Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Σαν να μην έφτανε η «ψυχρότητα» ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Βερολίνο -και κατ' επέκταση της Ε.Ε.- για τους χειρισμούς της οικονομικής κρίσης στην ευρωζώνη, όπως για παράδειγμα σχετικά με το ελληνικό χρέος, έρχονται οι αποκαλύψεις - βόμβα για τηλεφωνικές παρακολουθήσεις της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ασφαλείας (NSA) στη Γερμανία και σε υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμα και της γραμμής της καγκελαρίου Μέρκελ, να διαμορφώσουν ένα πλήρες ψυχροπολεμικό σκηνικό με αβέβαιες συνέπειες, σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούν γη και ουρανό για να βρουν τον «αόρατο» πρώην σύμβουλο της ΝSA, Έντουαρντ Σνόουντεν που έριξε τη σπίθα για να ανάψει η φωτιά των αποκαλύψεων για τις αμερικανικές παρακολουθήσεις, σάλο προκαλούν στην Ευρώπη οι πληροφορίες που έφερε στο φως το περιοδικό Spiegel για τουλάχιστον μισό δισεκατομμύριο τηλεφωνικές συνδέσεις, ηλεκτρονικά μηνύματα και γραπτά τηλεφωνικά μηνύματα που παρακολουθεί κάθε μήνα η αμερικανική υπηρεσία.

Ταυτόχρονα, με νέο δημοσίευμά της, η βρετανική εφημερίδα Guardian υποστηρίζει ότι η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα περιλαμβάνονται στους 38 στόχους που παρακολουθούνταν από την αμερικανική Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας.

Σύμφωνα με την Guardian, η επιχείρηση παρακολούθησης της γαλλικής αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ ονομάστηκε «Μπλάκφουτ» και αυτή που είχε στόχο την πρεσβεία της Γαλλίας στην Ουάσιγκτον «Ουάμπας». 

Mετά το δημοσίευμα του «Der Spiegel», η γερμανίδα υπουργός Δικαιοσύνης, Ζαμπίνε Λοϊτχόιζερ-Σνάρενμπεργκερ, δήλωσε ότι αν πράγματι ευσταθούν οι πληροφορίες, τότε η δραστηριότητα της αμερικανικής κατασκοπείας θυμίζει «συμπεριφορά μεταξύ εχθρών την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου» επισημαίνοντας ότι «ξεπερνά κάθε όριο το ότι οι φίλοι μας στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τους Ευρωπαίους σαν εχθρούς».

Παράλληλα, τόσο ο πρόεδρος της Γερμανίας, Γιόαχιμ Γκάουκ όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης καλούν την Άνγκελα Μέρκελ να ζητήσει εξηγήσεις από τις ΗΠΑ και τον Λευκό Οίκο, που φαίνεται να γνώριζε για τις δραστηριότητες της NSA.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς μίλησε για «πολύ σοβαρό ζήτημα», εάν επαληθευτεί ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούσαν γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας λόγο για «σημαντικό αντίκτυπο στις σχέσεις ΗΠΑ-Ε.Ε.». Από την πλευρά της η ευρωπαία Επίτροπος Δικαιοσύνης, Βίβιαν Ρέντινγκ, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «οι εταίροι δεν αλληλοκατασκοπεύονται».

Παράλληλα και η Γαλλία, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών της, Λοράν Φαμπιούς ζήτησε απαντήσεις από τις αμερικανικές αρχές.

Οικονομικές συνέπειες και η Ελλάδα

Οι αποκαλύψεις αυτές φυσικά δεν έχουν συνέπειες μόνο σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και σε οικονομικό. Η Βίβιαν Ρέντινγκ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι οι συζητήσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θα πρέπει να σταματήσουν μέχρι τις αμερικανικές εξηγήσεις.

«Δεν μπορούμε να διαπραγματευόμαστε για μία υπερατλαντική αγορά εάν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι οι εταίροι μας ασκούν κατασκοπευτικές δραστηριότητες στα γραφεία των διαπραγματευτών μας».

Φυσικά, η εξέλιξη αυτή αγγίζει και την Ελλάδα, από τη στιγμή που Ε.Ε. και ΔΝΤ έχουν συνάψει από κοινού τα μνημόνια με χώρες της ευρωζώνης. Εδώ και αρκετούς μήνες υπάρχει ένα ασταμάτητο «πινγκ πονγκ» μεταξύ Βερολίνου και Ταμείου για τους χειρισμούς επί του ελληνικού χρέους, καθώς και για τη λιτότητα που εφαρμόζουν Μέρκελ και Σόιμπλε ως συνταγή για την επίλυση της κρίσης στη νομισματική ένωση.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν εκφραστεί δημοσίως (λ.χ. στη συνέντευξη τύπου Σόιμπλε-Λου) διαφωνίες ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ήδη έχει γίνει λόγος, έστω και δειλά-δειλά, από γερμανικούς και ευρωπαϊκούς παράγοντες για εκπαραθύρωση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από τους μηχανισμούς στήριξης στην ευρωζώνη, με τη δημιουργία αμιγώς ευρωπαϊκού οργάνου.

Επίσπευση των εξελίξεων με μεγάλη κόντρα; Φαίνεται πως οι αμερικανικές εξηγήσεις θα καθορίσουν τις εξελίξεις.