Από νωρίς φαίνεται πως «δείχνει» τα δόντια του ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, και λίγες μόλις ημέρες μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης προχώρησε σε κίνηση που αναμένεται πυροδοτήσει αντιδράσεις, αλλά και να οξύνει περισσότερο την ένταση στην Μέση Ανατολή.

Συγκεκριμένα, την Πέμπτη που μας πέρασε η υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Νετανιάχου, άναψε και επίσημα το πράσινο φως σε μία θυγατρική της  ισραηλινοαμερικανικής ενεργειακής εταιρείας Genie (GNE) να πραγματοποιήσει έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα διαφιλονικούμενα υψίπεδα του Γκολάν, μία περιοχή πλούσια σε φυσικούς πόρους, η οποία όμως αποτελεί μήλον της έριδος με τη Συρία από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι και τις ημέρες μας.

Στην Genie - της οποίας σύμβουλος είναι ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Ντικ Τσένι, και μέτοχοι μεταξύ άλλων ο μεγαλοτραπεζίτης Τζέικοπ Ρόθτσιλντ και ο μεγιστάνας των ΜΜΕ Ρούπερτ Μέρντοχ - παραχωρήθηκαν τα δικαιώματα ερευνών σε μία περιοχή 397 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ήτοι το ένα τρίτο των υψιπέδων του Γκολάν, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για σημαντικά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, για τα οποία όμως θα χρειαστεί χρόνος μέχρι μπορέσει να εκμεταλλευτεί η εταιρεία.

Σε κάθε περίπτωση το Ισραήλ επιδίδεται σε ένα σαφάρι ανεύρεσης νέων κοιτασμάτων, έπειτα από και την ανακάλυψη σημαντικής ποσότητας φυσικού αερίου ανοικτά των ακτών του Ισραήλ, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το γιγαντιαίο οικόπεδο «Λεβιάθαν», εξελίξεις που μετατρέπουν βαθμιαία τη χώρα σε βασικό «παίχτη» στην ενεργειακή σκακιέρα.

Μόνο που η πρόσφατη κίνηση της κυβέρνησης του Ισραήλ,  να δώσει δηλαδή το «ΟΚ» για έρευνες αέριο και πετρέλαιο στα υψίπεδα του Γκολάν, αναμένεται να συγκεντρώσει τα πυρά μεγάλου μέρους της διεθνούς κοινότητας, αφού πρόκειται για διαφιλονικούμενα με τη Συρία εδάφη που υπάγονται στο διεθνές δίκαιο, και μία χρόνια εστία τριβής ανάμεσα στις δύο χώρες.

Σημείο τριβής τα υψίπεδα του Γκολάν

Το 1967, κατά τον νικηφόρο πόλεμο των Έξι Ημερών εναντίον της Συρίας, το Ισραήλ απέσπασε τα υψίπεδα του Γκολάν από τη Συρία, και τα προσάρτησε επίσημα το 1981. Η κίνηση αυτή δεν έγινε ποτέ δεκτή από τη διεθνή κοινότητα, αφού τα εδάφη αυτά βρέθηκαν σε καθεστώς εποπτείας από τον ΟΗΕ, έπειτα από τη συμφωνία ανακωχής μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.

Το καθεστώς των υψιπέδων του Γκολάν παρέμενε για πολλά χρόνια στο επίκεντρο των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της Δαμασκού και του Τελ Αβίβ. Για την ακρίβεια οι Σύριοι ζητούσαν μετ' επιτάσεως την επιστροφή όλων των εδαφών, με τους ισραηλινούς να τα χρησιμοποιούν πολλές φορές ως διαπραγματευτικό χαρτί στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Όμως, οι όποιες προσπάθειες εξεύρεσης λύσης μεταξύ των δύο πλευρών έπεσαν στο κενό, με τελευταία απόπειρα το 2000. Έκτοτε, το καθεστώς ανακωχής παραμένει, και η ειρηνευτική συμφωνία φαντάζει μακρινό ενδεχόμενο.

Έτσι,  κίνηση του Νετανιάχου να αναθερμάνει τις διαδικασίες εξόρυξης φυσικών πόρων έπειτα από 20 χρόνια στα υψίπεδα του Γκολάν (Τα όποια σχέδια είχαν σταματήσει από τον Γιτζάκ Ραμπίν το 1991 χάριν των ειρηνευτικών συνομιλιών), για πολλούς αναλυτές μεταφράζεται ως μία προσπάθεια να εδραιώσει ακόμη περισσότερο το Ισραήλ την κυριαρχία του στην περιοχή, τη στιγμή που ο Μπασάρ αλ Άσαντ μοιάζει αδύναμος να προβάλει μία δυναμική απάντηση,  αφού έχει στραμμένο το βλέμμα του στο εσωτερικό της Συρίας, και συγκεκριμένα στον αιματηρό εμφύλιο με τους αντικαθεστωτικούς.

Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης