Από την Κυριακή, το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πια εδώ. Πάνω από δύο εκατομμύρια ψηφοφόροι του γύρισαν την πλάτη. Το 13,2% είναι το χαμηλότερο ποσοστό που κατέγραψε ποτέ το πάλαι ποτέ κραταιό κίνημα, χαμηλότερο και από το ξεκίνημα του το 1974. Το ΠΑΣΟΚ γύρισε στην εκλογική του αφετηρία, το μέλλον του είναι πια αβέβαιο. Θα το αντέξει;  
Η συντριβή είναι τόσο μεγάλη, ώστε να ενισχύει την αμφιβολία. Πιθανόν, η μόνη διέξοδος που έχει το ΠΑΣΟΚ αν θέλει να επιβιώσει είναι να δοκιμάσει να ξανακτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες από τη θέση του αντιπολιτευόμενου, μένοντας μακριά από την εξουσία. Η ετυμηγορία των πολιτών άλλωστε είναι κάτι πάρα πάνω από ξεκάθαρη, «εσείς δεν θέλουμε να κυβερνάτε» είναι το μήνυμα προς το ΠΑΣΟΚ.

Και όλη αυτή η συζήτηση για το σχηματισμό κυβέρνησης που ούτως ή άλλως δεν έχει αποτέλεσμα, 149 βγάζουν μαζί ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, δεν αφορά το ΠΑΣΟΚ, ο λαός το καταψήφισε ως κυβερνητικό κόμμα. Αν παρά ταύτα ξαναβρεθεί σε κυβέρνηση σύντομα, άμεσα, ο λαός θα το εξαφανίσει από το προσκήνιο στις επόμενες εκλογές.  

Όπως όμως τα έφερε η κάλπη και η ρητορεία των δύο τελευταίων ετών, όλα δείχνουν ότι θα ξανβρεθεί σύντομα στην κυβέρνηση, ο Βενιζέλος και τα στελέχη θεωρούν ότι δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς και δεν θα κάνουν αλλιώς αν πειστεί η ΔΗΜΑΡ ή ο οποίος στο πολιτικό σύστημα να στηρίξει μια συγκυβέρνηση.

Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ είναι εγκλωβισμένη στη ρητορική της, δεν μπορούν να παρακολουθούν απαθείς, αν υπάρχει περίπτωση να σχηματιστεί κυβέρνηση, ούτε να την αφήσουν να πέσει γιατί αυτό θα τους χρεωθεί. Οι εκλογές, σε ένα μήνα από σήμερα είναι δίκοπο μαχαίρι για το ΠΑΣΟΚ, το πιθανότερο είναι ότι η αποσυσπείρωση θα ενταθεί και η κατάρρευση του σε μονοψήφια ποσοστά θα το εξαφανίσει από τον πολιτικό χάρτη.  

Το αποτέλεσμα ανέτρεψε όλα τα σχέδια ηγεσίας και αντιπάλων. Οι σχεδιασμοί πετάχτηκαν  στο καλάθι των αχρήστων ακόμα και αν σε πολλούς είναι δύσκολο να συνηθίσουν ότι δεν είναι πια μεγάλο κόμμα. Η μοίρα της ΕΔΗΚ, ο εφιάλτης πολλών πασόκων πριν από τις εκλογές, μοιάζει κοντά στην πραγματικότητα.     

Ήδη χθες, στη σύσκεψη των κορυφαίων στελεχών, ο Ευάγγελος Βενιζέλος είπε ότι ο κύκλος της μεταπολίτευσης έκλεισε, πως το ΠΑΣΟΚ έδωσε ότι είχε να δώσει και ότι πρέπει να αναγεννηθεί ως πολιτικός σχηματισμός μέσα από ένα συνέδριο. Δημοσίως δήλωσε «θα αναγεννήσουμε την ηθική και πολιτική φυσιογνωμία του ΠΑΣΟΚ».

Όλοι αντελήφθησαν ότι αυτό είναι θέμα χρόνου…


Θέμης Δαγκλής