Σκιές διαπλοκής και... αμαρτωλά ερωτήματα κρύβονται πίσω από την επένδυση «ΙΤΑΝΟΣ ΓΑΙΑ», γνωστή και ως Κάβο Σίδερο, που είναι ενταγμένη στο σχέδιο «fast track» στην ομώνυμη περιοχή της Κρήτης καθώς οι κινήσεις και η διαχείριση του επενδυτικού σχεδίου από το υπουργείο Ανάπτυξης κινούν υποψίες.    
Η τουριστική επένδυση «Ίτανος Γαία» βρίσκεται πλέον στο Συμβούλιο της Επικρατείας καθώς κάτοικοι και περιβαλλοντικοί φορείς αντιδρούν. Η επένδυση ύψους 267,7 εκατομμυρίων ευρώ, αφορά σε έκταση 25,000 στρεμμάτων στο Κάβο Σίδερο, περιoχή γνωστή και ως Μονή Τοπλού ή... Βατοπέδι της Κρήτης καθώς καταγγέλλονται διαπλεκόμενα συμφέροντα στο εν λόγω έργο.  

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Κρίτων Αρσένης, μάλιστα, κατέθεσε κατεπείγουσα ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την άρνηση του υπουργείου Ανάπτυξης και συγκεκριμένα του υφυπουργού, Νότη Μηταράκη, να διαθέσει στους κατοίκους, που έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του επενδυτικού σχεδίου, διοικητικά έγγραφα που αφορούν στην έγκριση της επένδυσης.   

Η ανάκληση της εισαγγελικής παραγγελίας με διαδικασίες «fast track»  

Σύμφωνα με πληροφορίες του newpost.gr οι κάτοικοι είχαν εξασφαλίσει την εισαγγελική παραγγελία που τους επέτρεπε να έχουν πρόσβαση στο φάκελο της επένδυσης. Την κατέθεσαν μάλιστα στο υπουργείο Ανάπτυξης, όπου τους διαβεβαίωσαν ότι θα πάρουν τα έγγραφα πέντε μέρες αργότερα. 

Στο μεσοδιάστημα όμως το υπουργείο κατέθεσε ένσταση και κατάφερε να ακυρώσει την εισαγγελική παραγγελία με το σκεπτικό ότι πρόκειται για απόρρητα επιχειρηματικά έγγραφα και πως οι κάτοικοι δεν έχουν εννομο συμφέρον. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί πως η ευρωπαϊκή οδηγία και η Σύμβαση του Άαρχους κατοχυρώνουν το δικαίωμα των ευρωπαίων πολιτών να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα και πληροφορίες που αφορούν την πραγματοποίηση επενδύσεων.

Ωστόσο, κατά παράβαση της οδηγίας αυτής ο γενικός γραμματέας του υπουργείου κατ' εντολή προφανώς του υφυπουργού Ανάπτυξης  κ. Μηταράκη ζήτησε την ανάκληση της απόφασης της εισαγγελίας, για να μην διατεθούν τα έγγραφα που δικαιούνται οι πολίτες για την προσφυγή τους, λόγω του επιχειρηματικού απορρήτου!  

Συγκεκριμένα, τα έγγραφα αυτά είναι η αίτηση της εταιρείας προς την ελληνική διοίκηση και οι εισηγήσεις οργάνων του ελληνικού δημοσίου σχετικά με την πραγματοποίηση του συγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου.   

Το παρασκήνιο με την άρνηση του υπουργείου για τα έγγραφα   

Οι προσφεύγοντες κάτοικοι ζήτησαν αρχικά , όπως ήταν φυσικό, την επίδοση σε αυτούς όλου του φακέλου με τις τροποποιήσεις που υποτίθεται ότι έγιναν στο αρχικό σχέδιο, το οποίο το ΣτΕ είχε απορρίψει με την απόφαση με αρ. 3920/2010. Η άρνηση όμως της Γενικής Γραμματείας Στρατηγικών Επενδύσεων ήταν απόλυτη, ενώ ούτε η «Ιnvest in Greece» παρείχε στοιχεία επικαλούμενη «απόρρητα» επιχειρηματικά στοιχεία.   

Μετά την πρωτοφανή αυτή άρνηση οι προσφεύγοντες έκαναν αίτηση στη διυπουργική επιτροπή, η οποία ως δημόσια αρχή οφείλει να ανταποκρίνεται στα σχετικά αιτήματα. Ωστόσο, αρχικά υποστηρίχθηκε ότι δεν υπήρχε ο φάκελος παρά μόνο στα χέρια της «Invest in Greece» και η εισήγηση του αρμόδιου υφυπουργού κ. Μηταράκη ήταν προφορική.  

Οι διάδικοι αμέσως μετά ζήτησαν και πήραν εισαγγελική παραγγελία στις 28/2/2013 που απευθυνόταν στη Γενική Γραμματεία Στρατηγικών Επενδύσεων του υπ. Ανάπτυξης, για να τους δοθεί αμέσως ο φάκελος και να μπορέσουν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους με συμπληρωματικά στοιχεία.  

Όμως, στις 7/3/2013 ο γραμματέας -σε συνεννόηση με το υπουργείο, όπως καταγγέλεται- πέτυχε την ανάκληση της εισαγγελικής παραγγελίας, ενέργεια πρωτοφανής, ενώ εξίσου παράδοξη είναι η άμεση.... συμμόρφωση της εισαγγελίας, η οποία ανακάλεσε την εντολή χορήγησης των στοιχείων.   

Σε κάθε περίπτωση ο υπουργός Ανάπτυξης θα πρέπει να απαντήσει αν τα στοιχεία βάσει των οποίων αποφασίζεται η ένταξη στο Fast Track αποτελούν κάποιου είδους επτασφράγιστο μυστικό της επιτροπής και για ποιο λόγο παρενέβη στην μη διάθεση των εγγράφων στους πολίτες.    

Για εταιρία «φάντασμα» κάνουν λόγο οι κάτοικοι  

Την ίδια ώρα οι κάτοικοι επανέρχονται με σημερινή τους ερώτηση προς τον περιφερειάρχη στην οποία αμφισβητούν την φερεγγυότητα της εταιρίας.

Συγκεκριμένα ρωτούν: «Έχετε άποψη για την φερεγγυότητα της εταιρείας και των συνεργατών της που συστήθηκε πριν 22 χρόνια, πριν φτιαχτεί το Ιδρυμα, για να εκμεταλλευτεί την έκταση των 26.000 στρεμμάτων, την πήρε όπως την πήρε και έκτοτε την παίζει με το αζημίωτο στη εναλλακτική αγορά υψηλού ρίσκου του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου, χωρίς να έχει φτιάξει ποτέ πουθενά τίποτα. Οι φερόμενοι πρόσφατα ως έμπειροι συνεργάτες της εταιρείας, Candia Investment Corporation, ξέρετε αν πράγματι υπάρχουν και αν όντως έχουν εμπειρία;    

«Καταπέλτης» για τον Μηταράκη ο Κρίτων Αρσένης  

«Ενώ οι αποφάσεις για την ένταξη στο "fast track" λαμβάνονται χωρίς τις αυτονόητες εγγυήσεις για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, το Υπουργείο Ανάπτυξης αρνείται στην πράξη το αυτονόητο δικαίωμα της προσφυγής των πολιτών κατά αντισυνταγματικών αποφάσεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας» διευκρινίζει στην ερώτησή του ο κ. Αρσένης.  

«Η άρνηση του Υπουργείου Ανάπτυξης να δώσει τα διοικητικά έγγραφα που αφορούν στη συγκεκριμένη επένδυση στους κατοίκους συνιστά παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων και των διεθνών συνθηκών. Η ευρωπαϊκή οδηγία 2003/4 για την πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και η συνθήκη του Άαρχους κατοχυρώνουν το δικαίωμα των συμπολιτών μας να έχουν πρόσβαση σε διοικητικά έγγραφα που αφορούν επενδύσεις στην περιοχή τους.  

Την ίδια στιγμή, η άρνηση του Υπουργείου Ανάπτυξης να παρέχει τα διοικητικά αυτά έγγραφα σε συμπολίτες μας που ασκούν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της προσφυγής στη δικαιοσύνη εναντίον διοικητικών αποφάσεων που παραβιάζουν το Σύνταγμα είναι πρωτοφανής. Όπως φαίνεται όμως είναι χαρακτηριστικό του νέου δόγματος της επιλεκτικής εφαρμογής των νόμων και του Συντάγματος υπέρ των πολιτικά και οικονομικά φίλων και κατά των αντιδρώντων και λιγότερο αρεστών» καταγγέλει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.  

Ο κ. Αρσένης μάλιστα ζητά από την ηγεσία του Υπουργείου να αποσύρει την επένδυση στην Τοπλού από το "fast track" και να επανεξεταστεί ο φάκελος της από μηδενική βάση.  

Γιατί αντιδρούν οι κάτοικοι  

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσέφυγαν δύο οικολογικές οργανώσεις και μία περιβαλλοντική, όπως και 50 κάτοικοι της Σητείας και του Λασιθίου Κρήτης και ζητούν την ακύρωση της απόφασης της Διϋπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (20.9.2012) για την ένταξη της επίμαχης τουριστικής επένδυσης  στο νόμο Ν. 3894/2010.  

Όπως υποστηρίζουν, ήταν παράνομη η συγκρότηση της Διϋπουργικής Επιτροπής, καθώς συμμετείχε αφενός ο υφυπουργός Εξωτερικών αντί του υπουργού Εξωτερικών και αφετέρου δεν συμμετείχε ο υπουργός Παιδείας. Ακόμη, υπογραμμίζουν ότι η επίμαχη περιοχή που πρόκειται να κατασκευαστεί η τουριστική μονάδα έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000, αλλά και παράλληλα, προστατεύεται πολυεπίπεδα από την Ευρωπαϊκή οδηγία 92/43/ΕΟΚ, ενώ δεν έχει συνταχθεί προκαταρκτική περιβαλλοντική μελέτη, όπως απαιτεί η νομοθεσία.  

Επίσης,  οι οικολογικές οργανώσεις σημειώνουν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την προστασία του περιβάλλοντος, απλώς η προσβαλλόμενη Διυπουργική  Επιτροπή αρκείτε σε διάφορες υποσχέσεις του επενδυτή, ενώ δεν γίνεται καμία αναφορά στο κριτήριο εξοικονόμησης ενέργειας, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για άκρως ενεργοβόρας επένδυσης.  

Τι προβλέπει το επενδυτικό σχέδιο 
 
Το επενδυτικό σχέδιο αφορά στην τουριστική ανάπτυξη πέντε ξενοδοχείων συνολικής δυναμικότητας 1.936 κλινών στη χερσόνησο Σίδερο του δήμου Σητείας που είναι ενταγμένη στο δίκτυο NATURA (GR 4320006).  

Η επένδυση αυτή αφορά την τουριστική ανάπτυξη περιοχής 25.000 στρεμμάτων στη θέση Χερσόνησος Σίδερο του Νομού Λασιθίου.  Περιλαμβάνει τη δημιουργία πέντε ξενοδοχείων συνολικής δυναμικότητας 1.936 κλινών, ενός γηπέδου γκολφ, καθώς και βοηθητικών χώρων. Επίσης, σε ένα από τα ξενοδοχεία θα κατασκευασθεί  κέντρο ευεξίας (SPA). Το ύψος της επένδυσης ανέρχεται σε 267,7 εκ. ευρώ. Φορέας της επένδυσης είναι η Βρετανικών συμφερόντων  εταιρεία Loyalward Ltd., θυγατρική του Ομίλου Minoan Group Plc.  

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του περασμένου Δεκεμβρίου η επίμαχη επένδυση θα δημιουργήσει 1.200 θέσεις εργασίας και αναμένεται να συμβάλει στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου και στην προσέλκυση υψηλού επιπέδου τουριστών.  

Τουριστική επένδυση... 21 χρόνων!  

Η ιστορία της επίμαχης τουριστικής επένδυση άρχισε εδώ και 21 χρόνια, καθώς το 1992 ξεκίνησε ο διαγωνισμός για τουριστική εκμετάλλευση της έκταση της Μονής Τοπλού, το 1998 υπογράφηκε η σύμβαση και το 2007 εγκρίθηκε η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.  

 Στην συνέχεια ο Δήμος Ιτάνου και Σητείας, περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως και 300 περίπου κάτοικοι της περιοχής της Σητείας προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας  και ζητούσαν να ακυρωθεί  υπουργική απόφαση του 2007 με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την τουριστική ανάπτυξη της έκτασης του ιδρύματος Παναγία η Ακρωτηριανή (25.000 στρεμμάτων). Τα έργα θα τα υλοποιούσε και πάλι η εταιρεία Loyalward ltd.  

Η αρχική επένδυση του 2007 (που ακυρώθηκε από το ΣτΕ) προέβλεπε την κατασκευή ξενοδοχειακής μονάδας δυναμικότητας 7.000 κλινών, ειδικό χωρίο γκολφ με τα αναγκαία γήπεδα, εμπορικά και εκθεσιακά κέντρα, παραθεριστικές κατοικίες, κ.λπ.  

Αντίθετα, παρεμβάσεις υπέρ της υλοποίησης των τότε έργων είχαν καταθέσει στο ΣτΕ η εταιρεία Loyalward Ltd., Μητροπόλεις, η τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Λασιθίου, αγροτικοί συνεταιρισμοί, εμπορικοί σύλλογοι, αθλητικοί και πολιτιστικοί όμιλοι της περιοχής.  

Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου το πρώτο πενθήμερο του Δεκεμβρίου του 2010 με την υπ΄ αριθμ. 3920/2010 απόφασή της έκρινε παράνομα τα τότε προγραμματισμένα έργα και τα ακύρωσε, ενώ απέρριψε τις σχετικές παρεμβάσεις υπέρ της τότε υλοποίησης της τουριστικής μονάδας.  

Στις 31 Μαρτίου 2011 η Βρετανικών συμφερόντων εταιρεία υπέβαλε νέο φάκελο στο Invest in Greece και στην συνέχεια αποφασίστηκε η ένταξή της στο fast track.

Αναστασία Γαλάνη