθηση και η έλλειψη εποπτείας από την κεντρική τράπεζα, βάζει σε μπελάδες την οικονομία.

Ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν προκάλεσε μαζική πώληση της ήδη αποδυναμωμένης λίρας την περασμένη εβδομάδα όταν δήλωσε ότι σχεδιάζει να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο της οικονομίας μετά τις εκλογές του επόμενου μήνα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την επιρροή του στη νομισματική πολιτική.

Η υποτίμηση της λίρας πληγώνει τις επιχειρήσεις της Κωνσταντινούπολης

Οι τουρκικές επιχειρήσεις νιώθουν τον αντίκτυπο από τη δραματική υποτίμηση της λίρας, με πολλές εταιρίες να πιέζονται λόγω των υψηλότερων ενοικίων και του κόστους εισαγωγής και τους καταναλωτές να είναι συγκρατημένοι στις δαπάνες τους με την ελπίδα ότι το νόμισμα θα ανακάμψει.

Ο Νεντίμ Σόι, ιδιοκτήτης καταστήματος franchise της τουρκικής εταιρίας οικιακών ηλεκτρικών συσκευών Vestel, δήλωσε ότι η αδύναμη λίρα οδήγησε ανοδικά τα κόστη, μεγάλο μέρος των οποίων καταβάλλονται σε ξένο νόμισμα.

«Κάθε μήνα, υπάρχει μια αύξηση τιμών 4-5% λόγω της αστάθειας στη συναλλαγματική ισοτιμία», δήλωσε.

Οι απώλειες της λίρας, που έχουν διαβρώσει την αγοραστική δύναμη των απλών Τούρκων, θα μπορούσαν να αποτελέσουν κακό οιωνό για τις πιθανότητές του στις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές της 24ης Ιουνίου.

Το Τουρκικό Στατιστικό Ινστιτούτο ανακοίνωσε σήμερα ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε τον Μάιο στο χαμηλότερο επίπεδο της χρονιάς. Ο δείκτης εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις 69,9 μονάδες αυτό τον μήνα από τις 71,9 τον Απρίλιο. Κάθε τιμή κάτω από τις 100 μονάδες υποδηλώνει απαισιόδοξες προοπτικές.

Μία ένωση Τούρκων λιανέμπορων κάλεσε την κυβέρνηση τον Νοέμβριο να προχωρήσει σε φοροελαφρύνσεις καθώς τα κέρδη και η ανάπτυξή τους έχουν πληγεί από την αδύναμη λίρα, λέγοντας ότι αρκετές μεγάλες εταιρίες λιανικών πωλήσεων περιόρισαν τα σχέδιά τους για επέκταση πέρυσι.

Ο Μπιλάλ Σαγιάν, υποδιευθυντής στην εταιρία ενδυμάτων Sarar, δήλωσε ότι το κατάστημά του δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο που καταβάλλεται σε δολάρια – το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή οι μεσαίες επιχειρήσεις στην Τουρκία.

Ο αριθμός των Τούρκων πελατών έχει επίσης μειωθεί σημαντικά, αφήνοντας τις εταιρίες να εξαρτώνται ολοένα και πιο πολύ από τους τουρίστες που επωφελούνται από τη συναλλαγματική ισοτιμία, δήλωσε.

Στα 15 χρόνια διακυβέρνησης, ο Ερντογάν και το κόμμα του, ενθάρρυναν την κατασκευή εμπορικών κέντρων στη χώρα, με την οικονομική ανάπτυξη να ενισχύεται μέσω της αύξησης της κατασκευαστικής δραστηριότητας και του λιανικού εμπορίου.

Η Κωνσταντινούπολη εξελίχθηκε σε ένα τουριστικό προορισμό για αγορές, ειδικά για τουρίστες από τη Μέση Ανατολή, που τώρα προσφέρουν μια αχτίδα ελπίδας για τις τουρκικές επιχειρήσεις. «Βιώνουμε μια Αραβική Άνοιξη. Δυστυχώς, αυτή είναι η ζωή που ζούμε», δήλωσε ο Τόλγκα, υπάλληλος πολυκαταστήματος.

Πηγή: ΑΠΕ/Ahval