Γράφει ο Θέμης Δαγκλής

Ορόσημο εξελίξεων για το Κυπριακό φαίνεται να αποτελεί ο Οκτώβριος. Η αμερικανική διπλωματία φαίνεται να εκλαμβάνει την οικονομική κρίση στην Κύπρο και την πολιτική κρίση στα κατεχόμενα ως ένα παράθυρο ευκαιρίας για να προωθήσει λύση στο Κυπριακό. Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ουάσιγκτον, η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να εκδηλωθεί τον προαναφερθέντα μήνα και το νέο στοιχείο είναι, ότι οι ΗΠΑ φαίνονται διατεθειμένες να αναλάβουν το ρόλο του οδηγού.

Στο παρελθόν τέτοιες πρωτοβουλίες εκδηλώνονταν κυρίως από τον ΟΗΕ, αυτή τη φορά ωστόσο οι αμερικανοί δείχνουν διατεθειμένοι να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους. Το Κυπριακό συζητήθηκε εν εκτάσει ανάμεσα στον Ομπάμα και τον Ερντογάν στην πρόσφατη συνάντηση τους. Τους τελευταίους δύο μήνες, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι επισκέφτηκε τέσσερις φορές την Τουρκία, ενώ αναμένεται να επισκεφτεί σύντομα και την Αθήνα με το θέμα αυτό βασικό στην ατζέντα.

Οι χειρισμοί των Αμερικανών δείχνουν, ότι το εννοούν σοβαρά όπως και επίσης, ότι έχουν μάθει από τα λάθη του παρελθόντος και ότι θα λάβουν υπ’ όψη τους σε κάποιο βαθμό τις κυπριακές ευαισθησίες. Η Ουάσιγκτον λειτούργησε ως ανάχωμα στις πιέσεις να ανοίξει το θέμα τώρα, μέσα στην τρέλα της οικονομικής αβεβαιότητας, ελπίζουν ότι το Φθινόπωρο, η οικονομική κατάσταση στην Κύπρο θα έχει μπει σε μια σειρά. 

Εβαλαν φρένο στην Τουρκία, αλλά και στο Ντάουνερ για τη χρονική στιγμή  που θα εκδηλωθεί η πρωτοβουλία και δείχνουν με κάθε τρόπο, ότι δεν θεωρούν το σχέδιο Ανάν «ιερή αγελάδα».

Θεωρούν ότι κάτι άλλο θα πρέπει να πάρει τη θέση του και αυτό να είναι μια  πολύ καλά προετοιμασμένη, πρωτοβουλία με στόχο τα πράγματα να γίνουν γρήγορα. Σημαντικό είναι ότι στις σχετικές συζητήσεις οι αμερικανοί δέχονται πως δεν θα πρέπει να υπάρχουν τουρκικά στρατεύματα στην κϋπρο

Προς το παρόν, η πίεση βρίσκεται στην πλευρά της Τουρκίας, οι αμερικανοί θέλουν μια ισχυρή δέσμευση από την Άγκυρα ότι οι Τούρκοι θα επιστρέψουν τα Βαρώσια, τη νέα πόλη της Αμμοχώστου. Μια χειρονομία καλής θέλησης δηλαδή, που θα ανοίξει το δρόμο. Συζητούν επίσης να ανοίξει το λιμάνι της Αμμοχώστου για εμπόριο με την Τουρκία, κάτω από τον έλεγχο της ΕΕ. Πέραν τούτου, και γνωρίζοντας ότι ο  Ντάουνερ δεν είναι ότι πιο αγαπητό στους Κυρίους, δεν αποκλείουν να αναλάβουν πρωτοβουλία για την αντικατάσταση του από τον ΟΗΕ.

Στην ουσία βέβαια, οι αμερικανοί παραμένουν σκληροί, οι συγκλίσεις που είχαν επιτευχθεί στις προηγούμενες φάσεις αποτελούν κεκτημένο. Δεν θα επιδιώξουν επίσης επικύρωση με δημοψήφισμα, θα αναζητήσουν άλλη φόρμουλα. Το κλειδί για την Ουάσιγκτον είναι η Τουρκία, αν δεχτεί να κάνει τη χειρονομία καλής θέλησης. Πιστεύουν ότι αν αυτή υπάρξει, είναι δυνατόν να πείσουν εκείνοι την Κυπριακή κυβέρνηση. Ωστόσο, είναι πιθανόν να κάνουν λάθος.

Τον Οκτώβριο η Κύπρος θα βρίσκεται σε πολύ χειρότερη οικονομική κατάσταση από σήμερα και η  κυβέρνηση της πιθανόν να μην είναι σε θέση να συμφωνήσει σε απολύτως τίποτε.