Η σύλληψη της ιδέας έγινε πριν από δέκα χρόνια, οπότε και διενεργήθηκε και η προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας. Ο αγωγός ΤΑΡ (Transadriatic Pipeline) όμως που αρχικά συναγωνιζόταν άλλες τρεις προτάσεις για τον λεγόμενο Νότιο Διάδρομο για αρκετά χρόνια δεν αντιμετωπιζόταν με θέρμη από καμία πλευρά, ούτε καν την ελληνική. 

Οι αρχικές επιλογές για την μερική ενεργειακή αποδέσμευση της Ευρώπης από τη Ρωσία και την «εκμετάλλευση» των αζέρικων κοιτασμάτων του Σαχ Ντενίζ ήταν τέσσερις : ο Nabucco και ο South East Europe Pipeline προς Αυστρία και ο Ελληνοϊταλικός και ο ΤΑΡ προς Ιταλία. 

Από αουστάιντερ...ισότιμος αντίπαλος 

Τον Φεβρουάριο του 2012 η κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ,επέλεξε τον ΤΑΡ ως τον μοναδικό αγωγό που θα αξιολογηθεί για τη διαδρομή προς Iταλία και τον Ναbucco για τη διαδρομή προς Αυστρία, ωστόσο o TAP δεν συγκέντρωνε υψηλά ποσοστά επιλογής. Αποτέλεσμα ήταν ακόμα και η ελληνική κυβέρνηση να αδιαφορεί για την διεκδίκηση που θα ενίσχυε την Ελλάδα όμως τόσο γεωπολιτικά όσο και οικονομικά. 

Από πέρυσι το καλοκαίρι όμως η στάση της ελληνικής κυβέρνησης άλλαξε με την τότε ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών να δίνει αγώνα δρόμου ώστε να προετοιμαστεί όσο καλύτερα γίνεται το έδαφος για την προώθηση των ελληνικών συμφερόντων. 

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος ανέλαβε το διπλωματικό κομμάτι της υπόθεσης και κατάφερε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να πετύχει την υπογραφή των διακρατικών συμφωνιών για την  κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας -Αλβανίας και Ιταλίας. 

Η συμφωνία υπεγράφη στις 13 Φεβρουαρίου στην Αθήνα παρουσία μάλιστα ανώτατου εκπροσώπου της αζερικης κυβέρνησης. 

Η Ελλάδα παίζει πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενεργειακή σκακιέρα της περιοχής και αυτό φάνηκε και από το γεγονός ότι η υπογραφή της Συμφωνίας πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα και όχι στα Τίρανα ή στη Ρώμη, όπως αρχικά είχε ορισθεί, γεγονός με συμβολική σημασία για το ρόλο της χώρας μας στην πρωτοβουλία αυτή. 

Το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών μάλιστα με τη διμερή επικοινωνία και τον συντονισμό των τριών χωρών (Ελλάδας, Αλβανίας και Ιταλίας) και με άλλες χώρες που εμπλέκονται με τον αγωγό (Αζερμπαϊτζάν, Ελβετία, Νορβηγία, Γερμανία) κατάφερε να φέρει στο κέντρο του ενεργειακού ενδιαφέροντος την χώρα. 

Για τον Δημήτρη Αβραμόπουλο ο ΤΑΡ ήταν πλέον ένα προσωπικό στοίχημα που δεν θα άφηνε στην τύχη του. Για το λόγο αυτό στα τέλη Απριλίου βρέθηκε στο Μπακού προκειμένου να έχει επαφές σε ανώτατο επίπεδο για τον ΤΑΡ.  Λίγες μέρες αργότερα το Μπακού επισκέφθηκε για τον ίδιο λόγο και ο Πρωθυπουργός, επιστρέφοντας από το ταξίδι του στην Κίνα. 

Η αναγνώριση των ελληνικών προσπαθειών 

Η επιλογή του ΤΑΡ από το Αζερμπαϊτζάν  είναι πλέον γεγονός και για το λόγο αυτό μάλιστα η κοινοπραξία του ΤΑΡ απέστειλε προσωπική ευχαριστήρια επιστολή στον κ. Αβραμόπουλο. «Αυτή η προσπάθεια δεν θα είχε στεφθεί με επιτυχία χωρίς τη δική σας συμβολή, καθώς και τη συμβολή των συνεργατών σας», τονίζεται στην επιστολή και προσθέτει: «Θα θέλαμε να εκμεταλλευτούμε αυτήν την ευκαιρία και να σας ευχαριστήσουμε για την εξαιρετική υποστήριξή σας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Μέχρι στιγμής ήταν μια καταπληκτική διαδρομή και είμαστε υπερήφανοι που είμαστε μέρος αυτού του ιστορικού και γεω-στρατηγικού σχεδίου διάνοιξης του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου». 

Ο TAP θα ξεκινάει από την Ελλάδα, θα διασχίζει την Αλβανία και την Αδριατική Θάλασσα και θα καταλήγει στα παράλια της Νότιας Ιταλίας, επιτρέποντας την άμεση ροή του φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Το έργο έχει σχεδιαστεί με πρόβλεψη να αυξήσει τη μεταφορική του ικανότητα από τα 10 στα 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ανάλογα με την παραγωγή και τη ζήτηση. Ο αγωγός ΤΑΡ είναι ένα διεθνές ενεργειακό σχέδιο ευρωπαϊκής εμβέλειας και σημασίας και η συμμετοχή της Ελλάδας σε αυτόν έχει ζωτική σημασία για την οικονομική ανάπτυξη, την ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας. 

Ο ΤΑΡ σε αριθμούς 

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, ο οικονομικός αντίκτυπος από την κατασκευή και τη λειτουργία του αγωγού θα απλωθεί σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού: από τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό έως τις κατασκευές, τις μεταφορές, τις αρχιτεκτονικές και μηχανολογικές υπηρεσίες, τα καταλύματα, την εστίαση, τις νομικές και τις συμβουλευτικές υπηρεσίες. 

Στο στάδιο λειτουργίας του αγωγού θα απασχοληθούν 500 άτομα, κυρίως προσωπικό ασφαλείας στους σταθμούς φύλαξης, εργαζόμενοι στους σταθμούς συμπίεσης και προσωπικό στον τομέα συντήρησης. 

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ ο αγωγός συνεπάγεται για την οικονομία όφελος 17-18 δισ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία για τα επόμενα 50 χρόνια. Το 60% θα αφορά τη Βόρεια Ελλάδα. Σε ετήσια βάση στη Βόρεια Ελλάδα ο TAP θα δημιουργεί τζίρο 180 εκατ. ευρώ κατά την κατασκευή και άνω των 210 εκατ. ευρώ κατά τη λειτουργία. 

Πιο ωφελημένοι θα είναι οι νομοί της Κεντρικής Μακεδονίας, λόγω κυρίως της πιο ανεπτυγμένης βιομηχανίας συγκριτικά με τις άλλες περιφέρειες. Ακολουθούν οι νομοί της Δυτικής Μακεδονίας και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που θα ωφεληθούν κυρίως λόγω των τεχνικών έργων.