Μεσούσης της οικονομική κρίσης που έχει εξαπλωθεί στον ευρωπαϊκό νότο διεξάγεται την Κυριακή η δωδέκατη εκλογική αναμέτρηση στην Κύπρο, για την ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας. Για πρώτη φορά η επίλυση του κυπριακού ζητήματος δεν είναι η αρχή και το τέλος των προτάσεων στην ατζέντα των πολιτικών κομμάτων, που διεκδικούν την προεδρία.
Οι Κύπριοι, αντιμέτωποι με την ύφεση, την ανεργία που καλπάζει, τις μειώσεις μισθών και το γενικότερο δυσμενές οικονομικό περιβάλλον καλούνται στις κάλπες να εκλέξουν τον Πρόεδρο, που κατά αυτούς θα διαχειριστεί καλύτερα τα προβλήματα της χώρας στην κρίσιμη αυτή συγκυρία.

Η Προεδρική Δημοκρατία της Κύπρου

Στην Κυπριακή Δημοκρατία επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας είναι ο Πρόεδρος, ο οποίος εκλέγεται για πέντε χρόνια, με απεριόριστο δικαίωμα επανεκλογής. Οι τέσσερις σημαντικοί κομματικοί σχηματισμοί, που συμμετέχουν στις εκλογές είναι το ΔΗΣΥ (Δημοκρατικός Συναγερμός) που κινείται στο χώρο της Κεντροδεξιάς, το κεντρώο ΔΗΚΟ (Δημοκρατικό Κόμμα), η ΕΔΕΚ, το κίνημα σοσιαλδημοκρατών και το ΑΚΕΛ (Ανορθωτικό Κίνημα του Εργαζόμενου Λαού), το κομμουνιστικό κόμμα της χώρας.

Το σύστημα των κυπριακών εκλογών έχει ως εξής: με την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου, οι δύο προεδρικοί υποψήφιοι με τα μεγαλύτερα ποσοστά θα περάσουν στον δεύτερο γύρο, εκτός αν ήδη από τον πρώτο γύρο υπάρξει υποψήφιος που ξεπεράσει το 50%. Ο δεύτερος γύρος πραγματοποιείται μια εβδομάδα μετά.

Οι υποψήφιοι των εκλογών της 17ης Φεβρουαρίου

Στις εκλογές της 17ης Φεβρουαρίου οι τρεις βασικοί υποψήφιοι είναι, ο Νίκος Αναστασιάδης (ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ), ο Γιώργος Λιλλήκας (ΕΔΕΚ), και ο Σταύρος Μαλάς (ΑΚΕΛ).

Τον Νίκο Αναστασιάδη στηρίζουν από κοινού το ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ, δύο κόμματα που το 2004 είχαν συγκρουστεί με αφορμή το Κυπριακό (το ΔΗΣΥ ήταν υπερ του «ναι» στο σχέδιο Ανάν και το ΔΗΚΟ του Τάσσου Παπαδόπουλου υπερ του «όχι»). Εννέα χρόνια αργότερα αφήνουν πίσω τις διαφορές τους και ενώνουν τις δυνάμεις τους στο πρόσωπο του Νίκου Αναστασιάδη, υποστηρίζοντας πως έχουν διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για την ασφαλή έξοδο της χώρας από την κρίση.

Το ΑΚΕΛ στηρίζει την υποψηφιότητα του κ. Σταύρου Μαλά, γενετιστή στο επάγγελμα, με την πολιτική του εμπειρία να εξαντλείται στη μικρή θητεία που είχε στο υπουργείο Υγείας. Ο κ. Μαλάς καλείται να υπερβεί την φθορά που υπέστη το ΑΚΕΛ από την πρόσφατη διακυβέρνηση του κ. Χριστόφια.

Ο Γιωργος Λιλλήκας, υποψήφιος με την ΕΔΕΚ, είναι πρώην πολιτικός συνεργάτης του Προέδρου Βασιλείου και πρώην Υπουργός Εμπορίου & Τουρισμού και Εξωτερικών του ΑΚΕΛ στην Κυβέρνηση του Τάσσου Παπαδόπουλου. Η προεκλογική του εκστρατεία επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στην πρότασή του για προπώληση φυσικού αερίου, ως εγγύηση στους δανειστές της χώρας, η οποία όπως υποστηρίζει, είναι αποδεδειγμένα υλοποιήσιμη και εφαρμόσιμη μέθοδος, ικανή να απαλλάξει την Κύπρο από το μνημόνιο.

Εσωτερική διακυβέρνηση και μνημόνιο στο επίκεντρο

Και στα τελευταία μηνύματα των υποψηφίων, που έριξαν την αυλαία της προεκλογικής περιόδου, στο επίκεντρο βρέθηκαν η εσωτερική διακυβέρνηση και το μνημόνιο.

Ο Νίκος Αναστασιάδης δήλωσε ότι οι εκλογές της Κυριακής είναι οι πιο κρίσιμες της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου, καθώς το αποτέλεσμά τους θα καθορίσει τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης, ώστε να περάσει η οικονομία σε πορεία ανάπτυξης, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να περιοριστούν οι σκληρές κοινωνικές επιπτώσεις στη ζωή των Κυπρίων.

Πρόσθεσε πως ο ίδιος έχει δεσμευτεί να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας, ώστε με την ευρύτερη δυνατή συνεννόηση να αξιοποιήσει όλες τις δυνάμεις της Κύπρου. Ο κ. Αναστασιάδης είπε ότι σε αυτές τις εκλογές καλούνται οι πολίτες να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο δρόμους, εκείνον του λαϊκισμού, της ανευθυνότητας και της άρνησης των αλλαγών που οδηγεί μόνο σε αδιέξοδα και τον άλλο, που ο ίδιος προτείνει, των τολμηρών αλλαγών, της υπευθυνότητας και της αξιοπιστίας, που θα αντιμετωπίσει την κρίση και θα δώσει προοπτική στον τόπο και ελπίδα στους πολίτες.

Ο υποψήφιος πρόεδρος Σταύρος Μαλάς δήλωσε ότι υπόσχεται πως θα λειτουργήσει ως πρόεδρος σε μια κυβέρνηση εθνικού συνασπισμού και πρόσθεσε πως δεν έχει σχέση με ακρότητες, λαϊκισμό και μεταλλάξεις. «Η κυβέρνησή μου θα λειτουργεί συναινετικά και σε συνεργασία με τη Βουλή, ώστε μαζί να επιτυγχάνουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», είπε ο κ. Μαλάς. Ανέφερε ακόμα ότι στο πλαίσιο του Εθνικού Συμβουλίου θα επιδιώξει μια κοινή στρατηγική της ελληνοκυπριακής πλευράς για το Κυπριακό. Ο κ. Μαλάς υποσχέθηκε ότι θα επιλύσει τα προβλήματα της οικονομίας μέσα από την ισότιμη κατανομή βαρών, την εξυγίανση των δημοσιονομικών, τη δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης και σωστής διαχείρισης του φυσικού πλούτου της Κύπρου.

Ο έτερος υποψήφιος για την προεδρία Γιώργος Λιλλήκας, δήλωσε ότι η Κύπρος, αυτές τις δύσκολες ώρες, χρειάζεται την ενεργό συμμετοχή των πολιτών και γι αυτό τους κάλεσε να τον ψηφίσουν, τονίζοντας ότι η ανατροπή δεν έρχεται με την αποχή αλλά με τη συμμετοχή. Ο κ. Λιλλήκας είπε ότι η πρότασή του για προπώληση φυσικού αερίου μπορεί να απαλλάξει τον λαό από το μνημόνιο, τη δυστυχία, την ανεργία, και την ανέχεια. «Έχουμε τη δυνατότητα να βγάλουμε τη χώρα μας από τα σημερινά αδιέξοδα, να παραμείνουμε οικονομικά και πολιτικά ανεξάρτητοι, για να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τους όποιους σχεδιασμούς για «πακετοποίηση» του δανείου της τρόικας με λύση του Κυπριακού, στη βάση των τουρκικών απαιτήσεων και για μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω της Τουρκίας», είπε ο κ. Λιλλήκας.

Τα προγνωστικά και τα σενάρια για την επόμενη μέρα

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν σαφές προβάδισμα στον Νίκο Αναστασιάδη με ποσοστό που φτάνει το 48%, ενώ εκτιμήσεις δεν αποκλείουν ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ και του ΔΗΚΟ, να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο. Για τη δεύτερη θέση με μικρή απόσταση θα δώσουν μάχη ο Σταύρος Μαλάς (οι δημοσκοπήσεις του δίνουν 23-26%) και ο Γιώργος Λιλλήκας (21-23% σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις). Καθοριστικές παράμετροι και για τους δύο θα είναι η συμμετοχή , η συσπείρωση αλλά και η ψήφος των αναποφάσιστων.

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές στη Λευκωσία το αποτέλεσμα των εκλογών είναι καθοριστικής σημασίας για τη χώρα, καθώς και για την τύχη των πολιτικών κομμάτων, που κυριάρχησαν στην πολιτική ζωή της Μεγαλονήσου από το 1975 έως σήμερα.

Για το ΑΚΕΛ, του απερχόμενου προέδρου Δημήτρη Χριστόφια υπαρχουν δύο «καλά» και δύο «κακά» σενάρια. Αν ο υποψήφιος κ. Μαλάς ξεπεράσει το 27%, είτε υπαρξει δεύτερος γύρος είτε όχι, τότε θεωρείται πως το κόμμα «θα είναι κερδισμένο» και θα θέσει τη βάση για «ισχυρή συμπαγή αντιπολίτευση». Τα δύο χειρότερα σενάρια είναι, είτε ο υποψήφιός του να λάβει ποσοστά που δεν ξεπερνούν το 25%, και να αποκλειστεί από το δεύτερο γύρο είτε να λάβει κάτω του 25%, ακόμα και αν δεν υπάρξει δεύτερος γύρος. Τοτε εκτιμάται ότι εσωκομματικά θα αμφισβητηθεί η ηγεσία για τις επιλογές της και πολιτικά ίσως να αποτελέσει την απαρχή ενός νέου κομματικού χάρτη στην Κύπρο.

Για το ΔΗΚΟ τα πράγματα είναι εξίσου κρίσιμα, αφού υπάρχει ξεκάθαρη αμφισβήτηση εκ των έσω για την επιλογή στήριξης Νίκου Αναστασιάδη.

Για το ΔΗΚΟ το καλύτερο σενάριο είναι να υπάρξει ένας γύρος εκλογών, κάτι που θα επιτρέψει στον Μάριο Καρογιάν και τους συνεργάτες του να πανηγυρίσουν, δικαίως, για την επιτυχία τους. Το δεύτερο καλύτερο σενάριο για το κόμμα είναι να λάβει ο Νίκος Αναστασιάδης ποσοστά πέραν του 47% έτσι ώστε να θεωρείται λίγο - πολύ δεδομένη η εκλογή του στον δεύτερο γύρο.

Το χειρότερο σενάριο θα είναι αν ο Νίκος Αναστασιάδης εξασφαλίσει ποσοστά μικρότερα του 43% και στον δεύτερο γύρο αντίπαλός του να είναι ο Γιώργος Λιλλήκας. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο φαντάζει ως «εφιάλτης» για το ΔΗΚΟ μιας και υπάρχει το ενδεχόμενο, ακόμη και οι ψηφοφόροι του ΔΗΚΟ που στον πρώτο γύρο ψήφισαν το Νίκο Αναστασιάδη να μετακινηθούν υπέρ του Γιώργου Λιλλήκα κατά τον δεύτερο γύρο.

Για τον ΔΗΣΥ το χειρότερο σενάριο, το οποίο ωστόσο δεν συγκεντρώνει σημαντικές πιθανότητες, είναι να χαθούν οι εκλογές. Πάντως σε μια τέτοια περίπτωση, οι τριγμοί θα είναι έντονοι και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την επόμενη μέρα και ποιο θα είναι το μέλλον του κόμματος.

Η ΕΔΕΚ με υποψήφιο τον κ. Γ. Λιλλήκα δεν φαίνεται να προβληματίζεται ιδιαίτερα. Θεωρείται βέβαιο ότι οι σοσιαλιστές θα λάβουν υψηλότερα ποσοστά απ' ό,τι στις βουλευτικές του 2011. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που υπάρχουν δεν θα υπάρξουν εσωκομματικές αναταραχές στην περίπτωση που ο υποψήφιός τους δεν περάσει στον δεύτερο γύρο, το οποίο είναι και το χειρότερο σενάριο για το Κίνημα.  Εάν αυτό συμβεί η ΕΔΕΚ προσανατολίζεται να κινηθεί, όπως έκανε και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, στην ψήφο κατά βούληση. Αντίθετα, εάν ο υποψήφιος της ΕΔΕΚ βρεθεί στον δεύτερο γύρο, αυτό θα θεωρείται μεγάλη επιτυχία, καθώς θα είναι η πρώτη φορά στην πολιτική ιστορία που υποψήφιος υποστηριζόμενος από ένα εκ των δύο μεγάλων κομμάτων μένει εκτός δεύτερου γύρου.