Ευκολίες εξόφλησης των δανειακών της υποχρεώσεων πήρε η Ελλάδα στο Eurogroup και ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας σε πανηγυρικό κλίμα στο Ζάππειο προανήγγειλε στοχευμένες ελαφρύνσεις.

​«Έχουμε αποκαταστήσει σε τέτοιο βαθμό την απόδοση της οικονομίας που έχουμε τη δυνατότητα να προχωρήσουμε σε στοχευμένες ελαφρύνσεις σε όσους υπέφεραν πολύ τα τελευταία χρόνια. Μπορούμε να προχωρήσουμε στοχευμένα σε μείωση φόρων το 2019, έχουμε τη δυνατότητα να ενισχύσουμε την κοινωνική πρόνοια, μπορούμε να προχωρήσουμε σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις», υποστήριξε ο κ. Τσίπρας.

Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας υποστήριξε πως «μετά τις χθεσινές αποφάσεις για το χρέος, η χώρα γυρίζει οριστικά σελίδα. (…) το χρέος καθίσταται βιώσιμο».

Ωστόσο, τα μέτρα για το χρέος όπως αναφέρει η «Καθημερινή» είναι κατώτερα των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί μέχρι και πριν από μερικούς μήνες.

Γενικά, επιβεβαιώθηκε ο κανόνας των σταδιακών αλλαγών που προτιμά η Γερμανία. Οι αγορές, πάντως, αντέδρασαν θετικά. Ενώ παραμένουν λεπτομέρειες να καθοριστούν.

 

Η εφημερίδα απαντά σε μερικά από τα βασικά ερωτήματα που προκύπτουν μετά το ιστορικό Eurogroup.

1) Ποια μέτρα αποφασίστηκαν για τη διευθέτηση του χρέους;

– Μετά τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, τα οποία έχουν ήδη εφαρμοστεί, από το 2017, προχθές ήταν η σειρά των λεγόμενων μεσοπρόθεσμων μέτρων. Αυτά είναι:

• Η επιμήκυνση του δανείου του EFSF (96,6 δισ., σύμφωνα με τον επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ) κατά 10 χρόνια, καθώς και η επέκταση της περιόδου χάριτος για την πληρωμή τόκων, επίσης κατά 10 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι ώς το 2033 δεν θα πληρώνουμε τόκους και χρεολύσια για το συγκεκριμένο δάνειο, που αντιστοιχεί σε κάτι λιγότερο από το 1/3 του συνολικού μας χρέους.

• Η κατάργηση του επιτοκιακού κέρδους (step up) που συνδέεται με τη δόση για την επαναγορά χρέους του 2ου προγράμματος. Υπολογίζεται ότι το όφελος αντιστοιχεί σε 2,5 δισ.

• Η επιστροφή των κερδών της ΕΚΤ και των κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα που είχαν αγοράσει (SMPs και ANFAs). Συνολικά είναι περίπου 4,5 δισ. και θα επιστραφούν σε 8 εξαμηνιαίες δόσεις ξεκινώντας από τον Δεκέμβριο του 2018 ώς τον Ιούνιο του 2022.

2) Θα υπάρχουν όροι για την εφαρμογή των μέτρων αυτών;

– Ναι, για τα δύο τελευταία (SMPs, ANFAs και step up) προϋπόθεση είναι να εφαρμόζει η Ελλάδα τις μεταμνημονιακές δεσμεύσεις της. Αυτό θα διαπιστώνεται κατά τις αξιολογήσεις που θα πραγματοποιούν οι θεσμοί ανά τρίμηνο εδώ. Αν υπάρχει παρέκκλιση, δεν θα γίνεται η ελάφρυνση.

3) Μακροπρόθεσμα μέτρα αποφασίστηκαν;

– Οχι. Το Eurogroup δεσμεύθηκε ότι στο τέλος της περιόδου χάριτος, το 2032, θα επανεξετάσει και αν χρειαστεί θα λάβει πρόσθετα μέτρα. Επίσης, για τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, το Eurogroup αναφέρεται στην ενεργοποίηση μηχανισμού (περαιτέρω επιμήκυνσης κ.τ.λ.) σε περίπτωση απρόβλεπτα δυσμενούς σεναρίου. Αυτό είναι ουσιαστικά ό,τι απέμεινε από τον γαλλικό μηχανισμό, ο οποίος θα συνέδεε ανάπτυξη με ελάφρυνση χρέους με έναν αυτοματισμό, τον οποίο δεν ήθελε η Γερμανία.

4) Το «μαξιλάρι» ασφαλείας θα μας επιτρέψει να μείνουμε εκτός αγορών για 2-3 χρόνια;

– Η τελευταία δόση του μνημονίου θα είναι 15 δισ., εκ των οποίων τα 5,5 δισ. για την εξόφληση χρέους –υπολογίζεται ότι θα δοθούν για την εξόφληση μέρους του υπολοίπου του δανείου του ΔΝΤ, ύψους 10,4 δισ.– και τα 9,5 δισ για τη δημιουργία «μαξιλαριού» ρευστότητας, που θα χρησιμοποιηθεί για την εξυπηρέτηση του χρέους σε περίπτωση ανάγκης. Συνολικά, μαζί και με τους εθνικούς πόρους (ήδη υπάρχουν 6,5 δισ. για τον σκοπό αυτό), η Ελλάδα βγαίνοντας από το μνημόνιο θα διαθέτει ένα «μαξιλάρι» 24,1 δισ, ικανό να καλύψει τις ανάγκες της για 22 μήνες, σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup. Αυτό αποτελεί σημαντική ασπίδα, έναντι κινδύνων. Ωστόσο, όπως λένε οι αναλυτές, αν τελικά καταφύγει σ’ αυτό η Ελλάδα για να καλύψει τις ανάγκες της, θα είναι ένδειξη αδυναμίας και θα επηρεάσει αρνητικά το κόστος σε μετέπειτα απόπειρες εξόδου της στις αγορές.

5) Έγινε το χρέος βιώσιμο;

– Η Κριστίν Λαγκάρντ είπε ότι διατηρεί επιφυλάξεις για τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, αν και σημείωσε πως δίνει βάση στις δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι Ευρωπαίοι.Η ανάλυση του ΔΝΤ αναμένεται την ερχόμενη εβδομάδα. Γενικά, η εκτίμηση είναι ότι μεσοπρόθεσμα, ώς το 2032, το χρέος είναι βιώσιμο, με βάση το κριτήριο που έχει συμφωνήσει το Eurogroup, δηλαδή να μην ξεπερνούν οι πληρωμές για την εξυπηρέτησή του το 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα (και το 20% του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα). Ωστόσο, η θετική αυτή ανάλυση βιωσιμότητας έχει ως προϋποθέσεις να μπορεί η Ελλάδα να συντηρεί τα συμφωνηθέντα πολύ υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, και τους προβλεπόμενους ρυθμούς ανάπτυξης, δύο αντιφατικές μεταξύ τους επιδιώξεις.

Επομένως, οι προϋποθέσεις αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες, ιδίως καθώς κι αυτές με τη σειρά τους εξαρτώνται και από τη διατήρηση ομαλών συνθηκών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Mακροπρόθεσμα, η βιωσιμότητα δεν έχει εξασφαλιστεί, αλλά υπάρχουν οι δεσμεύσεις του Eurogroup για νέες παρεμβάσεις, αν χρειαστεί.