Για πολλούς, ο Κερτ Κομπέιν υπήρξε κάτι παραπάνω από μουσικός. Υπήρξε ένα σύμβολο, αφού το αντισυμβατικό του στιλ, αλλά και οι στίχοι των τραγουδιών του άφησαν το στίγμα τους στην παγκόσμια μουσική σκηνή για πολλά χρόνια. Ο ίδιος και το συγκρότημα του, οι Nirvana, θεωρείται ότι είχε καταλυτική επίδραση στην ανάδειξη της grunge, αλλά και της εναλλακτικής ροκ σκηνής, μαζί άλλα συγκροτήματα της σκηνής του Σιάτλ, όπως οι Pearl Jam, τους Soundgarden, αλλά και τους Screaming Trees. Αυτοκαταστροφική προσωπικότητα, ο Κέρτ Κομπέιν φλέρταρε με το θάνατο τη μεγαλύτερη διάρκεια της ζωής του, αφού υπήρξε εξαρτημένος χρήστης ναρκωτικών από πολύ μικρός, ενώ η αυτοκτονία του, στις 5 Απριλίου του 1994, άφησε άναυδους τους εκατομμύρια θαυμαστές του ανά την υφήλιο.

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια Ο Κέρτ Κομπέιν γεννήθηκε στο Αμπερτίν της πολιτείας της Ουάσιγκτον στις 20 Φεβρουαρίου του 1967 και πριν κλείσει τα 10, βλέπει τους γονείς του να χωρίζουν, γεγονός που σημάδεψε τη ζωή του. «Θυμάμαι ότι ένιωσα ντροπή για τους γονείς μου. Δεν μπορούσα να αντιμετωπίσω τους φίλους μου στο σχολείο, γιατί ήθελα απεγνωσμένα να έχω την κλασική, τυπική οικογένεια «μητέρα-πατέρας» ανέφερε χαρακτηριστικά σε μία συνέντευξη του το 1993. Τα παιδικά και τα εφηβικά χρόνια του Κομπέιν υπήρξαν εξαιρετικά δύσκολα .
Το 1978 ο πατέρας του ξαναπαντρεύεται. Με τη μητριά του ο Κέρτ δεν τα πάει καλά, ενώ κατηγορεί και τον πατέρα του επειδή δεν του δίνει προσοχή. Η μητέρα του από την άλλη, είναι εξαρτημένη από το αλκοόλ, ενώ αλλάζει τους ερωτικούς συντρόφους σαν τα… πουκάμισα. Σαν να μην έφτανε αυτό, οι συμμαθητές του στο σχολείο τον κακομεταχειρίζονται και τον βρίζουν. Όλα αυτά κάνουν τον Κομπέιν πολύ δύσκολο χαρακτήρα. Εσωστρεφής αλλά και υπερκινητικός προκαλεί πολλά προβλήματα, στον περίγυρο του. Ένα μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας το περνάει μετακομίζοντας μεταξύ συγγενών και φίλων, ενώ του χορηγούνται και ηρεμιστικά φάρμακα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της συμπεριφοράς του.

Στα μέσα της δεκαετίας του '80 επιστρέφει αρχικά στον πατέρα του, και μετά μετακομίζει στην μητέρα του, η οποία τον διώχνει από το σπίτι. Εγκαταλείπει το σχολείο, και αναγκάζεται να μείνει είτε σε φίλους του, είτε στο δρόμο. Ανάμεσα στα οικογενειακά προβλήματα αλλά και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει από τον περίγυρό του ο Κομπέιν βρίσκει διέξοδο στην ακμάζουσα πανκ σκηνή των ΗΠΑ της δεκαετίας του '80.

Παράλληλα, αρχίζει να ναρκωτικά, τα οποία όπως ο ίδιος έλεγε τα έπαιρνε για να ανακουφίσει τους αφόρητους πόνους που ένιωθε στο στομάχι του.


Οι Nirvana και το Nevermind

Το 1986, ο Κέρτ Κομπέιν ιδρύει το συγκρότημα Nirvana μαζί με τον φίλο του Krist Novoselic, ενώ στα ντραμς είναι ο Chad Channing. Το 1989 κυκλοφορούν το πρώτο album τους με τον τίτλο Bleach, με τον Κομπέιν να μην μένει ευχαριστημένος και να προχωρά σε αλλαγή ντράμερ. Έτσι, ο Dave Grohl παίρνει τη θέση του Channing. Η αλλαγή αυτή φαίνεται πως έφερε την ώθηση στο συγκρότημα για να απογειωθεί και το 1991 κυκλοφορεί το πασίγνωστο άλμπουμ Nevermind, το οποίο σύντομα γίνεται τεράστια εμπορική επιτυχία. Μέσα σε λίγους μήνες το Nevermind, ανεβαίνει στο Νο1 στις λίστες των ΗΠΑ, προσπερνώντας ακόμα και τον Μάικλ Τζάκσον, ενώ πούλησε πάνω από 26.000.000 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. Ανάμεσα στα τραγούδια του δίσκου περιλαμβάνεται και το «Smells Like Teen Spirit» , το οποίο για πολλούς θεωρείται ως ο ύμνος της περιβόητης «Generation X».

Οι Nirvana πλέον έχουν μπει για τα καλά στην παγκόσμια μουσική σκηνή με τις περιοδείες, αλλά και τις ζωντανές εμφανίσεις σε μουσικές εκπομπές να διαδέχονται η μία την άλλη. Τα Μέσα Ενημέρωσης, αναφέρθηκαν με διθυραμβικά σχόλια για τον Κομπέιν χαρακτηρίζοντας τον ως, ο «άνθρωπος που άλλαξε τον ρου της μουσικής», «ο επαναστάτης που έβαλε στο χάρτη το grunge και ολόκληρο το Σιάτλ»

Ο θυελλώδης έρωτας και η επίμονη εξάρτηση

Το Φεβρουάριο του 1992, μετά από μία σχέση δύο χρόνων ο Κομπέιν παντρεύεται την Κόρτνεϊ Λοβ (τραγουδίστρια του συγκροτήματος Hole). Στις 18 Αυγούστου, γεννήθηκε η κόρη του ζευγαριού, Φράνσις Μπιν Κομπέιν, με το ευχάριστο αυτό γεγονός να μην αλλάζει και πολύ την καθημερινότητα του ζεύγους, παρά το γεγονός ότι ο Κομπέιν προσπάθησε να μπει σε πρόγραμμα αποτοξίνωσης. Και οι δύο, παρότι γονείς συνεχίζουν τη χρήση ναρκωτικών, ενώ η Λοβ παραδέχεται σε μία συνέντευξη της το γεγονός ότι έκανε χρήση ηρωίνης ενόσω ήταν έγκυος, με αποτέλεσμα να τους αφαιρεθεί η κηδεμονία του παιδιού για μερικούς μήνες. Η εξάρτηση του Κομπέιν φτάνει σε επικίνδυνα επίπεδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και το γεγονός ότι τον Ιούλιο του 1993, έπεσε σε κώμα πριν από μία συναυλία εξαιτίας της υπερβολικής δόσης ηρωίνης.

Η πορεία προς το τέλος

Το Μάρτιο του 1994, φτάνει στα όρια του, και μην αντέχοντας την υπερβολική δημοσιότητα, αλλά και υποφέροντας χρόνιους πόνους στο στομάχι του (σε πολλές συναυλίες έκανε μορφασμούς πόνου) κάνει την πρώτη απόπειρα αυτοκτονίας, στη Ρώμη, παίρνοντας υπνωτικά και αλκοόλ. Πέφτει σε κώμα, αλλά επανέρχεται και στα τέλη Μαρτίου μπαίνει σε κλινική αποτοξίνωσης μετά την επιμονή της γυναίκας του, αλλά και του υπόλοιπου συγκροτήματος, ωστόσο φεύγει σύντομα. Ο Κομπέιν πλέον είναι αποφασισμένος να αυτοκτονήσει. Τελικά στις 5 Απριλίου τα καταφέρνει. Ενώ βρισκόταν στο σπίτι της γιαγιάς του, στη Λίμνη Washington, παίρνει ηρωίνη και ηρεμιστικά , και μετά αυτοπυροβολείται. Τρεις ημέρες αργότερα το ανακαλύπτουν το πτώμα του. Έτσι γράφεται ο επίλογος της σύντομης και ταραχώδους ζωής του Κέρτ Κομπέιν, ο οποίος σε ηλικία 27 ετών πέρασε στην ιστορία της παγκόσμιας μουσικής.

Από σύμβολο… brand name

Με το θάνατο του Κομπέιν, το κεφάλαιο Nirvana έκλεισε οριστικά. Ωστόσο, ακολούθησε μια άνευ προηγουμένου εμπορευματοποίηση του ονόματος τόσο του τραγουδιστή, όσο και του συγκροτήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι γνωστή μάρκα υποδημάτων έβγαλε παπούτσια με τον Κερτ Κομπέιν. Μάλιστα σε αυτή την πορεία έβαλε το λιθαράκι της και η Κόρτεϊ Λοβ, η οποία ξεπούλησε όλα τα αντικείμενα του Κομπέιν, ενώ μοσχοπούλησε και τα ημερολόγια του τραγουδιστή τα οποία εκδόθηκαν σημειώνοντας τεράστια επιτυχία, («Journals», 2002). Παράλληλα οι… επικές δικαστικές μάχες μεταξύ της Λοβ και των υπόλοιπων Nirvana , αναφορικά με τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιών του συγκροτήματος, απέδειξαν περίτρανα ότι το όνομα του Κερτ Κομπέιν, από ένα σύμβολο για τους απανταχού φίλους της ροκ ανά την υφήλιο, πλέον έχει μετατραπεί σε ένα πρώτης τάξεως brand name…

Παναγιώτης Βελισσάρης