«Στη Γαλλία με μίσησαν περισσότερο και από παιδόφιλο» δήλωνε πριν καιρό ο κινηματογραφιστής Ρομάν Γαβράς, γιός του βραβευμένου Έλληνα σκηνοθέτη, Κώστα Γαβρά. Το νέο του έργο, όσο υπερβολικό και αν ακούγεται, έχει προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο μένος.
Όταν το τηλέφωνό του «βομβαρδίζεται» από κλήσεις γάλλων δημοσιογράφων  που προσπαθούν απεγνωσμένα να του αποσπάσουν μια δήλωση, εκείνος απαξιεί και καταγράφει με την κάμερά του πραγματικές σκηνές βίας που εκτυλίσσονται στα σοκάκια των προαστίων του Παρισιού ή πηγαινοέρχεται από το ένα αστυνομικό τμήμα στο άλλο για τις… στιγμές αστυνομικής  βίας που διανοήθηκε να καταγράψει. 

Ο Ρομάν Γαβράς είναι ελληνικής καταγωγής, ζει στη Γαλλία, είναι ανερχόμενος κινηματογραφιστής και ήδη «αφορισμένος» από την πλειονότητα των Γάλλων κριτικών που θεωρούν ότι η προκλητική εμμονή του με τη βία δεν αποτελεί τέχνη. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες και συνάδελφοί του διαφωνούν με την συντηρητική αυτή άποψη καθώς οι ταινίες και τα video clip, τα οποία έχει σκηνοθετήσει είναι ανατρεπτικά και παραδόξως… ρομαντικά.

Το νέο του, δε, video που σκηνοθετεί για λογαριασμό των αμερικανών ράπερ Jay-Z και Kayne West υπό τον τίτλο «Νο church in the wild» έχει γίνει το ζώπυρο ενός «πολέμου» που έχει ξεσπάσει στους καλλιτεχνικούς κύκλους του Παρισιού για την εικονοποίηση της ωμής βίας.

Στο νέο του λοιπόν βίντεο ο 31χρονος Ρομάν Γαβράς αποτυπώνει μάχες σώμα με σώμα μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας υπό την οσμή της μολότοφ και των δακρυγόνων και τους ήχους της σειρήνας αλλά και της κραυγής του εξοργισμένου, του κατατρεγμένου και αδικημένου. Το βίντεο ξεκινά με έναν άντρα να πετάει βόμβα μολότοφ σε αστυνομικούς κατά τη διάρκεια εξέγερσης.

Παραπέμποντας σε εικόνες από βάναυσα επεισόδια αντιεξουσιαστών στο Λονδίνο, γκετοποιημένων αλλοδαπών στη Γαλλία και επαναστατημένων πολιτών στην Πλατεία Ταχρίρ με την Αστυνομία ο Γαβράς τελικώς κάνει αναφορά στην Ελλάδα και στα επεισόδια των διαδηλώσεων στην πλατεία Συντάγματος. 

Διόλου τυχαία, τα περιβραχιόνια των αστυνομικών που εμφανίζονται στο βίντεο φέρουν τα διακριτικά ΕΛ.ΑΣ (0:36), έχοντας έτσι υπαινιχθεί υπόκωφα ότι εναντιώνεται στις σκιαμαχίες της αστυνομίας στο κέντρο της Αθήνας και τις πρακτικές της προηγούμενης ελληνικής κυβέρνησης προς τους διαδηλωτές κατά του Μνημονίου.

Στο βίντεο βέβαια δίνονται και οι δύο όψεις του νομίσματος, οι ανατριχιαστικοί τραυματισμοί των δυνάμεων καταστολής από τους διαδηλωτές, αλλά και οι σοκαριστικοί ξυλοδαρμοί των… εξεγερμένων που δεν μπορούν να γλιτώσουν από τη βία ούτε έξω από την... εκκλησία. Δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος πέραν της απελπισίας και των δύο πλευρών.

Το «no church in the wild» είναι και η μουσική υπόκρουση στο τρέιλερ της ταινίας του Baz Lurhmann, της μεταφοράς του The Great Gatsby. Γυρίστηκε τον περασμένο Απρίλιο στην Πράγα, και η σκωπτική σκηνοθεσία με υψηλής ανάλυσης φωτογραφία και έμφαση στη λογική της… αργής εικόνας χαρακτηρίζεται τουλάχιστον επιβλητικό.


 
«Είναι παράξενο αλλά σε πολλές περιπτώσεις ο κόσμος τρελαίνεται όταν δεν του λες τι να σκεφτεί» έχει υποστηρίξει ο χαρισματικός κινηματογραφιστής καθώς όχι μόνο δεν μιλά στα Μέσα για τα έργα του, αλλά δεν παίρνει ποτέ σαφή θέση μέσα από αυτά.

Τον Ρομάν Γαβρά τον γνωρίσαμε το 2006 όταν οι γαλλικές εξεγέρσεις στα υποβαθμισμένα προάστεια του Παρισιού ταλάνιζαν την κυβέρνηση. Τότε, ο νεαρός Γαβράς  πλαισιωμένος από μετανάστες, αφρο-γάλλους και αλγερινούς καλλιτέχνες συμμετέχοντας στην κολεκτίβα Kourtrajme συνέθεσε την δική του εικόνα για τη ζωή στη σύγχρονη Γαλλία.

Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, Born Free, το 2010 πρωταγωνιστεί μια από τις εμμονές του, οι κοκκινομάλληδες, ή αλλιώς πως είναι να νιώθεις ότι δεν ανήκεις πουθενά.

Ένα χρόνο αργότερα ο Γαβράς δημιουργεί την μεγάλου μήκους ταινία Our Day Will Come , με πρωταγωνιστή τον Vincent Cassel, όπου η σουρεαλιστική αποτύπωση της γενοκτονίας των κοκκινομάλληδων κυριαρχεί.

Στα βιντεοκλίπ του για τη M.I.A, τους Justice και τα διαφημιστικά της Adidas, πρωτοστατεί η δεύτερη εμμονή του σκηνοθέτη, η ωμή βία. Το Stress που σκηνοθέτησε για τους  Justice μάλιστα προκάλεσε οργισμένες αντιδράσεις στη Γαλλία.

Και αυτό διότι ο… ποιητής της βίας, όπως τον χαρακτηρίζουν, αντιλαμβάνεται εντελώς αντισυμβατικά την έννοια του ρομαντισμού, «Για μένα, παιδιά με ξυρισμένα κεφάλια που περπατούν σε μια μεγάλη παραλία με φλεγόμενα αυτοκίνητα πίσω τους είναι κάτι ρομαντικό».
 
Όπως και να έχει ο Ρομάν Γαβράς κάνει πάταγο στο youtube με την καινούργια του δουλειά (πάνω από 2 εκατ. viewers)  παρά τα ερειστικά σχόλια των «πολέμιων» του.

Δείτε ένα δείγμα παλαιότερης δουλειάς του, το Stress:





Αναστασία Γαλάνη