Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Μόλις ένα χρόνο κατάφερε να μείνει στον προεδρικό θώκο της Αιγύπτου ο ισλαμιστής Μοχάμεντ Μόρσι, αφού χτες ο στρατός έκανε πράξη το τελεσίγραφο του και τον ανέτρεψε από την εξουσία. Όλα αυτά υπό το βάρος μαζικότατων διαδηλώσεωναντιδιαδηλώσεων από υποστηρικτές της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, βίαιων επεισοδίων και ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων που κορυφώθηκαν με το πραξικόπημα των ενόπλων δυνάμεων.

Από την περασμένη Κυριακή, πρώτη (και τελευταία όπως αποδείχθηκε) επέτειο από τη μέρα που ο Μοχάμεντ Μόρσι ανέλαβε την προεδρία της χώρας, εκατομμύρια υποστηρικτές της αντιπολίτευσης κατέκλυσαν τις μεγαλύτερες πόλεις της Αιγύπτου, με την πλατεία Ταχρίρ, να αποτελεί για ακόμη μία φορά το επίκεντρο των διαδηλώσεων αφού και τις τρεις ημέρες ήταν κατάμεστη από κόσμο.

Η κακή οικονομική κατάσταση, αλλά κυρίως η προωθούμενη «ισλαμοποίηση» της Αιγυπτιακής κοινωνίας που προώθησε αυταρχικά ο Μόρσι, ήταν οι βασικοί λόγοι -όπως έγραφε τη Δευτέρα το newpost.gr- που ώθησαν τον κόσμο να βρεθεί πάλι στο δρόμο, αντιμέτωπος πλέον με τον παλιό σύμμαχο στον αγώνα κατά του καθεστώτος Μουμπάρακ, την Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Οι Αιγύπτιοι στους δρόμους περίμεναν το τελεσίγραφο

Η κοινωνία διαιρέθηκε, οι μετριοπαθείς προσωπικότητες τάχθηκαν με το μέρος της αντιπολίτευσης και οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν, ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 22 εκατ. ανθρώπους που διαδήλωσαν χθες, με την Αίγυπτο να ζει στιγμές ιστορικών αλλαγών δύο μόλις χρόνια μετά την ανατροπή του Χόσνι Μουμπάρακ, και τον στρατό να παρεμβαίνει για ακόμη μία φορά στην πολυτάραχη ιστορία της χώρας.

Πολύωρες διαβουλεύσεις προηγήθηκαν τις ώρας που έληγε το τελεσίγραφο (17:30 ώρα Ελλάδας), με το γενικό επιτελείο να συναντά μία σειρά από πολιτικούς της αντιπολίτευσης, αλλά και θρησκευτικούς ηγέτες. Ήταν σαφές, ήδη από χθες το μεσημέρι ότι η όποια επέμβαση θα τύγχανε της αποδοχής των "κοσμικών", αλλά και πολυάριθμων θρησκευτικών κοινοτήτων, και ότι  σχέδιο των ενόπλων δυνάμεων έμπαινε σε πλήρη εφαρμογή.

Και όταν κατελήφθη το κτήριο της ραδιοτηλεόρασης στο Κάιρο, οι όποιοι ψίθυροι περί πραξικοπήματος, μετατράπηκαν σε... κραυγές.

Ο Μοχάμεντ Μόρσι από την πλευρά του αποφάσισε να αγνοήσει τον στρατό και να επιμείνει στη θέση ότι είναι νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος και θα εξαντλήσει τη θητεία του. Άλλωστε αυτή ήταν και η θέση τόσο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας όσο και του πολιτικού βραχίωνα τους, που αρνήθηκαν μετ΄ επιτάσεως τις προσκλήσεις για συνομιλίες που απηύθυναν οι στρατηγοί.

Αντιθέτως, σε δήλωση που εξέδωσε αμέσως μετά τη λήξη του τελεσιγράφου αρνήθηκε να παραιτηθεί, συνέχισε στη σκληρή γραμμή των τελευταίων ημερών και η μόνη του παραχώρηση ήταν η πρόταση για σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ενώ εμφανιζόταν ανοιχτός σε τροποποιήσεις του πρόσφατα ψηφισμένου Συντάγματος.

Η ώρα του στρατού

Οι προτάσεις αυτές βρισκόταν έτη φωτός μακριά από τα αιτήματα των διαδηλωτών αλλά και τις απαιτήσεις των στρατηγών. Ο Μοχάμεντ Μόρσι μέτραγε πλέον ώρες στην εξουσία... Τεθωρακισμένα οχήματα, τανκς και στρατιώτες βγήκαν από τα στρατόπεδα και παρατάχθηκαν σε κοντά στο προεδρικό μέγαρο, σε βασικές εγκαταστάσεις της πόλης του Καΐρου, αλλά και κοντά σε διαδηλωτές που υποστήριζαν τον έκπτωτο πρόεδρο.

(Πηγή φωτό: Twitter)

 

Το πραξικόπημα βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, συρματοπλέγματα στήθηκαν γύρω από από το στρατόπεδο της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς όπου βρισκόταν εκείνη την ώρα ο Μόρσι, ενώ εκδόθηκε απαγόρευση αποχώρησης από τη χώρα για τον πρόεδρο, αλλά και για κορυφαία στελέχη ισλαμιστικών πολιτικών κομμάτων και ρευμάτων. Και στις 20:00 οι στρατηγοί του ανακοίνωσαν ότι πλέον ήταν έκπτωτος πρόεδρος. Έπειτα από διάλειμμα ενός χρόνου, οι ένοπλες δυνάμεις της Αιγύπτου για ακόμη μία φορά καταλάμβαναν την εξουσία...

Παράλληλα διεξαγόταν εκ νέου συνάντηση ανάμεσα στους επιτελείς του στρατού και στελέχη της αντιπολίτευσης και θρησκευτικών ούτως ώστε να συμφωνηθεί ο «οδικός χάρτης» της πολιτικής μετάβασης.

Ο «οδικός χάρτης»

Δύο ώρες αργότερα, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Αμπτέλ Φατάχ αλ Σίσι  έβγαινε σε απευθείας μετάδοση και ανακοίνωνε αυτό που υποψιαζόταν όλοι: «Ο στρατός ανέτρεψε τον Μοχάμεντ Μόρσι γιατί δεν σεβάστηκε τη λαϊκή βούληση».

Παράλληλα έδινε στη δημοσιότητα τις λεπτομέρειες της συμφωνίας που είχε κάνει ο στρατός με την αντιπολίτευση. Νέος πρόεδρος θα αναλάμβανε ο μέχρι πρότινος πρόεδρος του συνταγματικού δικαστηρίου της χώρα Άντλι Μανσούρ,(του οποίου η ορκωμοσία αναμένεται σήμερα) και που θα οδηγούσε τη χώρα  πρόωρη διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών.

Ο επιτελάρχης του αιγυπτιακού στρατού απευθύνει διάγγελμα

 

Ο αλ Σίσι εξήγγειλε επίσης το σχηματισμό μίας επιτροπής η οποία θα επανεξετάσει και θα τροποποιήσει το Σύνταγμα.

Ο Μόρσι, ο οποίος βρισκόταν υπό κράτηση -μέχρι την ώρα που γραφόταν αυτές οι γραμμές- σε άγνωστη τοποθεσία πρόλαβε και σχολίασε την κίνηση των στρατηγών στο λογαριασμό του στο twitter κάνοντας λόγο για «πλήρες πραξικόπημα», ενώ σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του που δόθηκε αργότερα στη δημοσιότητα υποστήριζε ότι είναι ο «νόμιμος πρόεδρος» και καλούσε τους υποστηρικτές του να διαφυλάξουν τη «νομιμότητα του».

 

 

Ταραχές και βία μετά το πραξικόπημα

Και οι δύο πλευρές φάνηκαν αποφασισμένες να τραβήξουν το σχοινί στα άκρα... Την ώρα που οι πολιτικές εξελίξεις ήταν καταιγιστικές, οι δρόμοι των μεγάλων πόλεων γέμιζαν όλο και περισσότερο.

Οπαδοί του Μοχάμεντ Μόρσι οργάνωσαν αντιδιαδηλώσεις ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του ηγέτη τους και στο άκουσμα της ανακοίνωσης του στρατού η οργή ξεχείλισε. Άγριες συγκρούσεις ξέσπασαν στο Κάιρο με τέσσερις νεκρούς, ενώ συμπλοκές με τουλάχιστον έναν νεκρό σημειώθηκαν ανάμεσα σε υποστηρικτές του έκπτωτου προέδρου και της αντιπολίτευσης στην Αλεξάνδρεια.

(Πηγή φωτό: BBC)

 

Οι αρχές έβαλαν στο στόχαστρο μέλη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και εξέδωσαν εντάλματα  για περισσότερα από 300 άτομα με τις κατηγορίες της υποκίνησης βίας και διατάραξης της ειρήνης και της γενικής ασφάλειας, υπό κράτηση βρέθηκαν δύο ηγετικά στελέχη της οργάνωσης, τι στιγμή που κατά τη διάρκεια της νύχτας διέκοψαν τη μετάδοσή τους ξαφνικά δύο τηλεοπτικοί σταθμοί φίλα προσκείμενοι στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ενώ υπάρχουν και αναφορές για σύλληψη δημοσιογράφων του αιγυπτιακού παραρτήματος του δικτύου Αλ Τζαζίρα.

Ενδιαφέρον έχουν επίσης οι αντιδράσεις των ΗΠΑ, που είδαν με σκεπτικισμό τις εξελίξεις. Παραδοσιακός σύμμαχος της Αιγύπτου και εσχάτως υποστηρικτής της Μουσουλμανικής Αδελφότητας οι Ηνωμένες Πολιτείες είδαν με σκεπτικισμό τις κινήσεις του στρατού. Ενδεικτική είναι η δήλωση Ομπάμα, ο οποίος εξέφρασε τον προβληματισμό του· ενδεικτικότερη δε είναι η εντολή για εκκένωση της αμερικάνικής πρεσβείας στο Κάιρο.

Πάντως ένα είναι σίγουρο:

Χθες στην Αίγυπτο γράφτηκε ιστορία. Ωστόσο, η χώρα βαδίζει στο πιο κρίσιμο μονοπάτι της ιστορίας της πιο διαιρεμένη από ποτέ, και το ενδεχόμενο ο διχασμός αυτός να την οδηγήσει σε μονοπάτια περισσότερο βίαια και συγκρουσιακά, είναι πλέον ορατό.