Γράφει ο Γιάννης Κοκκινίδης

Στενά παρακολουθεί το  Ελληνικό Πεντάγωνο  τα όσα διαδραματίζονται τα τελευταία εικοσιτετράωρα στην Τουρκία και συνεχώς εκτιμά τις  συνέπειες, θετικές ή αρνητικές, που μπορεί να υπάρξουν για την Ελλάδα. 

Τα ερωτήματα που τίθενται είναι:

Πρόκειται για  μία αυθόρμητη  λαϊκή αντίδραση στα σχέδια του Ισλαμιστή Ταγίπ  Ερντογάν ή μήπως  δεν υπήρχε από την πλευρά του στρατιωτικού κατεστημένου  μόνο το σχέδιο «Βαριοπούλα» αλλά και άλλα σχέδια που τίθενται τώρα σε εφαρμογή;
Ποιοι μπορούν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση και προς το ποια κατεύθυνση;

Θα συνεχίσει να κυβερνά ο Ταγιπ Ερντογάν  ή θα υπάρξει διαδοχή;  

Το γόητρο του άλλοτε ισχυρού άντρα της Τουρκίας κλονίστηκε και σίγουρα δεν μπορεί  να έχει την ίδια ισχύ που είχε μέχρι χτες. Δεν πρόκειται να ξανασυρθεί το Ισραήλ  να του ζητάει συγνώμη αν επαναληφθεί και στο μέλλον διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ των δύο χωρών.  

Εκτός όμως από το πολιτικό πλήγμα που υπέστη θα δεχθεί και οικονομικό. Οι ταραχές στο εσωτερικό της Τουρκίας θα έχουν  και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις.

Το εμπορικό έλλειμμα της Τουρκίας είναι 9,5 δισ. δολ. το οποίο αισιοδοξούσε ότι θα το μετρίαζε με έσοδα 5,4 δις δολ. από τον τουρισμό. Κανείς τώρα δεν ξέρει πόσα θα είναι αυτά τα έσοδα. Ήδη αρκετά  διεθνή τουριστικά γραφεία προβαίνουν σε ακυρώσεις κρατήσεων και τα κρουαζιερόπλοια αλλάζουν δρομολόγια αφήνοντας εκτός τα Τουρκικά λιμάνια. Η βίαιη αιματηρή καταστολή των  εξεγερμένων που συνέπεσε με την έναρξη της θερινής σαιζόν μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την τουρκική οικονομία ,η οποία εξάλλου  δεν «πατούσε»  και  σε ατσάλινα πόδια . Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η μεγάλη ανάπτυξη που παρουσιάζει είναι «φούσκα». 

Ωστόσο το σημαντικό για την πλειοψηφία του  Τουρκικού λαού  είναι πως μεγάλη ανάπτυξη στο βιοτικό του επίπεδο δεν είδε . Υπάρχουν λίγοι πλούσιοι και πολλοί φτωχοί εργαζόμενοι που βλέπουν τις βίλες μόνο στις τουρκικές σαπουνόπερες.  

Το γεγονός αυτό συν το ότι ο Ταγίπ  Ερντογάν θέλει να αναβιώσει ένα αναχρονιστικό Ισλάμ ώστε να νιώθει σουλτάνος μιας νέο- οθωμανικής αυτοκρατορίας τον κάνει μισητό στο λαό του αν και πριν καιρό τον ψήφισε σε μεγάλο ποσοστό. Δαπανά τεράστια ποσά σε εξοπλισμούς ώστε να καταστεί ο «χωροφύλακας της Ανατολικής Μεσογείου» ενώ θα μπορούσε να  χρηματοδοτήσει την υγεία και να καλυτερεύσει τη ζωή των πολιτών.

Πέρα, όμως από το εσωτερικό, εισπράττει και την αντιπάθεια από το εξωτερικό.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ταγίπ Ερντογάν  έχει προκαλέσει μεγάλη δυσαρέσκεια στην Ουάσιγκτον.  Στο πρόσφατο ταξίδι του στις ΗΠΑ,  ο πρόεδρος Ομπάμα  εξέφρασε στον Τούρκο πρωθυπουργό τις διαφωνίες του για τη συμφωνία που υπέγραψε η Άγκυρα με το Βόρειο Ιράκ για την εκμετάλλευση και κυρίως για τη μεταφορά του πετρελαίου της περιοχής μέσω 2-3 αγωγών που θα κατασκευαστούν στο τουρκικό έδαφος.

«Συμβούλεψε» τον Ερντογάν ότι θα έπρεπε για να κλείσει τη συμφωνία να δώσει τη συγκατάθεσή της και η επίσημη κεντρική  κυβέρνηση του Ιράκ  που εδρεύει στη Βαγδάτη  και όχι να την αγνοήσει. Και λάθη με πετρέλαια ,από ότι φαίνεται, δεν συγχωρούνται από την Ουάσιγκτον…

 Επίσης προβληματισμό  προκαλεί στις ΗΠΑ  και στο  Τελ Αβίβ  το προγραμματισμένο ταξίδι του Ταγίπ Ερντογάν στη Γάζα. Κάτι που το γνωρίζει και ο Τούρκος πρωθυπουργός πως προκαλεί αντιπάθειες διεκδικώντας να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο. Γι αυτό και υπαινίχθηκε  ότι υπάρχει «ξένος δάκτυλος"  πίσω από τους διαδηλωτές και ζήτησε από τις ξένες χώρες να μην επεμβαίνουν στα εσωτερικά της Τουρκίας.

"Οι μυστικές υπηρεσίες μας βρίσκονται σε καλό δρόμο για τον εντοπισμό των ξένων παραγόντων που κρύβονται πίσω από τους διαδηλωτές. Δε γίνεται να αποκαλύψουμε τα ονόματά τους. Σίγουρα όμως θα υπάρξουν συναντήσεις με τους επικεφαλείς τους" δήλωσε ο  Ερντογάν  και πρόσθεσε "Όσοι μας συμβουλεύουν να είμαστε μετριοπαθείς, ας γίνουν πρώτα αυτοί" είπε  αναφερόμενος στις διεθνείς αντιδράσεις σχετικά με την χρήση βίας στην καταστολή των διαδηλώσεων. Ωστόσο οι δηλώσεις του φαίνεται ότι είχαν αποδέχτες τις ΗΠΑ , την Ε.Ε. αλλά και το Ισραήλ.

Το Ελληνικό Πεντάγωνο  εξετάζοντας όλα αυτά , εκτιμά ότι ο Ερντογάν θα χαμηλώσει το προφίλ του και θα κοιτάξει να διασωθεί. Το να εξάγει την κρίση, δηλαδή στο Αιγαίο, μετά τη διεθνή κατακραυγή που συγκέντρωσε στο πρόσωπό του, θα ήταν μία ανόητη κίνηση που θα τον «γκρέμιζε».

Όσο για το αν θα εκμεταλλευτεί τα λάθη του η αντιπολίτευση για να διεκδικήσει την εξουσία  δεν είναι και τόσο εύκολο εκτός αν βοηθήσει ο ίδιος ο Ερντογάν. Πως;

Ο Τούρκος πρωθυπουργός έχει επιλέξει να δώσει στην τρίτη γέφυρα που θέλει να κατασκευάσει στον Βόσπορο το όνομα του μεγαλύτερου σφαγέα των Αλεβίδων στην Τουρκία, του σουλτάνου Γιαβούζ Σουλεϊμάν Σελίμ, κάνοντας τη μειονότητα των 10 περίπου εκατομμυρίων ανθρώπων να επαναστατήσει.

Πέρα, όμως , από το τι θα παιχτεί στην πολιτική σκακιέρα της γείτονας χώρας παραμένει ερωτηματικό  στο Ελληνικό Πεντάγωνο αν θα  αναζητήσει ρόλο στις εξελίξεις ο Τουρκικός Στρατός και αν έχει τη δύναμη ακόμα να μεθοδεύσει καταστάσεις. Η εκδοχή  να υπάρχει συνεργασία μεταξύ Τουρκικού στρατιωτικού κατεστημένου και αντιπολίτευσης για να δημιουργηθούν και   κλιμακωθούν περαιτέρω οι διαμαρτυρίες εναντίον του Ερντογάν δεν μπορεί να προσπεραστεί αβασάνιστα. 

Ωστόσο εκτιμάται ότι ο Ερντογάν έχει ξηλώσει τους Κεμαλιστές στρατιωτικούς που τον υπονόμευαν, αλλά ποτέ κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να ξημερώσει στην Τουρκία.