Η είδηση έπεσε σαν βόμβα τόσο στην Κύπρο όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.  Πολιτικοί κύκλοι, οικονομολόγοι και διεθνή μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για μια πρωτοφανή απόφαση του Eurogroup, αυτή της εφάπαξ φορολόγησης όλων των τραπεζικών καταθέσεων στην Κύπρο.

Είναι η πρώτη φορά που σε χώρα μέλος της Ε.Ε εφαρμόζεται το λεγόμενο «κούρεμα» στις τραπεζικές καταθέσεις. Οι φήμες και οι εκτιμήσεις για το μέλλον της νομισματικής σταθερότητας της Ε.Ε οργιάζουν και πάλι. Και το κρίσιμο ζήτημα της χρηματοπιστωτικής πολιτικής της Ευρώπης επανέρχεται και απαιτεί λύση εδώ και τώρα.

Η ΕΚΤ είναι ανάγκη να αντιδράσει διαφορετικά για το σύνολο της ευρωζώνης, αλλιώς το χρήμα θα ταξιδέψει για... άλλες ηπείρους. Ο ευρωπαϊκός νότος ανησυχεί για την επέκταση των "σκληρών" μνημονίων που βάζουν το χέρι απευθείας στην τσέπη των πολιτών. Ο ευρωπαϊκός Βορράς φιλοδοξεί ίσως να συγκεντρωθεί το χρήμα στο Βερολίνο και να διανεμηθεί προς τα επάνω σύνορα της Ευρώπης, αλλά το ρίσκο είναι υψηλό. Οι οικονομολόγοι, από την πλευρά τους, διερωτώνται και αγωνιούν: "Τι θα συμβεί αν κάθε φορά που χρειάζεται στήριξη το χρηματοπιστωτικό σύστημα μιας χώρας γίνεται κάτι αντίστοιχο;"

Μέχρι και  την τελευταία στιγμή κανείς δεν  πίστευε πως οι υπουργοί Οικονομικών  της Ευρωζώνης θα καταλήξουν σε μία τόσο βαριά απόφαση-λύση για τη μεγαλόνησο. Μια απόφαση που όπως υποστηρίζουν μπορεί να αποτελέσει και την αρχή τους τέλους της ευρωζώνης.

Το δραματικό Eurogroup

Η σύσκεψη στις Βρυξέλλες ήταν δραματική…Η πίεση, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές ασφυκτική, ενώ στο τραπέζι έπεσε ακόμα και η πρόταση από το ΔΝΤ για κούρεμα των καταθέσεων έως και 40%. Η κυπριακή πλευρά αντέδρασε έντονα κι ενώ ετοιμάστηκε να αποχωρήσει από τις συζητήσεις οι πιστωτές υποχώρησαν και κατέβασαν το ποσοστό "κουρέματος". Τα περιθώρια για τον Νίκο Αναστασιάδη στένευαν δραματικά και  αν και είχε πρόσφατα δεσμευτεί ότι δεν τίθεται σε καμία περίπτωση θέμα κουρέματος των καταθέσεων, οι επιλογές δεν ήταν πολλές.

Το δίλημμα Αναστασιάδη: Άτακτη χρεωκοπία ή κούρεμα καταθέσεων. 

Πληροφορίες φέρουν μάλιστα τον κ. Ασμούσεν, την στιγμή που η κυπριακή πλευρά δεν  αποδεχόταν το κούρεμα, να επικοινωνεί με τον πρόεδρο της ΕΚΤ και  να του ζητά να προετοιμάσει την κατάρρευση των κυπριακών τραπεζών. Δεν είναι άλλωστε τυχαία η δήλωση του κύπριου Προέδρου πως η κυβέρνηση του «βρέθηκε αντιμέτωπη με προειλημμένες αποφάσεις και τετελεσμένα» αλλά και η «δραματική» περιγραφή της επόμενης μέρας στην άτακτα χρεωκοπημένη Κύπρο:  στρατιά ανέργων, ένα κράτος υποχρεωμένο να αποζημιώσει τους καταθέτες με 30 δις ευρώ, αναγκαστικό λουκέτο για χιλιάδες επιχειρήσεις και ενδεχόμενη έξοδο από το ευρώ.

Μήπως ήρθε το τέλος της ευρωζώνης;

Ιδιαίτερα ανήσυχος και θορυβημένος εμφανίστηκε σύμφωνα με πληροφορίες του newpost.gr και ο κύπριος νομπελίστας οικονομολόγος και πρόεδρος του Κυπριακού Εθνικού Συμβουλίου Οικονομίας, Χριστόφορος Πισσαρίδης. Εκτίμησε πως αυτή μπορεί να είναι από τις πράξεις τέλους της ευρωζώνης αν και σημείωσε πως παρά τις σκληρές διαπραγματεύσεις από την πλευρά της κυπριακής κυβέρνησης δεν υπήρχαν άλλα περιθώρια για τη διάσωση της χώρας και έπρεπε να υπάρξει μια πολιτική συμφωνία.

Όπως επισημαίνουν πολλοί οικονομολόγοι είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται ένα  τέτοιο μέτρο στην Ε.Ε ένα μέτρο που μπορεί να προκαλέσει ντόμινο στην Ευρώπη, αφού πλήττει καίρια το χρηματοπιστωτικό σύστημα, την ώρα μάλιστα που η οικονομική κατάσταση σε Ιταλία και Γαλλία είναι ιδιαίτερα εύθραυστη. Δεν είναι λίγοι μάλιστα οι οικονομολόγοι που εκτιμούν ότι με τέτοιες πρακτικές τα ευρωπαϊκά τραπεζικά κεφάλαια θα "μεταναστεύσουν" στις ΗΠΑ και την Ασία.


Το μαύρο χρήμα και τα σενάρια συνωμοσίας

Πολλοί είναι και αυτοί που αναρωτιούνται για ποιο λόγο επιβλήθηκε ένα τόσο αυστηρό και σκληρό μέτρο στην Κύπρο, που αγγίζει τα όρια της...δήμευσης ιδιωτική περιουσίας.  Καιρό τώρα χώρες όπως η Γερμανία και η Φινλανδία πίεζαν προς αυτήν την κατεύθυνση: οι καταθέτες και οι επενδυτές στην Κύπρο, να αναλάβουν μέρος του κόστους διάσωσης της χώρας, κυρίως λόγω των υποψιών ότι το νησί χρησιμοποιούνταν για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ωστόσο αυτή η εξέλιξη, που σίγουρα θα προκαλέσει μαζική φυγή κεφαλαίων από τις κυπριακές τράπεζες, μπορεί να ευνοήσει κάποιες άλλες χώρες- δορυφόρους της Γερμανίας-που εμφανίζονται χρηματοπιστωτικά σταθερές, όπως είναι το Λουξεμβούργο.

Μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης τον Σεπτέμβριο 2008 και την εξάπλωση της κρίσης στην Ευρώπη, ως φυσικό επακόλουθο η κυπριακή οικονομία είχε  επηρεασθεί σημαντικά και βρίσκεται σε μια συνεχή πορεία ύφεσης. Η αρνητική πορεία της οικονομίας τα τελευταία 3-4 χρόνια είχε ως αποτέλεσμα τη δραματική αύξηση της ανεργίας από 3,5% του εργατικού δυναμικού το 2008, σε 10,5% το 2012 και με αυξητική τάση. Ο τουριστικός τομέας, οι κατασκευές, η βιομηχανία και οι εξαγωγές έχουν επηρεασθεί δραματικά και βρίσκονται σε παρατεταμένη στασιμότητα.

Όπως και να έχει ένα είναι το βέβαιο. Η πάλαι ποτέ ισχυρή κυπραϊκή οικονομία, με την ανεργία για χρόνια "καρφωμένη" στο μηδέν είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση της βίαιης μετάβασης από τον παράδεισο στην κόλαση που προκαλεί σε μία χώρα η άτυπη οικονομία. Όταν το "μαύρο" χρήμα εγκαταλείψει την αγορά της χώρας που το "παράγει", η χώρα καταρρέει. Γι' αυτό πλέον μόνο ως συνομωσιολογία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η άποψη πως η "σκληρή" συμφωνία διάσωσης της Κύπρου με την επιβολή του "κουρέματος" των καταθέσεων έχει ως βασικό στόχο τη διάσωση του ορυκτού και φυσικού πλούτου της Μεγαλονήσου για να καταλήξει σύντομα στα χέρια "επενδυτών".

Άρτεμις Παραδείσου