Υπήρξε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες φυσιογνωμίες των ΗΠΑ τις δεκαετίες του 50’ και του 60’. Στην εποχή των φυλετικών διακρίσεων και της Κου Κλουξ Κλαν, οι σκληρές του θέσεις ήταν η «απάντηση» των αφροαμερικάνων που διεκδικούσαν μία θέση στην αμερικάνικη κοινωνία. Αυτός ήταν ο «οργισμένος» Malcolm X και σήμερα συμπληρώνονται 48 χρόνια από τη δολοφονία του.

Γεννημένος στη Νεμπράσκα των ΗΠΑ στις 19 Μαΐου του 1925, ο Malcolm Little ( αυτό ήταν το πραγματικό του όνομα), ένιωσε στο πετσί του το ρατσισμό από μικρός. Η οικογένεια του, κυνηγημένη από την διαβόητη οργάνωση Κου Κλουξ Κλαν, αναγκάζεται να μετακομίσει στο Μίσιγκαν.

Εκεί, ο πατέρας του, ο αιδεσιμότατος Earl Litlle, δολοφονείται και το 1941 από την Κου Κλουξ Κλαν και ο Malcolm X, αναγκάζεται να μετακομίσει ξανά στην Νέα Υόρκη και συγκεκριμένα στο κακόφημο προάστιο Χάρλεμ.

Ο Malcolm αναγκάζεται να πάρει το δρόμο της παρανομίας για να ζήσει, και το 1946 καταδικάζεται σε 7 χρόνια κάθειρξης για κλοπή και διάρρηξη.

Η φυλάκιση αυτή, έμελλε να σημαδέψει και τη ζωή του, αφού εκεί έρχεται σε επαφή με μια ριζοσπαστική οργάνωση Μαύρων μουσουλμάνων με όνομα το «Έθνος του Ισλάμ» η οποία δίδασκε την μαύρη υπεροχή και τις αρχές του Ισλαμισμού.

Τα χρόνια περνάνε και το 1952 ο Malcolm αποφυλακίζεται. Εκείνη τη χρονιά αλλάζει και το επίθετο του από Little σε Χ.

Όπως είπε ο ίδιος, «το Χ του μουσουλμάνου συμβόλιζε το αληθινό αφρικανικό οικογενειακό [μου] όνομα […]. Για μένα, το Χ μου αντικατέστησε το όνομα που κάποιος γαλανομάτης διάβολος είχε επιβάλει στους προγόνους μου».

Με δεδομένη τη ρητορική δεινότητα του, ο Malcolm X – ελεύθερος πλέον- ανελίσσεται στην ιεραρχία του «Έθνους του Ισλάμ» και σε σύντομο χρονικό διάστημα γίνεται ένας από τους πιο σημαντικούς ηγέτες της οργάνωσης, κηρύσσοντας τον «μαύρο εθνικισμό».



Το 1959 ο Malcolm X πραγματοποιεί το πρώτο του ταξίδι στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ενώ το 1960 συναντάται με τον Φιντέλ Κάστρο.

Οι συναντήσεις που κάνει στα ταξίδια του, αλλά και τα όσα βλέπει, συντελούν στην μετατόπιση των θέσεων και δεκαετία του 60’ η μετατόπιση του Malcolm X αποκρυσταλλώνεται, αφού σιγά –σιγά αναπτύσσει αντιαποικιακές και αντιιμπεριαλιστικές θέσεις. Καταγγέλλει με σφοδρότητα τη λεηλασία και την καταπίεση των λαών της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Ι ιστορική συνάντηση του Malcolm X με τον Fidel Castro

Με λίγα λόγια, ο Malcolm X εγκαταλείπει το Μαύρο Εθνικισμό και τις διδαχές του «Έθνους του Ισλάμ» περί διαχωρισμού μαύρων και λευκών Αμερικανών και αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι τα κοινωνικά προβλήματα στις ΗΠΑ δεν είναι θέμα χρώματος.

Σταδιακά έρχεται σε επαφή με τα κοινωνικά κινήματα που ανθούσαν την εποχή εκείνη στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τον φέρνει σε ευθεία ρήξη με του «Έθνος του Ισλάμ», με αποτέλεσμα την αποχώρηση του από την οργάνωση τον Μάρτιο του 1964.

Μάλιστα, ήταν τέτοια η αλλαγή στις απόψεις του, που αναφερόμενος στην πορεία του ως μέλος του «Έθνους του Ισλάμ» δήλωσε πως υπήρξε «...ένα ζόμπι τότε ... στραμμένο προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση και έχοντας εντολή να βαδίσει...».

Λίγους μήνες μετά, ταξιδεύει για δεύτερη φορά στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους, ιδρύει τις οργανώσεις «Μουσουλμανικό Τέμενος» (Muslim Mosque, Inc.) αλλά και την «Οργάνωση της αφρο-Αμερικανικής Ενότητας» (Organization of Afro-American Unity - OAAU).

Πλέον, η επιρροή του στους αφροαμερικάνους των ΗΠΑ έχει μεγαλώσει σε ανησυχητικό βαθμό. Οι σκληρή του τοποθέτηση και οι ριζοσπαστικές του απόψεις, τον φέρνουν σε αντίπαλη θέση, τόσο με την κεντρική εξουσία, εκπρόσωποι της οποίας τον κατηγόρησαν επανηλλειμένως ότι υποκινεί τη βία, όσο και με τις άλλες οργανώσεις των μαύρων.



Ειδικά οι παλιοί του σύντροφοι του «Έθνους του Ισλάμ» τον βλέπουν πλέον ως εχθρό και θέλουν πάση θυσία να εξαλείψουν την επιρροή του. Έτσι, κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του το Μάρτιο του 1965, ο Malcolm X δολοφονείται από τρία μέλη του «Έθνους του Ισλάμ».

Πλήθος κόσμου θα παρευρεθεί στην κηδεία του και πολλοί ηγέτες κινημάτων για τα ανθρώπινα δικαιώματα θα πουν το τελευταίο αντίο στον «οργισμένο» Malcolm X.

Παναγιώτης Βελισσάρης